ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Ди хьэщIэщым'

Лъагъуныгъэм и бзэр

2018-02-06

  • Щэбэт кIуам «Трек» рестораным щекIуэкIащ хьэгъуэлIыгъуэ гъэщIэгъуэн. Унагъуэ яухуащ Налшык щыщ щIалэ Молэ Русланрэ Китай къэралыгъуэм и Ухань къалэм щыщ Дуань Ци китай пщащэ цIыкIумрэ. А тIур зэрызэхуэгуапэр плъэгъуа иужь, лъагъуныгъэм лъэпкъ зэхэгъэж зэримыIэр наIуэ пщохъу. Китай лъэпкъ фащэри европей щыгъынри чэзууэ зыщыгъа хъыджэбзым тIури екIупсырт, езыр нэфIэгуфIэ цIыкIути, мы гуфIэгъуэм хэта хьэщIэхэр къихьэхуат. Ахэр ди редактор нэхъыщхьэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд деж дыгъуасэ къеблэгъати, псэлъэгъу тщIащ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

Насып къуимытми хуитыныгъэм, Ар гъащIэм купщIэ хуэхъуу фIыгъуэщ

2017-11-25

  • Ди тхыгъэм фIэщыгъэ хуэтщIа псалъэхэр къитхащ «Homo duplex, или Взойти на эшафот» тхылъым. Ар зи къалэмыпэм къыпыкIар щIэныгъэлI, бзэм и философ, а унэтIыныгъэмкIэ къэхутэныгъэ купщIафIэхэр (монографие щхьэхуэри яхэту) зэфIэзыха, филологие щIэныгъэхэм я доктор Семэн Iэмырхъанщ. ГъащIэм хуаIэ гупсысэхэмрэ я дуней еплъыкIэхэмкIэ куэдым къащхьэщыкI цIыху гумызагъэхэм, пэрытхэм, пэжым и лъыхъуакIуэхэм ящыщщ ар. И анэдэлъхубзэмрэ урысыбзэмрэ нэсу зэрищIэм къадэкIуэу, Iэмырхъан хуиту иропсалъэ франджыбзэми латиныбзэми. КъызэрысщыхъумкIэ, адыгэбзэм къыкIэлъыкIуэу, абы и псэм нэхъ и гъунэгъухэм ящыщщ латиныбзэр — иджырей Италием и щIыналъэр ижь-ижьыж лъэхъэнэхэм зи псэупIэу щыта лъэпкъхэм я анэдэлъхубзэр. «Scientia unescamus» («ЩIэныгъэмкIэ дызэкъуэувэнщ») — аращ зэреджэр Семэныр зи пашэ Гуманитар егъэджэныгъэ центрым. Езыми и гъащIэ гъуазэхэри къыхощ латин жыIэгъуэхэу «Viva vox docet» («ЩIэныгъэ къозытыфынур цIыхурщ») «Vitae, non scholae discimus» («ДыщIеджэр школым щхьэкIэкъым, атIэ гъащIэм папщIэщ»).
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

Мадинэ хуэдэр зырызщ

2017-07-11

  • Бзылъхугъэ гуакIуэ, анэ гумащIэ, тележурналист Iэзэ, цIыху щабэ, «1 КъБР» къэрал телеканалым и редактор Жэман Мадинэ и ныбжьыр мы махуэхэм илъэс бжыгъэ дахэ зэрырикъур ди щхьэусыгъуэу, «Адыгэ псалъэ» газетым и редакцэм и хьэщIэщым къедгъэблэгъащ. Зи нэтын гъэщIэгъуэнхэмкIэ телевизореплъхэм ягу дыхьэ Жэман Мадинэ и лэжьыгъэм зэрыхуэIэижьым и закъуэкъым фIагъ нэхъыщхьэу бгъэдэлъыр, атIэ и благъэхэми Iыхьлыхэми фIыуэ къалъагъуу, зыхэт гупми пщIэ къыхуащIу, зызрипщыт псоми хэзагъэу апхуэдэщ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

Тхьэкъуахъуэ Уэлид: Псори адыгэщ си дежкIэ, зэрыс хэгъуэгум емылъытауэ

2016-08-02

  • Тхьэкъуахъуэ Уэлид 1944 гъэм Сирием къыщалъхуащ. Джолан лъагапIэхэм хиубыдэ Барекъэ къуажэращ абы и адэ-анэр зыдэсар, и сабиигъуэр щыкIуар, курыт школыр къыщиухар. Иджы къэкIуэжауэ Ерокъуэ дэсщ, унэ-лъапсэ зэрехьэ, хадэ ещIэ, и IэщIагъэри IэщIыб имыщIауэ иролажьэ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

Шыфэкъуж Данэ: Адэжь лъахэм ущыпэIэщIэм дежщ ар зэрылъапIэр щызыхэпщIэр

2016-03-16

  • Хэхэс адыгэхэм я Iуэху нэхъ щыдэкIыу, я бзэр нэхъ щахъумэфу къалъытэ Иорданиер. Абы куэдрэ тхутопсэлъыхь Дунейпсо Адыгэ Хасэм и Хасащхьэм хэт, Иордан Хьэшимит Пащтыхьыгъуэм и сенатор, а къэралым щыIэ Адыгэ ФIыщIэ Хасэм и тхьэмадэ Къардэн Самир, нэгъуэщIхэри. «Адыгэ псалъэ» редакцэм и хьэщIэщ пащтыхьыкъуэ Хьэмзэ и цIэр зезыхьэ еджапIэм адыгэбзэмкIэ и егъэджакIуэ Шыфэкъуж (ХьэфIыцIэ) Данэ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

Бейтыгъуэн Сэфарбий: АдыгэщIым хъугъуэфIыгъуэ куэд щызокIуэ

2015-12-29

  • Тхыдэтх, философ, тхакIуэ Бейтыгъуэн Сэфарбий къыдигъэкIащ «Пионеры всемирной истории. Энциклопедия» зыфIища тхылъ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

Лъэпкъыр зыхъумэр и хабзэрщ

2015-11-11

  • Лъэпкъ Iуэхум гурэ псэкIэ бгъэдэтщ Израилым хыхьэ Кфар-Камэ адыгэ къуажэм щыпсэу, абы дэт Адыгэ музейм и унафэщI Тхьэухъуэ Зухьейр. Ди гуапэу фыщыдогъэгъуазэ ди хьэщIэм къыджиIахэм.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

ПщIэ зыхуэфащэ

2014-05-14

  • Си ныбжьэгъу лъапIэ Щомахуэ Мухьэмэд и ныбжьыр илъэс 75-рэ щрикъум ирихьэлIэу хъуэхъу псалъэкIэ зыхуэзгъэзэну,нэхъ гъунэгъуу фэзгъэцIыхуну, а щIалэм дэслъэгъуа хьэл-щэныфIхэм я гугъу фхуэсщIыну сы-хуейт.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

Гугу Акрэм: Урысейм и цIыхуу дыкъилъытэнырщ дызыщIэхъуэпсыр

2014-01-22

  • Дызэрыт зэманым нэхъыщхьэ дыдэу адыгэхэр зи яужь и­тыр Сирием щыпсэу ди лъэпкъэгъухэм защIэгъэ­къуэнырщ, ахэр зыхэхуа гузэвэгъуэм къыхэша зэрыхъунырщ. Фэ зэрыф­щIэщи, илъэс зыбжанэ и пэ­кIэ хьэрып къэралхэм зэщIэхъе­еныгъэ инхэр къыщыхъуауэ щытащ. Тунисым, Мысырым, Ливием, Йеменым ще­кIуэкIа зэрыхьзэрийр 2011 гъэм и гъатхэпэм Сирием нэсри, политикэ зэхъуэкIыныгъэхэм я телъхьэу уэрамхэм къыдыхьахэм Iуэхур граждан зауэм хуагъэкIуащ. Илъэсищым нэблэгъауэ Сирием щекIуэкI лъыгъажэм, ди жагъуэ зэрыхъущи, хокIуадэ абы щыпсэу ди лъэпкъэгъухэри. Дэнэ щыIэ адыгэми плъапIэу иIэр и адэжь хэкуращи, апхуэдэ зэфIэкIрэ Iэмалрэ къызыкъуихыу и бынхэр зэрызришэлIэ­жы­ным иужь итщ ди лъахэр. Абы и лъэныкъуэкIэ къэрал, республикэ уна­фэщIхэми, Дунейпсо Адыгэ Хасэми, «Пэрыт» жылагъуэ зэгухьэныгъэми, Къэбэрдей Адыгэ Хасэми зэфIагъэ­кIар мащIэкъым.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

Лъэпкъым хуэпщIэращ мыхьэнэ зиIэр

2013-12-31

  • ЗэфIэкI зыбгъэдэлъ, гу къабзэ зиIэ, лъэпкъым IуэхуфI хуэ­зылэжь цIыху куэд къыдогъэблагъэ ди хьэщIэщым. Апхуэдэщ КъБР-м ХъыбарегъащIэ IуэхущIа­пIэ­хэмкIэ, жылагъуэ, дин зэгухьэныгъэхэмкIэ и министерствэм и IэщIа­гъэлI Къарэ Ратмир.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

Хэкупсэм былымкIэ насып иумытын

2013-10-22

  • Анэ бгъафэм къыщIача сабийм и гъа­щIэр зеиншэу, къэзылъхуам и хуабагъ хуэ­ныкъуэу ехь. Апхуэдэщ зи хэку имысыжхэри. ХамэщIыр залымыгъэкIэ псэупIэ зыхуащIа ди лъахэгъухэр зыхэхуахэм яхэзагъэу псэу хъуами, адэжь хэкум зэ нэхъ мыхъуми Iуплъэну, абы и хьэуам загъэнщIу ирибэуэну щIэмыхъуэпсыр мащIэщ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

Адыгэ театрым и щIэблэ

2013-08-21

  • Ди республикэм къыщыхаха щIалэгъуалэ гуп Щукин Борис и цIэр зезыхьэ театр институтым илъэситI ипэкIэ ягъэкIуауэ щытащ адыгэ студиеу щрагъэджэну. Я гъэмахуэ зыгъэпсэхугъуэр Къэбэрдей-Балъкъэрым къэкIуэжауэ абыхэм иджыпсту щагъакIуэ. Мы махуэхэм ящыщ зым студентхэр къеблэгъащ «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ ХьэфIыцIэ Му­хьэ­мэд и деж.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

Къыхуагъэфэща IэнатIэр зыфIэгъэщIэгъуэнхэр

2013-05-14

  •    ЩIалэгъуалэр жылагъуэ гъащIэм хашэн, Iуэху зе­хьэкIэ ящIэн, къэрал къу­­лы­къу­щIапIэхэм щагъэсэн мурадкIэ, илъэс зыбжанэ и пэ къызэрагъэпэщауэ ЩIалэгъуалэ парламентымрэ правительствэмрэ мэлажьэ. Зи щIа­лэгъуэ­хэм къызэралъытэм­кIэ, абыхэм хуабжьу яфIэгъэщIэгъуэнщ къыхуагъэфэща IэнатIэр.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

ЛIыхъужьхэр зэи ящыгъупщэнукъым

2013-04-26

  • Къэбэрдей-Балъкъэрым къэкIуащ Абхъаз Республикэм и Гагрэ къалэм щыщ еджакIуэ цIыкIухэмрэ абыхэм я егъэджакIуэхэмрэ. Куржы-Абхъаз зауэм щыгъуэ (1992 — 1993 гъгъ.) Гагрэ къалэр бийм къаIэщIэзыгъэкIыжу хэкIуэда    адыгэ щIалэхэм я унагъуэхэм щыIащ ахэр.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым

ЩIэныгъэншагъэр динми идэркъым

2013-03-12

  •   Тхьэмахуэ кIуам ди республикэм щыхьэщIащ Тыркум лэжьыгъэ IуэхукIэ къикIа лIыкIуэхэр. Тырку Республикэм дин IуэхухэмкIэ и министрым и къуэдзэ Эмен Селами, Дюз­джэ къалэм и муфтий Хилми Ибрэ­хьим, ТР-м и лIыкIуэу УФ-м щыIэм дин IуэхухэмкIэ и чэнджэщэгъу Сагълыкъ Фахъри сымэ IущIащ КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и къуэ­дзэ Къуэдзокъуэ Мухьэмэд. ЗэIущIэм хэтащ КъБР-м цIыхубэ хъыбаре­гъа­щIэ IуэхущIапIэхэмкIэ, жылагъуэ, дин зэгухьэныгъэхэмкIэ и министрым и къалэнхэр зыгъэзащIэ Къумахуэ Мухьэдин, КъБР-м и Муслъымэнхэм я дин IуэхущIапIэм и унафэщI Дзасэжь Хьэзрэталий, Кавказ Ищхъэрэ ислъам университетым и ректор Чочаев Шарафуддин сымэ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди хьэщIэщым