ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'ЩIэныгъэ'

КIуэцIылъыр зыхуэдизыр ящIатэмэ…

2022-06-15

  • Дуней щэхубэм я ІункІыбзэІухыр Кавказым щыгъэпщкІуауэ игъащІэми къалъытэу къэгъуэгурыкІуэрт, зыплъыхьакІуэхэмрэ къэхутакІуэхэмрэ уэру щыпэкІурт. Ятхыжыр лъэпкъ щэнхабзэм щыщ теплъэгъуэхэрами, къахьыр ІуэрыІуатэм щыщ щапхъэхэрами, ди щІыналъэм къихьахэм гу зылъата куэдым адыгэр лъэ быдэкІэ дуней жылэм хагъэуващ, мыхьэнэшхуэ зиІэ хъугъуэфІыгъуэхэр зэракъуэлъри къагъэлъэгъуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

Ди лъахэгъу щIалэм и ехъулIэныгъэ лъагэ

2022-03-26

  • ЩIэныгъэм япэ лъэбакъуэхэр щызыч щIалэгъуалэр гъэгушхуэныр, абыхэм кърахьэжьэ Iуэху щхьэпэхэр дэIыгъыр къэрал унафэщIхэм гулъытэ хэха зыхуащIхэм ящыщщ. Апхуэдэ жэрдэм зыбжанэ къабгъэдокI къулыкъущIэхэм икIи псори хуолажьэ щIалэгъуалэ зэчиифIэм, IэщIагъэлI ныбжьыщIэхэм я мурадхэмрэ хъуэпсапIэхэмрэ хэIущIыIу ящIыным, ахэр къайхъулIэн папщIэ Iэмалхэр къахузэгъэпэщыным. А Iуэхугъуэхэм ящыщщ Инновацэ лэжьыгъэхэр дэIыгъынымкIэ урысейпсо фондым къыхилъхьа «АкъылыфIэ» («Умник») зэпеуэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

«Илъэсым и проректор» адыгэ бзылъхугъэ

2022-02-05

  • Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым щIэныгъэ-къэхутэныгъэ лэжьыгъэмкIэ и проректорым и къалэнхэр зыгъэзащIэ Хьэшыр Светланэ Урысейм и профессор зэхуэс лъагэм и «ЩIэныгъэ-къэхутэныгъэ лэжьыгъэмкIэ илъэсым и проректор нэхъыфI дыдэ» лъэпкъпсо саугъэтыр иджыблагъэ къыхуигъэфэщащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

Инджылызыбзэр иригъэджми, анэдэлъхубзэр IэщIыб ищIыркъым

2021-11-20

  • Интернетыр IэмалыфIщ дуней псом къыщыхъу хъыбархэр псынщIэу зэбгрыгъэкIынымкIэ, удэзыхьэх Iуэхум теухуауэ уи щIэныгъэм хэбгъэхъуэнымкIэ. КъБКъУ-м инджылызыбзэмкIэ и егъэджакIуэ Дзасэжь Ларисэ хамэбзэр IэщIагъэ хуэхъуами, анэдэлъхубзэр IэщIыб ищIыркъым. Инстаграмым абы щиIэ Easy_adygebze напэкIуэцIым лэжьыгъэшхуэ щызэфIех, ди бзэр зэзыгъэщIэну хуейхэм я дэIэпыкъуэгъуу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

ЩIыналъэ зыужьыныгъэм и хэкIыпIэ

2021-10-16

  • Урысей Федерацэм ЩIэныгъэмрэ еджапIэ нэхъыщхьэмкIэ и министерствэм и комиссэм къыхихащ «Приоритет-2030» программэм хэтыну еджапIэхэр. Урысей Федерацэм и къалэ 49-м щыIэ еджапIэ нэхъыщхьэу 106-м грант иратынущ, дэтхэнэми сом мелуани 100 хуэзэу. Абыхэм ящыщу 28-р Москва  дэтщ,      11-р — Санкт-Петербург. Апхуэдэу программэм хыхьащ щIыналъэ 47-м я еджапIэ нэхъыщхьэу 67-рэ. ЕджапIэ 80-р Урысей Федерацэм ЩIэныгъэмрэ еджапIэ нэхъыщхьэмкIэ и министерствэм ейщ. Абыхэм яхэтщ Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетри.  Апхуэдэ хъыбар гуапэр еджапIэ нэхъыщхьэм хэIущIыIу ищIащ иджыблагъэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

ЛъагапIэщIэхэм хущIокъу

2021-09-07

  • УФ-м Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмрэ щекIуэкI лэжьыгъэхэм якIэлъыплъынымкIэ и къулыкъущIапIэм (Рособрнадзор) и къалэнхэм ящыщщ еджапIэхэм я пщэрылъхэр зэрагъэзащIэр къипщытэныр. Апхуэдэ мурад яIэу «Рособрнадзор»-м и лэжьакIуэхэр иджыблагъэ щыIащ КIуэкIуэ Валерий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал мэкъумэш университетым. Ди гуапэ зэрыхъущи, КъБКъМУ-р къалъытащ зи къалэнхэм къызыхуэтыншэу пэлъэщ еджапIэ нэхъыщхьэу икIи адэкIи лэжьэну хуит зыщI дэфтэрри къратыжащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

Лэжьыгъэр щызэпыуркъым

2021-07-20

  • Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым лэжьыгъэр зэпымыууэ щекIуэкIыу зы щIэныгъэ лъэщапIэ гъэщIэгъуэн иIэщ — щIыуэпсым и музейм геологие хуэIухуэщIэхэмкIэ и къудамэр. Къызэрызэрагъэпэщрэ куэд мыщIами, абы и къэхутэныгъэхэм щIэупщIэ яIэщ, иригъэкIуэкI лэжьыгъэм пщIэ игъуэтащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

Бжыгъэр  зи  лъабжьэ  зэпыщIэныгъэр  йофIакIуэ

2021-06-29

  • Мы махуэхэм Москва щекIуэкIащ УФ-м и «Диалог» автоном зэгухьэныгъэмрэ (АНО) Ломоносовым и цIэр зезыхьэ МКъУ-мрэ къыхалъхьауэ щыта егъэджэныгъэ программэм къыщыгъэлъэгъуа лэжьыгъэ унэтIыныгъэхэм щытепсэлъыхьа курсхэр. Бжыгъэр зи лъабжьэ иджырей медиакоммуникацэхэм щIэныгъэ нэхъыщхьэ щрагъэгъуэт IэнатIэхэм зэрызыщаужь щIыкIэхэм тепсэлъыхьащ УФ-м и субъект зэмылIэужьыгъуэхэм щылажьэ, ЩIыналъэм унафэр щызегъэкIуэнымкIэ центрхэм (ЦУР) я лIыкIуэхэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

«Зыужьыныгъэм  и къежьапIэ»  центрхэр  къыщызэIуахынущ

2021-02-18

  • Бахъсэн щIыналъэм и курыт еджапIэхэм 2021 гъэм къриубыдэу къыщызэIуахыну я мурадщ «Зыужьыныгъэм и къежьапIэ» центру хы.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

Iэмал закъуэу щыIэри

2021-02-06

  • Астрономхэм иджыщ япэ дыдэу къыщалъэгъуар «мащэ кIыфIым» (чёрная дыра) гъунэгъу зыхуэзыщIа вагъуэм и зэпкърыхукIэр зыхуэ-дэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

Iущхэмрэ   Iущыцэхэмрэ  утыку   къохьэ

2020-10-20

  • Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и пресс-IэнатIэм хъыбар къызэрыдигъэщIамкIэ, а еджапIэ нэхъыщхьэм щыщIадзащ «Iущхэр» программэм ипкъ иткIэ екIуэкIыну зэпеуэм хэтынухэр къыщыхах лэжьыгъэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал мэкъумэш университетым къудамэщIэ къыщызэIуах

2020-07-16

  • КIуэкIуэ Валерий и цIэ зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр мэкъумэш къэрал университетымрэ антимонопольнэ IэнатIэм и Управленэу КъБР-м щыIэмрэ Iуэху зэрызэдащIэнумкIэ иджыблагъэ зэгурыIуэныгъэ зэраухылIащ. Абы ипкъ иткIэ университетым экономикэмрэ управленэмкIэ и къудамэм хы-     хьэу «Антимонопольное регулирование» кафедрэщIэр къызэIуахащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

Археологиемрэ физикэмрэ

2020-06-26

  • Пасэрей Мысырым и ухуэныгъэ нэхъ ин дыдэхэм хабжэ Хеопс и пирамидэр. Ар илъэс мини 4,5-рэ ипэкIэ дунейм къытехьащ. Абы метри 139-рэ и лъагагъщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

Вирусым   зыщыхъумэнымкIэ  сэбэп   къэхутэныгъэщIэ

2020-03-28

  • Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и ПМиАТ (Прогрессивные материалы и аддитивные технологии) центрым щолэжь коронавирусым щызыхъумэ полимер антисептикхэр щIыным. Абы иджыблагъэ щытепсэлъыхьащ КъэхутэныгъэхэмкIэ урысейпсо фондым. КъБКъУ-м и ПМиАТ центрым щрагъэкIуэкIа къэхутэныгъэм патент къыпэкIуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

Анэдэлъхубзэр ефIэкIуэн папщIэ

2019-12-03

  • Дызэрыщыгъуазэщи, тхьэмахуэ блэкIам и кIэухым ди республикэм щыIащ Уф-м и Президент Путин Владимир, къэралым хиубыдэ щIыналъэхэм я лIыкIуэхэр, къулыкъущIэ куэд щIыгъуу. Абыхэм яхэтащ УФ-м щIэныгъэмрэ цIыхухэм щIэныгъэ нэхъыщхьэ егъэгъуэтынымкIэ и министр Котюков Михаил. Президентым КъБР-м и Правительствэм и Унэм щригъэкIуэкIа зэIущIэшхуэм иужькIэ, Котюковыр кIуащ Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и педколледжым икIи абы и унафэщIхэм, IэщIагъэлIхэм, республикэм и курыт школхэм я пашэхэм яхуэзащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ