ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Хэха'

Нобэрэ пщэдейрэ

2018-10-18

  • Жэпуэгъуэм и 18, махуэку
  • Азербайджаным и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ
  • 1867 гъэм Аляскэ хытIыгуныкъуэр США-м зэрыращам теухуа дэфтэрхэр зэIэпахащ. Жэпуэгъуэм и 18-м илъэс къэс а къэралым щагъэлъапIэ Аляскэм и махуэр.
  • 1723 гъэм Пётр Езанэм Кронштадт быдапIэм и лъабжьэр игъэтIылъащ.
  • 1918 гъэм Чехословакие республикэр къызэрагъэпэщащ.
  • 1921 гъэм Кърым АССР-р Урысейм хыхьэу къызэрызэрагъэпэщым теухуа декретыр къыдэкIащ. 1945 гъэм автономиер Кърым область хъуащ, 1954 гъэм Кърымыр Украинэм хагъэхьащ. Абы и автономиер 1991 гъэм зэфIагъэувэжащ, 2014 гъэм гъатхэпэм и 18-м къыщыщIэдзауэ УФ-м и щIыналъэ хъужащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мамырыгъэр нэхъапэщ

2018-10-18

  • ХьэтIохъущыкъуей Ищхъэрэ къуажэм и курыт еджапIэ №1-м жэпуэгъуэм и 12-м къыщызэIуахащ зи къалэныр зыгъэзащIэу хэкIуэда лIыхъужьищым — Абыкъуэ Вячеслав, Аулъэ Анзор, Джэдгъэф Ахьмэд — я фэеплъ пхъэбгъухэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

И фэеплъ вагъуэр куэдрэ иреблэ

2018-10-18

  • Ди гум, ди псэм япэгъунэгъу цIыху дунейм ехыжыху, ди гъащIэр нэхъ нэд, купщIэншэ хъу къытфIощI. Абыхэм я псэм дэщIыгъуу лIэныгъэм тIэщIех ди дунейр зыгъэIэфI Iуэхугъуэхэм — узыншагъэм, насыпым, гукъыдэжым, дэрэжэгъуэм — ящыщ Iыхьэ гуэрхэр. ТфIокIуэд е нэхъ щэху, хьэлъэ мэхъу гъащIэр тхуэзыгъэдахэ макъамэр. «Адыгэ псалъэ» газетым и лэжьакIуэхэм ди дежкIэ апхуэдэу хьэлъэу къыщIэкIащ фIыуэ тлъагъу ди лэжьэгъу IэкIуэлъакIуэ, нэмрэ псэмрэ хуэтхь ди ныбжьэгъу пэж, газетым жэуап зыхь и секретару щыта Гъурыжь Мадинэ 2016 гъэм и накъыгъэм дунейм зэрехыжар. Псэужамэ, абы и ныбжьыр нобэ илъэс 50 (аркъудейт!) ирикъунут…

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Адыгэбзэм и гупсэхэр

2018-10-18

  • ХьэтIохъущокъуэ Къазий и цIэр зезыхьэ Адыгэбзэ Хасэм илъэс зыбжанэ хъуауэ иригъэкIуэкI «Адыгэбзэм и гупсэхэр» пшыхьыр Налшык къалэ дэт Къэрал концерт гъэлъэгъуапIэм щызэхэтащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Маэстро

2018-10-18

  • Дуней псом щыцIэрыIуэ ди лъэпкъэгъу, дирижёр Iэзэ Темыркъан Юрий теухуауэ псалъэ дахэ куэд жаIащ, абы и цIэр щIыпIэ зыбжанэм щаIэтащ. Абыхэм ящыщщ пианист, музыкэм и тхыдэр зыдж Бялик Михаил и «Волшебная палочка» тхыгъэр. «Сэ Темыркъан Юрий сригъэджащ, аращ зи фIыгъэр Европэм щынэхъыфIу ялъытэ Мариинскэ оперэ театрым и дирижёр нэхъыщхьэу, художественнэ унафэщIу сызэрагъэувар», — жеIэ осетин щIалэ, музыкант Iэзэ Гергиев Валерий. Ди лъэпкъэгъум и гъащIэмрэ и зэфIэкIымрэ къыщызэщIэкъуауэ «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ ХьэфIыцIэ Мухьэ-мэд къыдигъэкIа тхылъыр сыт и уасэ?!

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Къущхьэ Надим: Хэкур сыт? Хэкур цIыхуу исхэращ

2018-10-18

  • Къущхьэ Надим ди лъэпкъэгъу куэдым къацIыху, фIыуэ ялъагъу. Ар егъэджакIуэщ, усакIуэщ, журналистщ, къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэщ. Сирием щекIуэкIа зауэр къэхъеин ипэкIэ Адыгэ Хасэм и унафэщIу лэжьащ. Ар псоми зэрацIыхур гущабэрэ хьэлэлу, адыгэ Iуэхум гууз-лыуз иIэу бгъэдэтущ. ГъащIэ зыгъэунэхуа тхьэмадэр 2013 гъэм и унагъуэр щIыгъуу Сирием къиIэпхъукIыжри, Хэкум къитIысхьэжащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

2018-10-18

  • КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм, «КъБР-Медиа» къэрал кIэзонэ IуэхущIапIэм, КъБР-м и ТхакIуэхэм я союзым, КъБР-м и Журналистхэм я союзым, «Кабардино-Балкарская правда», «Адыгэ псалъэ», «Заман», «Горянка», «Советская молодежь» газетхэм, «Литературная Кабардино-Балкария», «Iуащхьэмахуэ», «Минги-Тау», «Солнышко», «Нур», «Нюр» журналхэм, программэхэр къэзыт «Къэбэрдей-Балъкъэр» телекомпанием, «Налшык» жылагъуэ радиотелекомпанием, Урысейпсо къэ-рал телерадиокомпанием и къудамэм — «Къэбэрдей-Балъкъэр» къэрал телерадиокомпанием, «КъБР-инфо» хъыбарегъащIэ агентствэм, «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм, «Тетраграф» ООО-м я лэжьакIуэхэр «Кабардино-Балкарская правда» газетым и лэжьакIуэ Кайданов Аркадий Семён и къуэм хуогузавэ абы и анэр зэрылIам къыхэкIыу.

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мамырыгъэм зи гъащIэр щIэзытахэр ягу къагъэкIыж

2018-10-16

  • Хабзэхъумэхэм я
  • ЩIыхь аллеем
  • Жэпуэгъуэм и 13-м Къэбэрдей-Балъкъэрым ягу къыщагъэкIыжащ хабзэхъумэ органхэм я лэжьакIуэхэу зи къалэн зыгъэзащIэу ди лъахэм мамырыгъэрэ зэгурыIуэныгъэрэ илъыным зи гъащIэр щIэзытахэр. Налшык щекIуэкIащ фэеплъ пэкIу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Нобэрэ пщэдейрэ

2018-10-16

  • Жэпуэгъуэм и 16, гъубж
  • Ерыскъым и дунейпсо махуэщ
  • ЩIакхъуэм и дунейпсо махуэщ
  • Анестезием и дунейпсо махуэщ
  • IуэхущIапIэм и унафэщIым и махуэщ
  • Армением и прессэм и махуэщ

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Санкт-Петербургрэ Налшыкрэ зэпещIэ

2018-10-16

  • Нобэ щыщIэдзауэ Налшыкрэ Санкт-Петербургрэ уэгу транспортым зэпищIэнущ. «Нордавиа» авиакомпанием ар кхъухьлъатэкIэ къызэригъэпэщащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Банкым  и  унафэщIыр ягъэкъуаншэ

2018-10-16

  • ХьэгъэщагъэкIэ сом мелуан 660-м нэблагъэ зыIэригъэхьауэ коммерцэ банкым и правленэм и унафэщIыр Къэбэрдей-Балъкъэрым щагъэкъуаншэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЩIэныгъэлIым и лъэужьыр

2018-10-16

  • Ди республикэм егъэджэныгъэ IэнатIэм зыщегъэужьыным хэлъхьэныгъэ ин хуэзыщIахэм ящыщщ педагогикэ щIэныгъэхэм я кандидат, КъБАССР-м щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ, ЩIДАА-м и академик Темрокъуэ Индырбий Хьэжумар и къуэр. Егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэм зи зэфIэкI къыщызыгъэлъэгъуа IэщIагъэлIыр ящыщт Хэку зауэшхуэм лIыгъэрэ хахуагъэрэ зезыхьэу хэта адыгэлIхэм, 115-нэ шуудзэм и тхыдэм теухуауэ щIэныгъэшхуэ зыбгъэдэлъахэм. Псэужамэ, жэпуэгъуэм и 11-м ар илъэси 100 ирикъунут .

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Юбилей  къыдэкIыгъуэ

2018-10-16

  • «Iуащхьэмахуэ» журналым и зи чэзу юбилей къыдэкIыгъуэр къытIэрыхьащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мы махуэхэм

2018-10-13

  • Жэпуэгъуэм и 13,щэбэт
  • Дуней къэхъукъащIэ шынагъуэхэм къашэ гузэвэгъуэхэр гъэмэщIэным и дунейпсо махуэщ.
  • Астрономием и дунейпсо махуэщ
  • Армением щагъэлъапIэ зэдзэкIакIуэм и махуэр.
  • Азербайджаным щагъэлъапIэ гъущI гъуэгу лэжьакIуэм и махуэр.
  • 1792 гъэм Вашингтон ухуэн щыщIа-дзащ США-м и президентым и хэщIапIэр.
  • 1827 гъэм урысей дзэ флотым и гидрографие къулыкъур къызэрагъэпэщащ.
  • 1883 гъэм Петербург къыщызэрагъэпэщащ Театрым и лэжьакIуэхэм я Урысейпсо зэгухьэныгъэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ТекIуэныгъэмрэ Щхьэхуитыныгъэмрэ я махуэ лъапIэ

2018-10-13

  • Абхъаз Республикэм и Текlуэныгъэмрэ Щхьэхуитыныгъэмрэ илъэс 25-рэ зэрырикъур фокIадэм и 30-м Сыхъум дахэу щагъэлъэпIащ. Абхъазхэм я дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ гуфIэгъуэм фIы дыдэу зыхуагъэхьэзырат, къищынэмыщIауэ, махуэ зыбжанэ и пэкIэ щIадзэри, Iуэхугъуэ зэмылIэужьыгъуэ куэд я лъахэм щрагъэкIуэкIащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха