ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Хэха'

Iуащхьэмахуэ лъапэ щрагъэжьащ Хэку зауэшхуэм илъэхъэнэм хэкIуэдахэм я хьэдэхэр къэлъыхъуэжынымтеухуа «Фэеплъ лэжьыгъэ» Iуэхур

2018-08-18

  • Ар 2018 гъэм фокIадэм и 19-м нэсыху екIуэкIынущ. КъэлъыхъуакIуэ гупым Ипщэ дзэ округым и къурш фочауэ бригадэм и тIасхъэщIэх батальоным, республикэм и къэлъыхъуакIуэ, волонтёр зэгухьэныгъэхэм я лIыкIуэу 70-м нэблагъэ хэтщ. Абыхэм къуршым хиубыдэ метр зэбгъузэнатIэ мин 15 хуэдиз щIапщытыкIынущ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Езым и нагъыщэхэр иIэжщ

2018-08-18

  • Дзэлыкъуэ щIыналъэм и щIыпIэ администрацэм и Iэтащхьэ Джатэ Руслан и жэрдэмкIэ, а районым езым и нагъыщэхэр иIэжщ: 2014 гъэм и щэкIуэгъуэ мазэ лъандэрэ — ныпрэ гербрэ, 2015 гъэм къыщыщIэдзауэ — гимн.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Бахъсэн муниципальнэ районым и щIыпIэ администрацэм и Iэтащхьэ Балъкъыз Артур

2018-08-18

  • ЩIыпIэ унафэр зегъэкIуэнымкIэ советым и зэIущIэм щыхэплъэжащ Бахъсэн муниципальнэ районым и щIыпIэ администрацэм и Iэтащхьэр зыхуэфащэхэр къыхэхыным теухуауэ екIуэкIа конкурсым кърикIуахэм икIи а къулыкъум ягъэуващ Балъкъыз Артур Хьэчим и къуэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мы махуэхэм

2018-08-18

  • ШыщхьэуIум и 18, щэбэт
  • Псэущхьэ екIуэлIапIэншэхэм я дунейпсо махуэщ
  • Азербайджанымрэ Къэзахъстанымрэ щагъэлъапIэ я гъунапкъэхъумэ дзэхэм я махуэр
  • Таджикистаным и медицинэ лэжьакIуэхэм я махуэщ
  • 1682 гъэм Урысей Пащтыхьыгъуэм и тет хъуащ Пётр Езанэр.
  • 1782 гъэм Санкт-Петербург къыщызэIуахащ Пётр Езанэм и фэеплъыр (иужькIэ «Гъуаплъэм къыхэщIыкIа шууей» зыфIащар).

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Сейахатнамэ

2018-08-18

  • Челеби  Эвлия
  • Дунейпсо тхыдэм щыцIэрыIуэ зыплъыхьакIуэ, тхакIуэ Челеби Эвлия 1611 гъэм гъатхэпэм и 25-м Истамбыл къыщалъхуащ. Абы и адэ Мэхьмэт Зилли Деруиш, Сулеймэн Телъыджэм и лъэхъэнэм уэсмэнокъуэ сэрейм дыщэкIыу щылэжьауэ ятхыж. И анэр садзны абхъаз лъэпкъым щыщ бзылъхугъэт. Эвлия Хьэмид-ефэнды щихъышхуэм и цIэр зезыхьэ мыдрисэм щеджащ, КъурIэныр зэрыщыту гукIэ зыщIэу щытахэм ящыщщ. Тырку къэралыгъуэм а зэманым ныбжьыщIэхэм бгъэдалъхьэу щыта дин щIэныгъэми, Iэщэ-фащэ зехьэкIэми, шууей хуэIуэхуэщIэхэми хуэIэзэу щытащ. Тхылъ гуэрхэм итщ Челеби гюльшаний суфий зэгухьэныгъэм хэтауэ. ЩIалэр зыплъыхьакIуэ щIэхъуа щхьэусыгъуэри гъэщIэгъуэнщ. И ныбжьыр илъэс 19 фIэкIа мыхъуу, абы Бегъымбар лъапIэр пщIыхьэпIэу илъэгъуат. И нэгу щIэкIар щихъ гуэрым щыхуиIуэтэжым, абы пщIыхьэпIэм къыхурихащ гъуэгу теувэн хуейуэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

IЭКУАНДЭ ДАХЭ

2018-08-18

  • Мис, тыкуэным кIуэуэ зричауэ уэрамым ирожэ. И теплъэр жыпIэмэ — игъэзэщIэну зыхуэпIащIэ къалэным зэригъэзэхуэжыну и пщэ дилъхьа нэхъей, «хэт сэ сыкъэзымылъагъужар» жыхуиIэ псэлъафэм и сурэтщ къалэкур зи куэбжэпэ унэгуащэр. Щхьэцыр IэгукIэ ирилъэщIэкIа къудейщ, ижьаи-имыжьаи. ПщIантIэм зэрыдэт хъэлатымкIэ къыдэжащ, зэплъыжаи-зэмыплъыжаи. Маникюркъым, макияжкъым. Хиджабкъым, джилбабкъым. Ауэ умылъагъу нэпцIу зыблебгъэхыну плъэкIыныр къызогъанэри, дыгъэ гуащIэм жьауэм укъызэрыхэнэм хуэдэу, щхьэхуимыту укъыбгъэдонэ. Зыуи зищIыркъым. ЖаIэ хабзэ фIэкIаи жиIэркъым. Абы уегъэбэлэрыгъри, и гупсысэ къызэрымыкIуэхэм уапхъуэтэху, къыпфIэмыIуэхуу зыIэщIэбгъэкIа и псалъэ къызэрыкIуэхэм уакIэлъыIэбэжын хуей мэхъу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЩхьэкIуэ зышэч щхьэшхыгъуэ йохуэ, е Пщы уэлий ХьэтIохъущокъуэ Кургъуокъуэ и лIыгъэр

2018-08-18

  • Адыгэпщ цIэрыIуэ ХьэтIохъущокъуэ Кургъуокъуэ Къэбэрдейр кърымыдзэм къызэрыригъэлам теухуа хъыбар телъыджэм ХьэтIохъущыкъуей хъыбархэм я жьантIэр къылъос. Ар дунейм щикъухьа адыгэхэр щыпсэу щIыпIэ куэдым ноби щызокIуэ. Абы теухуа тхыгъэхэр тхыдэ хъумапIэхэм щыIэщ, тхылъ зэмылIэужьыгъуэхэм итщ, тхакIуэхэмрэ щIэныгъэлIхэмрэ куэдрэ зэIэпахащ. Псом хуэмыдэу мы хъыбарыр зыубгъуауэ щызокIуэ езыр къыщежьа ХьэтIохъущыкъуей жылагъуэжьхэм я хэщIапIэ Бахъсэн аузым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мы махуэхэм

2018-08-16

  • ШыщхьэуIум и 16, махуэку
  • Астронавтикэм и дунейпсо академиер къыщызэрагъэпэща махуэщ. Швецием и къалащхьэ Стокгольм 1960 гъэм шыщхьэуIум и 16-м щызэхэтащ ХI дунейпсо Астронавтикэ конгресс. Абы унафэ къыщащтауэ щытащ а IуэхущIапIэр къызэгъэпэщыным теухуауэ.
  • Фошыгъу хэлъу гъэва мамкъутым и махуэщ

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЩIыналъэхэр зэпызыщIэ  щэнхабзэ зэхыхьэ

2018-08-16

  • Нарт Хэку ЩIалэгъуалэ Хасэм нэгъабэ Налшык къалэм Абхъазым и утым япэу щиубла хэгъэгу джэгушхуэм нэгъуэщI щIыналъэхэми щыпащэу абы зэрызрагъэубгъур гуапэщ. Адыгейм и къалащхьэ Мейкъуапэ шыщ- хьэуIум и 7-м щекIуэкIа а щэнхабзэ зэхыхьэм хэтахэм гукъинэж ящыхъуащ дуней псом щызэбгрыдза адыгэхэр нэхъри зэкъуэзыгъэувэ, я зэпыщIэныгъэхэр зыгъэбыдэ пшыхь щIэщыгъуэр. Ар къызэрагъэпэщащ Адыгэ Республикэм и щIалэгъуалэ жыджэрхэм «Адыгэ Ха- сэ — Шэрджэс парламент» жылагъуэ зэгухьэныгъэр и дэIэпыкъуэгъуу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Къалэн телъыджэ

2018-08-16

  • Темыркъанхэ Юрэ, Хьэту и къуэ хахуэм,
  • И IэщIагъэ дахэм дунейр къегъэуш.
  • А IэщIагъэ лъапIэм егъэин цIыхугъэр,
  • ЕгъэгуфIэр гухэр, псэхэр егъэтынш.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЩIалэгъуэ

2018-08-16

  • ДунейтетыкIэм и зы Iыхьэ
  • Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIалэгъуалэ жыджэрхэм къахощ Налшык къалэм щыщ, Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым къыщызэрагъэпэща «Зеленый дозор» гупым и унафэщI, КъБР-м и ЩIалэгъуалэ Правительствэм щIыуэпс хъугъуэфIыгъуэ-хэмкIэ и министр Шыбзыхъуэ Аскэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Къэбэрдей-Балъкъэрым  и махуэр

2018-08-14

  • Псыхуабэ (Пятигорск) щекIуэкI «Мэшыкъуэ-2018» Кавказ Ищхъэрэ щIалэгъуалэ зэхыхьэм шыщхьэуIум и 12-м щагъэлъэпIащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и махуэр. Абы щыIащ КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэ Къардэн Мурат, КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин, КъБР-м спортымкIэ и министр Хьэсанэ Ислъам, район унафэщIхэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мы махуэхэм

2018-08-14

  • ШыщхьэуIум и 14, гъубж
  • Абхъазыр зыхъумэу хэкIуэдахэм я фэеплъ махуэщ. 1992 гъэм Куржы-Абхъаз зауэм щIидзащ.
  • Пакистан Ислъам Республикэм и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ. 1947 гъэм Пакистаныр къэрал щхьэхуит хъуащ.
  • 1908 гъэм Фолкстон (Инджылыз) дунейм щыяпэу щрагъэкIуэкIащ цIыхубзхэм я нэхъ дахэр къыхэхыным теухуа конкурс.
  • 1917 гъэм Урысейм и пащтыхь Романов Николайрэ и унагъуэмрэ Тобольск щыпсэуну гъэIэпхъуэным теухуа унафэ къищтауэ щытащ ПIалъэкIэ щыIэ Правительствэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Шууей

2018-08-14

  • Iэджэ щIащ Темыркъан Юрийрэ сэрэ ныбжьэгъу дызэрызэхуэхъурэ. Дыкъызэдэхъуащ, зы илъэскIэщ сэ сызэрынэ-хъыжьыр. Гъунэгъу дыдэ дыщызэхуэхъуар дыщеджа илъэсхэрщ, къалэ зырызым дыщыIами: Юрий Ленинград щеджащ, сэ — Москва.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

2018-08-14

  • КъБР-м Мэкъумэш хозяйствэмкIэ и министерствэм, Бахъсэн муниципальнэ щIыналъэм и щIыпIэ администрацэм, Дунейпсо, Къэбэрдей Адыгэ Хасэхэм, «Адыгэ псалъэ» газетым я лэжьакIуэхэм гущIыхьэ ящыхъуащ республикэм мэкъумэш IэнатIэм зыщегъэужьыным хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщIа, унафэщI IэкIуэлъакIуэу, къызэгъэпэщакIуэ Iэзэу щыта Къылъшыкъуэ Изэт ХьэтIым и къуэр дунейм зэрехыжар икIи абы и Iыхьлыхэмрэ и благъэхэмрэ яхуогузавэ.

Зыхыхьэхэр: Хэха