ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Ди псэлъэгъухэр'

Тхьэщыгъуей Жаннэ: Лъэпкъым и насыпыр ар псэкIи цIыхукIи узыншэнырщ

2022-09-17

  • ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и лэжьакIуэ пажэ, ди республикэм щIыхь зиIэ и артисткэ Тхьэщыгъуей Жаннэ зыпэрыт Iуэхум зэрыхуэIэижьым къыдэкIуэу езыр хьэлэлщ, гумызагъэщ, жиIам тебгъуэтэж цIыхущ, псэлъэгъу гъэщIэгъуэнщ. Ар щыджэгуащ Грушас Йозас и «Любовь, джаз и чёрт», Стратиев Станислав и «Автобус», Башбеков Шараф и «ГъущIым къыхэщIыкIа цIыхубз», Уильямс Теннеси и «ХъуэпсапIэм и трамвай», Нало Заур и «Къру закъуэ», «IэфIынэ и нэ фIыцIитIыр», Гольдони Карлэ и «Трактир гуащэ», IутIыж Борис и «Дамэлей», «Хьэпэщыпхэ», Толстой Алексей и «Пащтыхьымрэ пащтыхь гуащэмрэ», Дюрренматт Фридрих и «Визит старой дамы» спектаклхэм, нэгъуэщI Iэджэми. Хъыджэбз цIыкIум хэлъ хабзэ хьэлхэм къадэкIуэу, щэнхабзэм, гъуазджэм я лэжьакIуэ цIэрыIуэ куэд и благъэхэм зэрахэтым, шэч хэмылъу, ижь къыщIихуащ ар артисткэ хъуным.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Щоджэн Лианэ: ХъуэпсапIэхэр си лъэпкъым епхащ

2022-07-16

  • ЗэрытщIэщи, лъэпкъым къыдэгъуэгурыкIуэ IэщIагъэхэр нэхъ зи пщэрылъу щытар цIыхубзырщ. Унагъуэм къихъуа хъыджэбзыр зыхуамыгъасэ, зыхуамыгъэIущ щыIэу щытакъым. Адыгэ унагъуэм къихъуа цIыхупсэр IэфIу пщафIэрт, дзапэ уэрэдкIи благъэхэр игъэгуфIэрт, мэлэчыпхъухэм я хъарыби зэIуищэрт. ЗыхуэмыIэзэ щымыIэу къагъэхъу дахэр и чэзум щынэсым езым бгъэдэлъ фIымкIэ гуашэрт. Нобэ си псэлъэгъу хъыджэбзыр и зэфIэкIкIэ, и Iуэху зехьэкIэкIэ «Адыгэ псалъэ» газетым и щIэджыкIакIуэхэм къыддогуашэ. Ар Щоджэн Лианэ Арсен и пхъурщ. Малкэ къуажэм къыщалъхуа пщащэм и цIэр фIыкIэ жыжьэ Iуащ. Абы и уагъэ, дыщэидэ лэжьыгъэхэр ехъулIэныгъэ лъагэ яIэу щагъэлъэгъуащ ди къэралми хамэ щIыпIэхэми.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

БАКIУУ Хъанджэрий: Бзэмрэ литературэмрэщ  лъэпкъым и лъабжьэр

2022-06-25

  • Нобэрей зэманым щIэныгъэрылажьэхэм къахуэув къалэнхэр хьэлъэщ. Псом хуэмыдэу, лъэпкъыбзэхэр хъумэнымкIэ кIуэрабгъухэр къэхутэным хуэгъэзауэ. АтIэ, нобэ бзэм елэжь щIэныгъэлIхэр нэхъыщхьэу зыгъэпIейтейр сыт хуэдэ лъэпощхьэпохэра? Иужьрей илъэсхэм сыт хуэдэ Iуэхухэр зэфIэха хъуа, бзэр, литературэр хъумэным теухуауэ? Мы упщIэмкIэ ди зэпсэлъэныгъэр дыдогъажьэ филологие щIэныгъэхэмкIэ доктор БакIуу Хъанджэрий.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

ЛъагапIэр зи щIасэ

2022-06-07

  • Адыгэ IуэрыIуатэмрэ тхыдэмрэ бзылъхугъэ куэд къыхощыж я дахагъэм, лIыгъэм, къарум укъигъэуIэбжьу. Псалъэм папщIэ, Сэтэней гуащэ, Лэшын, Мэлычыпхъу, Бырымбыху, нэгъуэщIхэри. Ди IуэрыIуатэм къыхэщыж цIыхубз телъыджэхэм хуэдэ ноби къытхэтщ! Зи гугъу сщIыну бзылъхугъэм и IуэхущIафэри, и гъащIэри, и лъэкIыныгъэри фIэщ щIыгъуейщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

ЩIалэгъуэмрэ хъуапсэмрэ

2022-04-16

  • Утыку зэрихьэр лъапэщи, къызэрикIыжыр напэщ, жеIэ адыгэм. ЦIыхур къызэращIэр и IуэхущIафэрщ, и цIэ зэрыIури и щэнхабзэрщ. Зи щIалэгъуэ дахэм дунейм и фIыгъуэ псори зыIэригъэхьэну щIохъуэпс, я нэхъ гугъури къигъэIурыщIэну хущIокъу. Псэм кърит лъэщагъыр къэзыгъэщIыр хъуапсэращи, абы хуэдэу къарууфIэ щыIэу фIэщ щIыгъуейщ. Арыххэуи, цIыхум и псэр къабзэмэ, зыхуеIэр дахагъэмэ, и хъуапсэм лъэкIынур къыпхуэмылъытэну инщ: абы и Iэужьыр щысэтехыпIэ хъунущ, цIыхущIыж лъагъуэ теувэнущ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Сабий гъэсапIэм и гуащэ

2022-01-15

  • Ди псэлъэгъур Щхьэлыкъуэ къуажэм дэт школ №1-м къегъэщIылIа сабий садым и унафэщIщ илъэс куэд хъуауэ. ЩыIэкъым сабийм и деж щыпхь жэуапым нэхърэ нэхъ ин. Иуан Агнессэ абы пэлъэщ къудей мыхъуу, зыпэрыт IэнатIэм гукъыдэжи къыхех. Ди гуапэу фыщыдогъэгъуазэ бзылъхугъэм и гупсысэхэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Гукъыдэж  къозыт  гъэлъэгъуэныгъэ

2022-01-15

  • Иджыблагъэ «Гранд-Кавказ» хьэщIэщым ИлъэсыщIэм хуэгъэпса гъэлъэгъуэныгъэ къыщызэIуахащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Къуэдз Аксанэ: Германием ущыпсэуну тыншщ, ауэ ди хэкумрэ хабзэмрэ хуэдэ щыIэкъым

2021-12-30

  • Къулъкъужын къуажэм къыщыхъуа, щеджа адыгэ пщащэ щIыкIафIэ Къуэдз Аксанэ щызэзгъэцIыхуар Германиеращ. Илъэс зыбжанэ ипэкIэ абы къыщызэрагъэпэща, Адыгэ щэнхабзэм и дунейпсо фестивалым щыщ зы пшыхьыр езыгъэкIуэкIар Аксанэт. Хэкум икIахэр дыдихьэхат абы Iурылъ адыгэбзэм и къабзагъымрэ лъэпкъ Iуэхум хуэнэхъуеиншэу хамэ щIыпIэ зэрисымрэ. Ар илъэс 20-м нэблэгъауэ Германием щопсэу, щолажьэ. Унагъуэщ, пхъуитI иIэщ. Нэмыцэ къэралыгъуэм къыщаIэт сыт хуэдэ адыгэ Iуэхуми жыджэру хэтщ, щIэблэм адыгэбзэр егъэщIэным и гуащIэ хелъхьэ. Иджыблагъэ лъагъунлъагъу хэкум къэкIуэжати, упщIэ зыбжанэкIэ зыхуэдгъэзащ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

ГъукIэ-Мэремкъул Маринэ: Сыт щыIэ щIэблэм я  гъэсэныгъэм нэхърэ нэхъыщхьэ?!

2021-11-23

  • ЦIыхум и дунейр щыщIэщыгъуэм деж и хъуреягъми фIыгъэкIэ догуашэ. Абы езыми и гур егъэнщIыж. Нобэ фыхэдгъэплъэнущ зы цIыху дуней дахэ, — ГъукIэ-Мэремкъул Маринэ и дунейм! Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым адыгэбзэмрэ литературэмкIэ и къудамэр къиухащ, Налшык щыIэ «УСПЕХ» школым адыгэбзэмкIэ и егъэджакIуэщ. Маринэ тхакIуэщ. И IэдакъэщIэкIхэр республикэм къыщыдэкI газетхэмрэ журналхэмрэ къытохуэ. И IэщIагъэм теухуа гупсысэ щIэщыгъуэхэм, и творческэ дунейм фыхэтшэну ди гуапэщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Хэкум и IэфIагъыр нэхъ зыщIэр абы пэIэщIэращ

2021-11-09

  • Нобэ «Адыгэ псалъэм» ди хьэщIэщ «хэхэс» цIэ жагъуэр «хэкурыс» цIэ лъапIэмкIэ пасэу зыхъуэжы-фа, нэхъыщхьэращи, зыхъуэжу хущIемыгъуэжа ди лъэпкъэгъу МэшхуэфI Нэждэт. Лъэныкъуэ куэдкIэ лъэпкъым Iуэху хуэзылэжьа, хуэзылэжь ди нэхъыжьыфIым ущепсалъэкIэ, и тхыгъэхэм ущеджэкIэ, хэкум кърит къарур, зэфIэкIыр, гушхуэныгъэр зыхыумыщIэнкIэ Iэмал иIэкъым. Нэждэт и тхыгъэ купщIафIэхэр, гупсысэ гъэщIэгъуэнхэр «Адыгэ псалъэ», «Адыгэ макъ», «Черкес хэку» газетхэм, «Зэкъошныгъ», «Псалъэ» журналхэм щIэх-щIэхыурэ къытрырегъадзэ.
  • Дунейпсо Адыгэ Хасэр къызэзыгъэпэщахэм яз, абы и Генеральнэ секрета-ру 1993 — 1996 гъэхэм щыта Нэждэт иджы ДАХ-м и КъэпщытакIуэ гупым хэтщ. Хасэр илъэс 30 щрикъум ирихьэлIэу МэшхуэфIым депсэлъащи, ди гуапэу фыщыдогъэгъуазэ къыджиIахэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Хьэмырзэ Ахьмэд:  ЗгъэзэщIа ролхэр сщыщ Iыхьэ хъуащ

2021-11-09

  • Нобэ ди псэлъэгъущ КъБР-м щIыхь зиIэ и артист, ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и артист Хьэмырзэ Ахьмэд.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Хабзэ щызэрахьэ, щIэблэр щагъасэ

2021-10-02

  • Филологие щIэныгъэхэм я кандидат, КъБКъУ-м Адыгэбзэмрэ литературэмкIэ и къудамэм и лэжьакIуэ, ЦIыпIынэ Аслъэн и цIэр зезыхьэ Адыгэ лъэпкъ центрым и унафэщI Езауэ Мадинэ и лэжьыгъэм, дэзыхьэххэм, и Iуэху еплъыкIэхэм теухуауэ депсэлъащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Къэнэмэт Мурат: Сымаджэм дзыхь зыхуебгъэщIыным мыхьэнэшхуэ иIэщ

2021-09-25

  • Медицинэ щIэныгъэхэм я кандидат, КъБР-м Узыншагъэр хъумэнымкIэ и министерствэм и Диагностикэ центрым эндоскопиемкIэ и къудамэм и унафэщI, хирург-колопроктолог, дохутыр-эндоскопист Къэнэмэт Мурат Хьэмидбий и къуэр ящыщщ «дохутыр IэщIагъэм къыхуигъэщIащ» зыхужаIэхэм. Зыпэрыт Iуэхум фIыуэ хэзыщIыкI Къэнэмэтым и щытхъу псалъэ куэд къокIуэкI. Иджыблагъэ дохутырым дызэрепсэлъылIам гурыIуэгъуэ тщищIащ абы и цIэр фIыкIэ щIыжаIэри республикэм и IэщIагъэлI нэхъыфIхэм ящыщу ар къыщIалъытэри. «Мыбы хуэдэ дохутырхэр нэхъыбэу диIатэмэ, цIыхухэм медицинэм хуаIэ еплъыкIэр куэдкIэ нэхъыфIынут», — жысIэу сригъэгупсысащ ди зэпсэлъэныгъэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

КхъуейплъыжькIэрыщIэм   и пщIэм хохъуэ

2021-08-24

  • «Дунейм къытехьа сабийм адыгэхэм хуащIэ, хуалэжьым хуэдиз хуэзыщIэу хабзэ зиIэ лъэпкъ куэд щыIэкъым!», — щитхащ МафIэдз Сэрэбий и «Адыгэ хабзэхэр» тхылъым. Апхуэдэу щытми, зэманым   зэрызихъуэжам и нэщэнэу, кхъуейплъыжькIэрыщIэм гулъытэ нэхъ хуамыщIыж хъуащ. Аращ ижь-ижьыж лъандэрэ лъэпкъым къыддекIуэкI кхъуейплъыжькIэрыщIэм нобэ псэщIэ хэзылъхьэж, гуфIэгъуэ дауэдапщэхэр езыгъэкIуэкI джэгуакIуэ, журналист Джэдгъэф Беслъэн зыщIыхуэдгъэзам и щхьэусыгъуэри.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Бжьэдыгъу Аксанэ: «Сэ  адыгэбзэм  дэни  сынехьэс!»

2021-08-21

  • Бжьэдыгъу Аксанэ куэдым къацIыху адыгэ шхыныгъуэхэр IэфIу зыпщэфI бзылъхугъэу. Езым зэрыжиIэмкIэ, пщэфIэным еджапIэ нэхъыщхьи дипломи хуейкъым, езыр-езыру зебгъасэ мэхъу. Аксанэ бухгалтерщ, езым и IуэхущIапIэ иIэжщ. И лэжьыгъэм, дэзыхьэххэм ятеухуауэ депсэлъащи, ди гуапэу фыщыдогъэгъуазэ къыджиIам.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр