ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Ди псэлъэгъухэр'

ГъукIэ-Мэремкъул Маринэ: Сыт щыIэ щIэблэм я  гъэсэныгъэм нэхърэ нэхъыщхьэ?!

2021-11-23

  • ЦIыхум и дунейр щыщIэщыгъуэм деж и хъуреягъми фIыгъэкIэ догуашэ. Абы езыми и гур егъэнщIыж. Нобэ фыхэдгъэплъэнущ зы цIыху дуней дахэ, — ГъукIэ-Мэремкъул Маринэ и дунейм! Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым адыгэбзэмрэ литературэмкIэ и къудамэр къиухащ, Налшык щыIэ «УСПЕХ» школым адыгэбзэмкIэ и егъэджакIуэщ. Маринэ тхакIуэщ. И IэдакъэщIэкIхэр республикэм къыщыдэкI газетхэмрэ журналхэмрэ къытохуэ. И IэщIагъэм теухуа гупсысэ щIэщыгъуэхэм, и творческэ дунейм фыхэтшэну ди гуапэщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Хэкум и IэфIагъыр нэхъ зыщIэр абы пэIэщIэращ

2021-11-09

  • Нобэ «Адыгэ псалъэм» ди хьэщIэщ «хэхэс» цIэ жагъуэр «хэкурыс» цIэ лъапIэмкIэ пасэу зыхъуэжы-фа, нэхъыщхьэращи, зыхъуэжу хущIемыгъуэжа ди лъэпкъэгъу МэшхуэфI Нэждэт. Лъэныкъуэ куэдкIэ лъэпкъым Iуэху хуэзылэжьа, хуэзылэжь ди нэхъыжьыфIым ущепсалъэкIэ, и тхыгъэхэм ущеджэкIэ, хэкум кърит къарур, зэфIэкIыр, гушхуэныгъэр зыхыумыщIэнкIэ Iэмал иIэкъым. Нэждэт и тхыгъэ купщIафIэхэр, гупсысэ гъэщIэгъуэнхэр «Адыгэ псалъэ», «Адыгэ макъ», «Черкес хэку» газетхэм, «Зэкъошныгъ», «Псалъэ» журналхэм щIэх-щIэхыурэ къытрырегъадзэ.
  • Дунейпсо Адыгэ Хасэр къызэзыгъэпэщахэм яз, абы и Генеральнэ секрета-ру 1993 — 1996 гъэхэм щыта Нэждэт иджы ДАХ-м и КъэпщытакIуэ гупым хэтщ. Хасэр илъэс 30 щрикъум ирихьэлIэу МэшхуэфIым депсэлъащи, ди гуапэу фыщыдогъэгъуазэ къыджиIахэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Хьэмырзэ Ахьмэд:  ЗгъэзэщIа ролхэр сщыщ Iыхьэ хъуащ

2021-11-09

  • Нобэ ди псэлъэгъущ КъБР-м щIыхь зиIэ и артист, ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и артист Хьэмырзэ Ахьмэд.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Хабзэ щызэрахьэ, щIэблэр щагъасэ

2021-10-02

  • Филологие щIэныгъэхэм я кандидат, КъБКъУ-м Адыгэбзэмрэ литературэмкIэ и къудамэм и лэжьакIуэ, ЦIыпIынэ Аслъэн и цIэр зезыхьэ Адыгэ лъэпкъ центрым и унафэщI Езауэ Мадинэ и лэжьыгъэм, дэзыхьэххэм, и Iуэху еплъыкIэхэм теухуауэ депсэлъащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Къэнэмэт Мурат: Сымаджэм дзыхь зыхуебгъэщIыным мыхьэнэшхуэ иIэщ

2021-09-25

  • Медицинэ щIэныгъэхэм я кандидат, КъБР-м Узыншагъэр хъумэнымкIэ и министерствэм и Диагностикэ центрым эндоскопиемкIэ и къудамэм и унафэщI, хирург-колопроктолог, дохутыр-эндоскопист Къэнэмэт Мурат Хьэмидбий и къуэр ящыщщ «дохутыр IэщIагъэм къыхуигъэщIащ» зыхужаIэхэм. Зыпэрыт Iуэхум фIыуэ хэзыщIыкI Къэнэмэтым и щытхъу псалъэ куэд къокIуэкI. Иджыблагъэ дохутырым дызэрепсэлъылIам гурыIуэгъуэ тщищIащ абы и цIэр фIыкIэ щIыжаIэри республикэм и IэщIагъэлI нэхъыфIхэм ящыщу ар къыщIалъытэри. «Мыбы хуэдэ дохутырхэр нэхъыбэу диIатэмэ, цIыхухэм медицинэм хуаIэ еплъыкIэр куэдкIэ нэхъыфIынут», — жысIэу сригъэгупсысащ ди зэпсэлъэныгъэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

КхъуейплъыжькIэрыщIэм   и пщIэм хохъуэ

2021-08-24

  • «Дунейм къытехьа сабийм адыгэхэм хуащIэ, хуалэжьым хуэдиз хуэзыщIэу хабзэ зиIэ лъэпкъ куэд щыIэкъым!», — щитхащ МафIэдз Сэрэбий и «Адыгэ хабзэхэр» тхылъым. Апхуэдэу щытми, зэманым   зэрызихъуэжам и нэщэнэу, кхъуейплъыжькIэрыщIэм гулъытэ нэхъ хуамыщIыж хъуащ. Аращ ижь-ижьыж лъандэрэ лъэпкъым къыддекIуэкI кхъуейплъыжькIэрыщIэм нобэ псэщIэ хэзылъхьэж, гуфIэгъуэ дауэдапщэхэр езыгъэкIуэкI джэгуакIуэ, журналист Джэдгъэф Беслъэн зыщIыхуэдгъэзам и щхьэусыгъуэри.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Бжьэдыгъу Аксанэ: «Сэ  адыгэбзэм  дэни  сынехьэс!»

2021-08-21

  • Бжьэдыгъу Аксанэ куэдым къацIыху адыгэ шхыныгъуэхэр IэфIу зыпщэфI бзылъхугъэу. Езым зэрыжиIэмкIэ, пщэфIэным еджапIэ нэхъыщхьи дипломи хуейкъым, езыр-езыру зебгъасэ мэхъу. Аксанэ бухгалтерщ, езым и IуэхущIапIэ иIэжщ. И лэжьыгъэм, дэзыхьэххэм ятеухуауэ депсэлъащи, ди гуапэу фыщыдогъэгъуазэ къыджиIам.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Жылагъуэр зыхуэдэнур унагъуэращ къыщежьэр

2021-08-19

  • Иджыблагъэ кIэщIу фыхэдгъэгъуэзащ унагъуэм, лъагъуны-гъэм, зэхуэпэжыныгъэм и махуэм ирихьэлIэу ирагъэжьа «Унагъуэ» Iуэхум. Ар къыхэзылъхьа хьэрычэтыщIэ, псапащIэ, IVS IуэхущIапIэм и унафэщI Нэхущ Азэмэтрэ проектым и программэхэм я унафэщI, Инстаграмым щылажьэ Налшык напэкIуэцIым и редактор, инджылызыбзэр, усэр фIыуэ зылъагъухэм  я клубхэр  къызэзыгъэпэща  Мэзукъэбз Аслъэнрэ унагъуэм и лъапIэныгъэхэр  къэгъэщIэрэщIэжыным теухуауэ яIэ мурадхэм тедгъэпсэлъыхьащ.
  •  

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

ЗэфIэкI лъагэ зиIэ ГъуаплъащIэ Аслъэн

2021-08-05

  • ЦIыхум и узыншагъэр хъумэныр, и гъащIэр къегъэлыныр дохутырыр махуэ къэс зыпэрыт лэжьыгъэ хьэлъэщ. Абы щыпIэщIэкI щыуагъэм и уасэр цIыху гъащIэщ. Дохутырым махуэ къэс и нэгу щIокI гур хэзыгъэщI Iуэхугъуэ — ар куэдым я псэм дэмыхуэнщ. Сымаджэм дохутырым и нэгум фIэщхъуныгъэ ирилъагъуэу щытын хуейщ. Узыгъэхъужыну узыщыгугъым дзыхь хуумыщIмэ, узым утекIуэфыну? Дохутыр IэщIагъэм ухуеджэныр мащIэщ, абы укъыхуигъэщIауэ щытыпхъэщ. Уи зыгъэпсэхугъуэ зэманыр сымаджэм тебгъэкIуэдэфмэ, уи жейр бгъэныкъуэрэ сыхьэт бжыгъэкIэ операцэр пхуегъэкIуэкIынумэ, жэщ-махуэ жумыIэу узыпэрыт IэнатIэм уи гъащIэр тыхь хуэпщIыфмэ, цIыху зэхэгъэж умыщIу дэтхэнэ зыми уи дэIэпыкъуныгъэр лъыбгъэсыфыну ущытмэ, «дохутыр» цIэ лъапIэр пхуэфащэщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Тэтэр Аминэ: Анэбзэм и IэфIыр зыхэзыщIэ  сабийр насыпыфIэщ

2021-06-17

  • Укъыщалъхуа щIыналъэр, абы илъ хабзэ дахэр, щэнхабзэ екIур фIыуэ плъагъуу, анэдэлъхубзэр анэ гумащIэм хуэдэу къыбдэгъуэгурыкIуэу, абы и IэфIагъыр гурэ псэкIэ зыхэпщIэу упсэуныр насыпышхуэщ. Апхуэдэ лъэпкъ фIыгъуэхэм щIапIыкIа адыгэ пщащэхэм ящыщщ Кэнжэ (Къуэшыркъуей) жылэм дэт ЩэнхабзэмкIэ унэм и методист, егъэджакIуэ икIи гъэсакIуэ Тэтэр Аминэ. Къуажэм дэт курыт школ №20-р ехъулIэныгъэ иIэу къэзыуха хъыджэбзым и щIэныгъэм щыхигъэхъуащ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым Социальнэ лэжьыгъэмкIэ, сервисымрэ туризмымкIэ и институтым. «ХьэщIэщ Iуэхур» унэтIыныгъэмкIэ абы и бакалавриатыр фIы дыдэу къиухащ, абыкIэ арэзы мыхъуу, «Туризм» IэщIагъэм магистратурэм щыхуеджэжащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

КIыщ Мухьэдин: Сурэт  щIэсщIыр  нэгъуэщIу зэрысхуэмышэчырщ

2021-06-08

  • УФ-м щIыхь зиIэ и художник, КъБР-м и цIыхубэ сурэтыщI, ХудожествэхэмкIэ Урысей академием хэт, ЩIДАА-м, европей академием и академие зыбжанэм я академик КIыщ Мухьэдинрэ и арт-унафэщI Жаклинрэ ди гуапэу захуэдгъэзащ. Испанием щыпсэу, щIэх-щIэхыурэ Налшык къэкIуэж ди хэкуэгъу художник цIэрыIуэмрэ и щхьэгъусэмрэ уепсэлъэну сыт щыгъуи щIэщыгъуэщ. Иужьрей илъэсхэм сурэтыщI Iэзэм гъуазджэм хуищIа хэлъхьэныгъэхэм, и лэжьыгъэ хьэлэмэтхэр дунейпсо утыку зэрыщигъэлъагъуэм, и ехъулIэныгъэ- хэм, пандемием зригъэува щытыкIэм, гъуазджэм хуиIэ лъагъуныгъэм теухуа и гупсысэхэмрэ и мурадхэмрэ гъэщIэгъуэн тщыхъуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Си лъэпкъ мащIэр ефIэкIуэныр си хъуэпсапIэщ

2021-05-15

  • Иджыблагъэ упщIэ зыбжанэкIэ зыхуэдгъэзащ и унагъуэр и гъусэу Москва щыпсэу щIалэ, адыгэ Iуэхум иригузавэхэм ящыщ Сэхъу Мурат.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

ДЗЭМЫХЬ  Къасболэт: МыкIуэдыжынщ Нэгумэ Шорэ  и  щIэин  лъапIэр

2021-03-25

  • Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и щэнхабзэ гъащIэм узыщыгуфIыкI хъун, гулъытэ хэхаи зыхуэщIыпхъэ Iуэхугъуэ къыщыхьащ. адыгэ узэщIакIуэ, еджагъэшхуэ, ди щIыналъэм щызэтеува тхыдэ, филологие щIэныгъэхэм я лъабжьэр зыгъэтIылъа Нэгумэ Шорэ Бэчмырзэ и къуэм и тхыгъэхэр къыщызэщIэкъуэжа, томи 4 хъу, «Ногмов Ш.Б. Исторические и филологические труды» фIэщыгъэр зиIэ къыдэкIыгъуэ хьэлэмэт иджыблагъэ дунейм къытехьащ. Ар игъэхьэзыращ тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, КъБР-м щIэныгъэмрэ техникэмкIэ и Къэрал саугъэтыр зыхуагъэфэща, Къэбэрдей-Балъкъэрым, Адыгейм щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием и академик, РАН-м и Къэбэрдей-Балъкъэр ЩIэныгъэ Центрым Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ и институтым и унафэщI Дзэмыхь Къасболэт. ЩIэныгъэм и илъэсу ди къэралым щагъэува дызэрыт 2021 гъэм къыдэкIа тхылъыщIэм тедгъэпсэлъыхьыну иджыблагъэ зыхуэдгъэзащ абы.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Захуагъэмрэ пэжымрэ я телъхьэ

2021-03-16

  • «Захуагъэм тет Урысей» («Справедливая Россия») партым псори зыщIэхъуэпс, ауэ нобэр къыздэсым зрамыгъэхъулIэф Iуэхушхуэ зэфIигъэкIащ. Абы иджыри партитI зыгуигъэхьащ: «Пэжым и телъхьэу» («За правду») партымрэ «Урысей хэкупсэхэмрэ» («Патриоты России») цIэр зезыхьэмрэ. Иджы езым зэреджэми зихъуэжащ: «Захуагъэм тет Урысей — хэкупсэхэр пэжым щIобэн».

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Адыгэ  гъащIэм  и  зы  нэз

2021-02-02

  • Арджэн щIыныр пасэрей IэщIагъэщ. Ижь лъандэрэ адыгэм къадэгъуэгурыкIуэ IэщIагъэ дахэр мыкIуэдыжу нобэкIэ езыгъэфIакIуэхэм, зезыгъэужьхэм ящыщщ IэщIагъэлI щIалэ, сурэтыщI Мэзло Руслан. Еши щхьэхи имыщIэу арджэным Iуэху дэзыщIэ сурэтыщIым лъэкIащ абы теплъэщIэ иритын. НобэкIэ Руслан «къигъэпсэуж» арджэнхэр гъуазджэ щыпкъэм нэса къэгъэщIыгъэ екIущ, «музей гъэтIылъыгъэ цIэр зыхуэфащэ» фIэщыгъэ лъапIэр зрата Iэпэщысэщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр