ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Хэха'

Зэкъуэтыныгъэм къыхуезыджэ

2019-06-15

  • Урысейм и махуэр Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм мэкъуауэгъуэм и 12-м Iэтауэ щагъэлъэпIащ. Республикэ унафэщIхэмрэ щэнхабзэ, жылагъуэ IуэхущIапIэхэм  я лIыкIуэхэмрэ, налшыкдэсхэмрэ  хьэщIэхэмрэ, ныбжьыщIэхэр  щызэхуэсат Къэбэрдейр Уры-сейм зэрыгухьэрэ илъэс 400 зэрырикъуам и щIыхькIэ щыIэ утыкум.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мы махуэхэм

2019-06-15

  • Мэкъуауэгъуэм и 15, щэбэт
  • Жьыбгъэм и дунейпсо махуэщ
  • Зи ныбжь хэкIуэтахэм лей къатемыгъэхьэным и дунейпсо махуэщ
  • Урысейм щагъэлъапIэ щIыуэпсым хуэсакъ ныбжьыщIэхэм (юннатхэм) я зэгухьэныгъэр къыщызэрагъэпэща махуэр
  • Армением и къэрал ныпым и махуэщ
  • Азербайджаным щагъэлъапIэ лъэпкъыр хъумэным и махуэр
  • 1561 гъэм Идар Темрыкъуэ ипхъу Гуащэнэ (Марие) Москва нэсащ. Абы щIыгъуащ и дэлъху Думэныкъуэ, и шыпхъу Алътыншаш, абы и щхьэгъусэ Бекбулат, а тIум я къуэ Саин-Булат сымэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

2019-06-12

Урысей Къэралыгъуэм и мыхъурышхуэр, Къэбэрдеймрэ Черкасскэпщыхэмрэ я гербхэри хэту. 1698 гъэ.

Зыхыхьэхэр: Хэха

Нобэрэ пщэдейрэ

2019-06-12

  • Мэкъуауэгъуэм и 12, бэрэжьей
  • Сабийхэр ягъэлажьэу мыдэным и дунейпсо махуэщ
  • Урысейм и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ. 1990 гъэм РСФСР-м и цIыхубэ депутатхэм я I съездым къыщащтащ Урысей Федерацэм и Къэрал суверенитетым и Декларацэр. 1994 гъэм УФ-м и Президент Ельцин Борис унафэ къыдигъэкIащ а махуэм къэрал мыхьэнэ етыным теухуауэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Урысейм ис лъэпкъхэм я зэныбжьэгъугъэм и парад

2019-06-11

  • Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэу, абы и хьэщIэхэу пщIэ зыхуэтщIхэ!
  • Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Жылагъуэ палатэм фрегъэблагъэ «Урысейм ис лъэпкъхэм я зэныбжьэгъугъэм и парад» гуфIэгъуэ дауэдапщэм фыхэты-ну. Ар 2019 гъэм мэкъуауэгъуэм и 12-м екIуэкIынущ, Урысейм и Махуэр гъэлъэпIэным хыхьэу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Нобэ

2019-06-11

  • Инджылыз пащтыхьыгъуэ зэгуэтымрэ Ирландие Ищхъэрэмрэ я лъэпкъ махуэшхуэщ — я пащтыхь гуащэр къыщалъхуа махуэр ягъэлъапIэ
  • 1826 гъэм Москва къыщызэIуахащ нэм щеIэзэ япэ сымаджэщыр.
  • 1842 гъэм дунейм къытехьащ Гоголь Николай и тхыгъэ цIэрыIуэр — «Мёртвые души» — зыфIищар.
  • 1889 гъэм США-м щыщ Перди Джонрэ Садгвар Джеймсрэ къагупсысащ зэпкърыпх-зэпкърыплъхьэж хъу шэнтыр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мыщэ анэ Машкэрэ абы и шыр цIыкIу Мишкэрэ нэIуасэ къызэрысхуэхъуар

2019-06-11

  • Сэ куэд щIауэ сыщакIуэт, щIымахуи гъэмахуи симыIэу мэзхъумэу сылажьэрт. АпхуэдизкIэ а хуей мэзышхуэм сесат, си псэр дихьэхырти, зыгуэркIэ зы махуэ сымыкIуамэ, си напIэр къэбэгырт. Ауэ къызэрыгуэкI мэзтэкъым ар! Жыг зэмылIэужьыгъуэу абы къыщымыкIыр укIуэдыжт: жыгей, бжей, дей ухуей, мей, кхъужьей, къущхьэмышх жыпIэн — псори щыгъунэжт. Мэзым зэрыкIуэ гъуэгум и бгъуитIымкIэ къэзмакъ, пыжьей, къуацэ-чыцэхэр, зэрыджэ къыщыкIырт. ЩIымахуэ гъэтIы-лъыгъэ зыщIыну хуейхэр мэзым кIуэрт бжьыхьэм икIи мэзыдэу, пщIийуэ, мы цIыкIуу, кхъужь цIыкIуу, пыжьу, нэгъуэщI къинэмыщIу зыхуейм хуэдиз унэм яхьырт. Абыхэм къыщинэмыщIауэ мэз мэракIуэр, мамкъутыр, санэр, мэракIуапцIэ фIыцIэр гъунэжт.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

НэхъыжьыфIхэм я  щапхъэм   дытету

2019-06-08

  • Ди лъэпкъыбзэмкIэ республикэм къыщыдэкI газет закъуэр фIыуэ зылъагъухэм, зи щIэщыгъуэу сыт щыгъуи еджэхэм сащыщщ сэ. Абы и къыдэкIыгъуэхэр нэхъ мащIэ зэрыхъуами дигъэпIейтеяти, Тхьэм и фIыщIэкIэ электрон номерхэр къыхэхъуэжащ. Газетым сыт щыгъуи идогъуатэ ди щIыналъэм, къэралым, хамэ щIыпIэхэм къыщыхъу-къыщыщIэхэм ятеухуа хъыбархэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Сосналы Анатолий Аслъэнбэч и къуэр

2019-06-08

  • Мэкъуауэгъуэм и 2-м дунейм ехыжащ Бахъсэн районым щIыхь зиIэ и цIыху Сосналы Анатолий Аслъэнбэч и къуэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЦIыхугъэмрэ  къалэнымрэ  щызэхэухуэна  IэнатIэ

2019-06-08

  • Социальнэ лэжьакIуэм и махуэм ирихьэлIэу я IуэхущIафэхэр зыхуэдэм щыгъуазэ дыхуищIащ Бахъсэн районым и апхуэдэ IуэхущIапIэм и унафэщIым и къалэнхэр зыгъэзащIэ АбытIэ Мурат:

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мы махуэхэм

2019-06-08

  • Мэкъуауэгъуэм и 8, щэбэт
  • Хыхэм я дунейпсо махуэщ
  • Урысейм щагъэлъапIэ Социальнэ лэжьакIуэм и махуэр. 1701 гъэм Пётр Езанэм унафэ къыдигъэкIащ хуэмыщIауэ псэухэм, сымаджэхэм, жьы хъуахэм щхьэегъэзыпIэ яхуэхъун унэхэр къызэIухыным теухуауэ. Унафэм къигъэувырт зи щхьэ сэбэп хуэмыхъужыф цIыхуипщI къэс зы якIэлъыплъу а унэхэм щылэжьэн хуейуэ. Абдеж къыщежьащ цIыхухэм социальнэу защIэгъэкъуэным хуэгъэпса IэнатIэр.
  • Карелие Республикэм и махуэщ. 1920 гъэм къызэрагъэпэщащ иджырей республикэм лъабжьэ хуэхъуа Карелие лэжьакIуэбэ коммунэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Санкт-Петербург щекIуэкI дунейпсо экономикэ зэхуэсышхуэм Къэбэрдей-Балъкъэрри хэтщ

2019-06-07

  • КъБР-м и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэ КIуэкIуэ Казбек я пашэу Санкт-Петербург и «Экспофорум» гъэлъэгъуапIэ центрым мэкъуауэгъуэм и 6-м къыщызэIуаха дунейпсо экономикэ зэIущIэшхуэм хэтщ ди республикэм и лIыкIуэ гуп.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Дэтхэнэ  зыми

2019-06-07

  • АнэдэлъхубзэкIэ къыдэкI ди газетыр адыгэ унагъуэ куэдым я дежкIэ гъуазэу, лъэпкъым щыщ цIыху хэкупсэхэм я гъуэгугъэлъагъуэу, унэтIакIуэу зэрыщытыр си дежкIэ нэрылъагъущ. Адыгэ унэцIэ зэрызетхьэм и мызакъуэу, псэкIэ адыгэу зызылъытэжхэм дащыщщ Iэпщацэхэ ди унагъуэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Нобэ

2019-06-07

  • Ерыскъыпхъэ шынагъуэншэм и дунейпсо махуэщ
  • Алтай Республикэм и конституцэр къыщащта махуэщ
  • Къыргъызым и финанс, экономикэ IэнатIэхэм я лэжьакIуэхэм я махуэщ
  • Испанием щагъэлъапIэ Республикэм и махуэр
  • 1340 гъэм Голландием Роттердам къалэм и лъабжьэр щагъэтIылъащ.
  • 1498 гъэм Колумб Христофор ежьащ дунейр къызэхикIухьыну, иджы ещанэу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Пушкин Александр и усэхэр

2019-06-07

  • Услъагъут сэ фIыуэ
  • Услъагъут сэ фIыуэ, къиплъэм сэ си гущIэм,
  • Иджыри хъункIэ хъунщ уэ уилъагъун.
  • АрщхьэкIэ урепсэу уэ ар умыщIэу —
  • Сыхуейкъым сэ нэщхъей уэ узгъэхъун.
  • Услъагъут сэ фIыуэ бзэншэу, гугъапIэншэу.
  • Сыфыгъуэрт зэми, зэм сыхъужырт щым.
  • Сэр хуэдэу пхуэгумащIэрэ пхуэпэжу
  • Тхьэм жиIэ уилъагъуну нэгъуэщI зым.
  • ЗэзыдзэкIар Бемырзэ Мухьэдинщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха