ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Ди псэлъэгъухэр'

БлэкIари  къэкIуэнури  зэпызыщIэ  Иуан  Аскэрбий

2019-06-04

  • Иуан Аскэрбий Iэмин и къуэр республикэм пщIэ зыщыхуащIхэм, фIы и лъэныкъуэкIэ къыщацIыхухэм ящыщщ. Апхуэдэ гулъытэм и лъабжьэр, дэ къызэрытлъытэмкIэ, абы бгъэдэлъ щIэныгъэ куурщ, и зэфIэкIырщ, цIыхугъэ лъагэрщ, гъэсэныгъэ дахэрщ. Аскэрбий и дуней тетыкIэри щапхъэ зытраххэм хуэдэщи, абыи, шэч хэмылъу, и къежьапIэр Иуанхэ Iэминрэ Зулихъанрэ зи нэхъыжьу щыта адыгэ унагъуэ щыпкъэрщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Хабзэт къэбэрдейхэм уадэплъеиныр

2019-05-21

  • Пасэрей Iэщэр къызыфIэIуэху цIыхухэм зэхамыхыпIэ иIэкъым Аствацатурян Эммэ и цIэр. Мэзкуу дэт Къэрал тхыдэ музейм епхауэ зи гъащIэр зыхьа ермэлы бзылъхугъэр Кавказ Ищхъэрэми мызэ-мытIэу къэкIуауэ щытащ, хъыбар щхьэпэ куэди ди щIыналъэм теухуауэ къызэринэкIащ. Ди жагъуэ зэрыхъущи, цIыхубз щыпкъэр илъэс бгъущIым иту иджыблагъэ дунейм ехыжащ. Дигу къэдгъэкIыжыну ди гуапэщ щIэныгъэрылажьэ гумызагъэм илъэс зыбжанэ ипэкIэ Хайдаков Камил ирита интервьюм адыгэхэм ятеухуауэ щыжиIахэр. Бзылъхугъэ Iущым зыкъеумысыж «Кавказ лъэпкъхэм я Iэщэхэр» и тхылъ цIэрыIуэм и япэ къыдэкIыгъуэр щигъэхьэзырым (2004 гъэ), адыгэ Iэщэм теухуауэ щыуагъэ гуэрхэр, имыщIэныгъэкIэ, зэрыIэщIэкIамкIэ. Ар топсэлъыхь тхылъым «Шэрджэсей» Iыхьэр щихъуэжу щIэрыщIэу къызэрыдигъэкIыжынум.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Бзур  щыплъагъур  уэгурщ,  артистыр  утыкурщ

2018-10-23

  • Нобэ ди псэлъэгъущ КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ, «Кабардинка» къэрал академическэ ансамблым и солисткэ ДзыхьмыщI Джульеттэ.
  • Къафэм и псэр макъамэрауэ къэзылъыти щыIэщ, ауэ нэхъыбэж елъытащ къэфакIуэм, абы макъамэр зэрызыхищIэм, и гупсысэм. Джульеттэ ящыщщ зи утыку итыкIэм уеплъкIэ зызыщумыгъэнщIхэм. Апхуэдэ зырызхэр арагъэнущ зи IэщIагъэм къыхуигъэщIа жыхуаIэхэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

МахуэлI Беслъэн: «Дэтхэнэ адыгэри зи анэдэлъхубзэр зыхъумэжыфын дыхъуным сыщIохъуэпс»

2018-06-23

  • Ди лъэпкъым и блэкIам, и нобэрей гъащIэм, и къэкIуэнум егупсыс, «хэкупсэ нэс» псалъэхэр зыхужыпIэ хъун щIалэгъуалэ ди мащIэкъым адыгэхэм, Тхьэм и фIыщIэкIэ. Апхуэдэ щIалэ жанхэм ящыщщ ди псэлъэгъур. Ар МахуэлI Беслъэнщ, Налшык дэт гимназие №1-м адыгэбзэмрэ литературэмрэ щезыгъэдж IэщIагъэлIщ. Абы и цIэр фIыкIэ жаIэу зэхэзымыха къалащхьэм и егъэджакIуэхэм куэд яхэткъым. МахуэлIыр жыдждэру хэтщ, текIуэныгъэхэ-ри къыщехь къалэпсо, щIыналъэпсо, урысейпсо зэпеуэхэм. ЕгъэджакIуэ IэкIуэлъакIуэм доплъей и еджакIуэхэри. Адыгэбзэмрэ литературэмрэ джынымкIэ абыхэм зыIэрагъэхьэ ехъулIэныгъэхэм егъэджакIуэ щIалэм и лъэр нэхъри жан хуещI лъэпкъым и зыужьыныгъэм адэкIи хуэлэжьэным.
  • ЩIалэ жыджэрым, щIэныгъэ куурэ хьэл-щэн екIурэ зыхэлъым, иджыблагъэ зыхуэдгъэзащ икIи зыпэрыт IэнатIэм, и мурадхэмрэ и хъуэпсапIэхэмрэ тедгъэпсэлъыхьащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Тхыдэм и къэхутакIуэ

2018-05-23

  • КъБР-м и цIыхубэ тхакIуэ, Америкэм и Штат Зэгуэтхэм и ТхакIуэхэми Режиссёрхэми я зэгухьэныгъэхэм хэт, тхыдэтх, экономикэ, философие щIэныгъэхэм я доктор, кинорежиссёр, сценарист, продюсер, композитор, уэрэдус, дирижёр, псапащIэ Къандур Мухьэдин «Адыгэ псалъэ» газетым и хьэщIэщым къытхуеблэгъащ. Ди лъэпкъэгъу цIэрыIуэм къехъулIа лэжьыгъэхэм, иджыпсту зи ужь итхэм я гугъу къытхуищIащи, ди гуапэу фыщыдогъэгъуазэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

КъумпIыл Мурат: ЕфIакIуэ зэпытщ ди зэкъуэшыныгъэр

2018-04-26

  • Адыгэ Республикэм и Iэтащхьэ КъумпIыл Мурат Къэралбий и къуэр иджырей зэманым декIуу лажьэ унафэщIхэм ящыщ  зыщ. Ар къегъэлъагъуэ зи унафэщI республикэм нобэ иIэ зыужьыкIэм, абы исхэр зэрыхуэарэзым, и цIыху щIыкIэкIи и лэжьыгъэкIи жылагъуэм зэрахузэIухам, зыхуигъэувыж къалэнхэр сыт щыгъуи зыхуей хуэзэу зэригъэзащIэм. Зи гугъу тщIы Iуэхугъуэхэр къытхуаIуатэ абы къикIыу къытIэрыхьэ хъыбархэм, Iэтащхьэм махуэ къэс илэжьхэр кърилъхьэу интернетым щиIэ напэкIуэцIхэм, дыкIуа нэужь тлъагъухэм.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Динымрэ тутнакъхэмрэ

2018-02-06

  • Щхьэхуимыт хъуа цIыхум и гъащIэр гугъущ, языныкъуэхэм дежи пхуэмыхьыну хьэлъэщ. Псом хуэмыдэу щIэпхъаджащIэхэм япэу къахэхутахэм икIи абыхэм жэщми махуэми ядекIуэкIын хуейхэм я дежкIэ. Ахэр зыIууэр нэмысыншагъэщ, диныншагъэщ, зым адрейм дзыхь хуимыщIынымрэ зэпэщIэтынымрэщ. Апхуэдэхэр гъащIэм и мыхьэнэм егупсысынымкIэ къалэныш-хуэ ягъэзащIэ диным и лэжьакIуэхэм. Абы теухуауэ депсэлъащ Урысейм и ФСИН-м и IуэхущIапIэу КъБР-м щыIэм и унафэщIым диныр зи фIэщ хъухэм ядэлэжьэныр къызэгъэпэщынымкIэ и дэIэпыкъуэгъу Болэ Айвар.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Къэралым и ахъшэ пхъуантэ

2017-12-13

  • Казначействэм и къекIуэкIыкIар къыгуэхыпIэ имыIэу пыщIащ Урысей къэралыгъуэр зэрызэтеувамрэ абы зэрызиужьамрэ. Казначейхэм я хъыбар ящIэу щытащ Пасэрей Урысейм исахэми, ауэ Къэзыбж е Казначей IуэхущIапIэр япэ дыдэу Пётр Езанэм къыщызэригъэпэщар 1710 гъэрщ. Абы щегъэжьауэ а IэнатIэм зэхъуэкIыныгъэ куэд иIащ. Иджырей системэм лъабжьэ хуэхъуащ УФ-м и Президентым 1990 гъэм къыдигъэкIа Указ щхьэхуэмрэ 1993 гъэм УФ-м и Правительствэм къищта унафэмрэ. Абыхэм япкъ иткIэ Урысей Федерацэм ФинансхэмкIэ и министерствэм и унафэм щIэт Федеральнэ казначействэ къызэрагъэпэщащ. А щIыкIэм тету Урысейм щызэтеувэжу хуежьащ къэрал ахъшэр зэрызэрагъакIуэм кIэлъыплъ IэнатIэр.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Хэкупсэ нэс Лосэн Тимур

2017-10-17

  • Къэбэрдей-Балъкъэр, Адыгэ, Ингуш, Осетие Ищхъэрэ — Алание республикэхэм щIыхь зиIэ я артист, лъэпкъ пшыналъэр хъумэнымрэ ар егъэфIэкIуэнымрэ зи гуащIэ хэ­зылъхьэ пшынауэ, уэрэдус, макъамэтх цIэрыIуэ Лосэн Тимур ди редакцэм къедгъэблэгъащ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Шал Хъусен: «Адыгэ бэракъыр ящхьэщыту къытпежьат»

2017-10-10

  • Лъэпкъым ди уэрэджыIакIуэ пэ­рытхэм ящыщщ Къэбэрдей-Балъкъэрым и мызакъуэу, ди къэралым и щIыпIэ куэдым концерт гуимыхужхэр щызыта, КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Шал Хъусен. Ар иджыблагъэ Иорданием зэры­щы­Iам, и нэгу щIэкIахэм, зыкъызэрагъэлъэгъуам тхутепсэлъыхьыжыну къедгъэблэгъащ.

  •  
  • — ФокIадэм и 1-м щыщIэдзауэ, махуэ пщыкIухкIэ, «Адыгэ» джэгуа­кIуэ гупыр си гъусэу, Иорданием дыщыхьэщIащ. Кхъухьлъатэм ды­къикIыу щIым дыщытеувам, адыгэ бэракъыр ящхьэщыту ди лъэп къэ­гъу­хэр гупышхуэу къытпежьат. Дэ ­де­зыгъэблэгъар «Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр къэзыухахэм я клуб» фIэщыгъэр зезыхьэ ­зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ Еутых ­Дадийрэ техникэ щIэныгъэхэм я доктор, еджагъэшхуэ Вэрокъуэ Иб­рэ­хьимрэщ. Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Хэкупсэ нэс Абеикъуэ Шухьэиб

2017-09-30

  • Щхьэусыгъуэ зэхуэмыдэхэм къахэкIыу нэгъуэщI къэралхэм къыщыхута ди лъэпкъэгъухэм я Хэкужь къыщагъэзэжкIэ, абыхэми лъахэрысхэми зыхэтщIэ гурыгъу-гурыщIэхэм, зэгъусэу дызэгупсысхэм дерс щхьэпэхэр къыхэтх зэрыхъунум си щхьэкIэ шэч къытесхьэркъым. АбыкIэ щыхьэтщ Иорданием нэхъ пасэу къикIыжахэм ящыщ, жьыщхьэ махуэ хъуа лIым иджыблагъэ дезгъэкIуэкIа псалъэмакъри.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Зыгъаси, хасэм кIуэ

2017-09-23

  • Иужьрей зэманым адыгэ лъэпкъым и зэхэщIыкIым хуабжьу зиузэщIу хуежьащ. Дэ диIэ хъуащ игъащIэ лъандэрэ къыддекIуэкI лъапIэныгъэхэр дигу къэзыгъэкIыж гуфIэгъуэ махуэхэр, псалъэм и хьэтыркIэ, Адыгэхэм я махуэу иджы дгъэлъапIэр, Адыгэ фащэм и махуэр, нэгъуэщIхэри.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Iэмалыншэу щытмэ, къэрал компаниехэр зыхуейхэр зы IуэхущIапIэм и деж къыщащэху хъунущ

2017-08-19

  • Къэралымрэ къэрал компаниехэмрэ папщIэ къащэхухэр зэрызэблагъэкIым къашэ тхьэусыхафэу Федеральнэ антимонопольнэ IуэхущIапIэм Iэрыхьэм хэхъуэ зэпытщ. Абы къегъэлъагъуэ иджыри къыздэсым а IэнатIэм и Iуэхур зэIубз зэрымыхъуар. ЩытыкIэм зихъуэжын щхьэкIэ дяпэкIэ лэжьыпхъэмрэ щыIэ хэкIыпIэхэмрэ тедгъэпсэлъыхьыну дэ зыхуэдгъэзащ Уры-сейм и Федеральнэ антимонопольнэ IуэхущIапIэм и Къэбэрдей-Балъкъэр управленэм и тхьэмадэм и къуэдзэ Къущхьэ Юрэ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Балъкъыз Къантемыр: Си адэращ топджэгум сыхэзышар

2017-07-11

  • Иджыблагъэ Мэзкуу и «Спартак» академием щекIуэкIащ 2001 гъэм къалъхуахэм футболымкIэ я урысейпсо чемпионатым и кIэух зэхьэзэхуэ. Ар къызэрыщыхъуам топсэлъыхь «Спартак-Налшыкым» и ныбжьыщIэ командэм и капитан Балъкъыз Къантемыр.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

КIыщ Мухьэдин и дунейр

2017-06-30

  • УФ-м щIыхь зиIэ и художник, КъБР-м и цIыхубэ сурэтыщI, ЩIДАА-м и академик, Испанием щыпсэу, щIэх-щIэхыурэ Налшык къэкIуэж ди хэкуэгъу КIыщ Мухьэдин редакцэм и хьэщIащ. Иужь зэманым абы зэфIигъэкIа лэжьыгъэхэр, и ехъулIэныгъэхэр, зыпэрыт Iуэхухэр гъэщIэгъуэнщ. Аращ ди зэпсэлъэныгъэр зытеухуари.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр