ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Хэха'

Донбассым къыхихыр  Къэбэрдей-Балъкъэрым къыдищтэнущ

2022-09-24

  • КIуэкIуэ Казбек Донецк, Луганск цIыхубэ республикэхэм, Херсон, Запорожье областхэм щыпсэухэм а щIыналъэхэр Урысей Федерацэм гухьэным теухуауэ референдум ирагъэкIуэкIыну мурад зэращIар зэрадиIыгъыр къигъэнэIуащ. IэIэтым нышэдибэ (фокIадэм и 23-м) сыхьэти 7-м щIидзауэ, фокIадэм и 27 пщIондэ екIуэкIынущ. ЩIыналъэхэм ис цIыхубэм я гукъыдэжыр къызэрагъэлъагъуэ щIыкIэр дунейпсо мардэмрэ ООН-м и уставымрэ тету йокIуэкI.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Щэнхабзэмрэ спортымрэ я фестиваль

2022-09-24

  • Шэшэн республикэм и Грознэ къалэм дыгъуасэ къыщызэIуахащ Кавказым ис лъэпкъхэм я ебланэ щэнхабзэ, спорт фестивалыр. ФокIадэм и 23 — 25-хэм екIуэкIыну зэхыхьэ гуапэм зэхуишэсащ музейхэм я лэжьакIуэхэр, артистхэр, декоративно-прикладной гъуазджэм и IэпщIэлъапщIэхэр. Апхуэдэу абы зыкъыщагъэлъагъуэ Лэскэн, Шэрэдж, Прохладнэ щIыналъэхэм я лIыкIуэхэм. Ар къызэрагъэпэщащ УФ-м ЩэнхабзэмкIэ, СпортымкIэ и министерствэхэм, Урысейм ис лъэпкъхэм я щэнхабзэ хъугъуэфIыгъуэхэм я гъэу мы илъэсыр зэрагъэувам хыхьэу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

КъэкIуэну насыпыфIэр яубзыху

2022-09-24

  • Донецк, Луганск цIыхубэ республикэхэм, Запорожье, Херсон областхэм я къэкIуэнум теухуауэ референдум ирагъэкIуэкIынур зэрыдаIыгъым ехьэлIа пэкIу КIуэкIуэ Валерэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал мэкъумэш академием и пщIантIэм дыгъуасэ щекIуэкIащ. Абы хэтащ республикэм и жылагъуэ зэгухьэныгъэхэр, егъэджакIуэхэр, еджапIэ курытхэмрэ нэхъыщхьэхэмрэ щеджэхэр, артистхэр, нэгъуэщIхэри.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Хабзэм къызэригъэувым  ипкъ иткIэ

2022-09-24

  • ФокIадэм и 21-м къыщыщIэдзауэ къэралым и Iэтащхьэм Iэ щIидзащ «Урысей Федерацэм и цIыхуу дзэ къалэныр зыбгъэдэхуэхэм ящыщ Iыхьэ пыухыкIар мобилизацэм ипкъ иткIэ дзэм зэрыраджэм теухуауэ» Указым. Абы ехьэлIауэ цIыхубэм хъыбар зэтемыхуэ куэд яIэрыхьэ хъуащ. Мобилизацэм и екIуэкIыкIэм, ар зэхэубла зэрыхъум ехьэлIауэ щытыкIэм зэпкърыхауэ дыщагъэгъуэзащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и Дзэ комиссар подполковник Пахомов Дмитрийрэ КъБР-м и дзэ-дохутыр экспертизэ центрым и унафэщI ШонтIыкъу Аслъэнрэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Чегет укъеплъыхмэ

2022-09-24

  • Чегет бгыр Кавказ къуршхэм ящыщщ. Абы утету Iуащхьэмахуэ уеплъмэ, теплъэ телъыджэ нэгум къыщIоувэ. Iуащхьэмахуэ лъапэ укIуамэ, Iэмал имыIэу Чегет бгым удэкIуеин хуейуэ къалъытэ. Чегет и щыгум сыхьэт 11 мыхъуу удэкIуеймэ, пшэхэр къытримыхуэ щIыкIэ, Iуащхьэмахуи, Терскол къуажэри щыболъагъу, Бахъсэн аузми удоплъэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЩIэщыгъуэрэ  зэгъэкIуауэ

2022-09-24

  • Адыгэхэм я махуэм ирихьэлIэу Жэмтхьэлэ къуажэм дэт ЩэнхабзэмкIэ унэм и лэжьакIуэ пажэ, цIыхугъэкIи куэд щаIуэ къыддекIуэкI Къэгъэзэж Залинэ къопсалъэ, «радиом и журналист Мыз Ахьмэдрэ уэрэ фокIадэм и 20-м фыкъызэрысын», жеIэри. Арати, дэ тIур, «пщыр гъусэншэмэ, лъхукъуэлI пэлъытэщ» псэлъафэми дригъуазэу, ныбжьэгъухэм дахоплъэжри, адыгэ хабзэм фIыуэ хэзыщIыкI, лъэпкъ фащэ екIукIи зэщыхуэпыкIа щIалэ Iумахуэр гъусэ тщIыну мурад тщIащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Къэбэрдей-Балъкъэрым, Адыгейм,  Къэрэшей-Шэрджэсым щыпсэухэм Путин Владимир ехъуэхъуащ республикэхэр илъэси 100 зэрырикъумкIэ

2022-09-22

  • Москва Кремлым и Уардэунэм щекIуэкI гуфIэгъуэ зэIущIэм къыщыпсэлъащ УФ-м и Президент Путин Владимир. Абы жиIащ:

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

КIуэкIуэ  Казбек:  Республикищым я махуэшхуэр къэралым и къалащхьэ Москва зэрыщаIэтыр и щыхьэтщ лъэпкъыбэу щыт Урысейр зэрызэкъуэтыр

2022-09-22

  • КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек хэтащ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм, Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм, Адыгэ Республикэм къэралыгъуэ зэрагъуэтрэ илъэси 100 щрикъум       и щIыхькIэ Москва и Кремлым и Уардэунэм зэхэту къыщызэрагъэпэща гуфIэгъуэ концертым. Абы кърагъэблэгъахэм фIэхъус псалъэ гуапэкIэ захуигъэзащ КIуэкIуэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Псы Iэрышэм и даущ макъ

2022-09-22

  • Дамэпкъыпэм хупедзэкIауэ телъ данэпс IэлъэщI хужьыбзэм нэхъри къигъэнэхурт арыншами нурыр къызэрыщ нэгу мыцIыху гупсысэхыр.
  • — Уэрат къэслъыхъуэр, — хуэму си Iэблэр къиубыдри, лъэныкъуэкIэ сыIуишащ абы, щэху гуэр къызихьэлIэну зэрыхуейр къызигъащIэу. Пэублэ псалъэми кIыхь зригъэщIакъым — зэуэ къызбгъэдилъхьащ и гур зэрыгъу Iуэхум и купщIэр, сегупсысыну Iэмали къызитрэ, си жэуапми пэплъэу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Куэдым сэбэп яхуэхъуа дохутыр

2022-09-22

  • «Нэращ цIыху Iэпкълъэпкъым и пкъынэ нэхъ къабзэ дыдэр. ЦIыхум и дахагъэмрэ гуакIуагъэмрэ къызытещыр аращ. «Нэм япэ псэр ихуэ», — жеIэ адыгэ псалъэжьми, нэхэм ямылъагъужу кIыфIыгъэм къыхэнэныр дэтхэнэм и дежкIи зэрышынагъуэр щIигъэбыдэу. Апхуэдэ гузэвэгъуэм ар къебгъэлу дэIэпыкъуэгъу ухуэхъуфыныр насыпышхуэщ. И Iэпэр яIыгъыу сымаджэщым къаша, операцэ ящIу зи нэхэр къэплъэжа цIыхум и гуфIэгъуэр плъагъуныр куэд и уасэщ», — жеIэ КъБАССР-м щIыхь зиIэ и дохутыр, медицинэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат, офтальмолог АфIэунэ Анатолэ.
  •  

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Гъэ  дызыхуэкIуэм  бащэкIэ  дыщогугъ

2022-09-22

  • ДызэрыщыгъуазэмкIэ, Малкэ къуажэр лажьэ-шхэжу къэгъуэгурыкIуэ жылэ узыншэщ. ЛэжьакIуэфI куэд нэхъапэми дэсащ: Совет зэманым щIэмычэу даIущIэу щытащ абыхэм, ноби зи гуащIэдэкI хьэлэлкIэ псэуж, адыгагъэр, цIыхугъэр щытепщэ унагъуэ куэд абы зэрыщыбгъуэтынум шэч хэлъкъым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Лъэпкъхэм я нэхъ  уардэр щыпсэу лъахэ

2022-09-20

  • Мыгъэрей фокIадэ мазэр ди республикэм и дежкIэ адрейхэм хуэмыдэжу гъэнщIащ щIыналъэм, абы щыпсэухэм я дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ Iуэхугъуэ дахэхэмкIэ. Куэд щIакъым зэдэууэ зэрыдгъэлъапIэрэ Къэбэрдей-Балъкъэрым къэралыгъуэ зэригъуэтрэ илъэси 100 зэрырикъуар. ДыщыгуфIыкIыу тIэтащ ЩIэныгъэхэм я махуэр, республикэм и къалащхьэ Налшык и махуэр. Иджы дыгъуасэ лъандэрэ гукъыдэжрэ дэрэжэгъуэрэ къыдиту дыхэтщ Адыгэхэм (шэрджэсхэм) я махуэр гъэлъэпIэным.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Къуэжьыкъуей Ипщэми  зекIуэр щыдаIыгъ

2022-09-20

  • Кавказ Ищхъэрэм щыIэ адыгэ жылагъуэхэм ящыщу ипщэ лъэныкъуэмкIэ нэхъ пыIукIуэта дыдэу щысыр ди республикэм и Шэрэдж куейм хиубыдэ Жэмтхьэлэ къуажэрщ. Ар къуршхэм я лъабжьэкIэ щыIэ мэзылъэ Iуащхьэхэм я куэщI дыдэм исщ. АтIэми, апхуэдэ щIыпIэр зи хэщIапIэ жылэр адыгэ лъэпкъым и тхыдэм пщIэ нэхъ щыхуащI къуажэхэм ящыщщ, дэ къызэрытлъытэмкIэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Я мурадхэри зыгъэгумэщIхэри лъэныкъуэ ирамыгъэзу

2022-09-20

  • Дунейпсо Адыгэ Хасэм и ГъэзэщIакIуэ гупым и зи чэзу зэхуэсыр иджыблагъэ Налшык къалэ махуитIкIэ щекIуэкIащ. Къэбэрдей-Балъкъэрым и къэралыгъуэр къызэрызэрагъэпэщрэ илъэси 100 щрикъум ирихьэлIэу республикэм и щыхьэрым щызэхэта зэIущIэшхуэм кърихьэлIащ АР-м, КъБР-м, КъШР-м, Ставрополь, Краснодар щIыналъэхэм, Осетие Ищхъэрэ — Аланием щылажьэ хасэ къудамэхэм я тхьэмадэхэмрэ лIыкIуэхэмрэ. Апхуэдэу зэхэсым жыджэру хэтащ Европэм, Тыркум, Иорданием, Сирием, Ливаным, Израилым щыIэ Адыгэ Хасэхэм я унафэщIхэмрэ Iуэхузехьэхэмрэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Къашъор гум къыщежьэ

2022-09-20

  • — Сэнэхьатыбэмэ сыдэущтэу къашъор къахэпхынэу хъугъа, сыда ащ уфэзыща-гъэр?
  • — ЗэкIэ къызщежьагъэр тикъуаджэу Гъобэкъуай, ащ дэжьым сэ къоджэ еджапIэм ия 6-рэ класс сыщеджэщтыгъ. Тянэ-тятэхэр лъэшэу къытфэсакъхэу, Iэдэбым, гъэпсыкIэ тэрэзхэм тафапIущтыгъ, еджэным тегугъун, тызэрэпшъэшъэжъыер зэхатшIэу, тшъхьэ тыфэсакъыжьын зэрэфаер къыдгурагъаIощтыгъ. Сянэу Кобэщэч Асыет Гъобэкъое еджапIэм илъэс 31-рэ кIэлэегъаджэу Iоф щишIагъ. Сянэ ригъэджагъэхэм ащыщ зэлъашIэрэ къэшъуакIоу, «Налмэсым» бэрэ хэтыгъэу, джырэ мафэхэм ансамблэм ихудожественнэ пащэ иIэпыIэгъоу НэмытIэкъо Аслъан. Ащ къэшъоныр (иапэрэ кIэлэегъаджэ — сянэ ихьатыркIэ) пасэу ригъэжьэгъагъ, адыгэ цые цIыкIури фэшIоу фэзыдыгъагъэри сян ары. КIэлэегъэджэ шъыпкъэм лъэныкъуабэкIэ гъэзэгъэ шIэныгъэ хэлъ хабзэ. Сянэ «творческэ цIыф» зыфаIохэрэм ащыщыгъ, лъэшэу орэдыр, музыкэр, къашъор зэхишIэхэу, «дэхагъэм дунаир ыухъумэщт» зэраIуагъэм дыригъаштэщтыгъ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха