ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Хэха'

КИФЩI-м и журналистхэр Мэхъэчкъалэ щызэхуос

2019-12-12

  • Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм хыхьэ хэгъэгухэм щыIэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм щылажьэхэр щызэхуашэс зэIущIэ инхэм ящыщ зыуэ щытащ Дагъыстэным и къалащхьэ Мэхъэчкъалэ дыгъэгъазэм и 5 — 6-хэм щекIуэкIа форумыр. Абы и лэжьыгъэм хэтащ УФ-м и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу КИФЩI-м щыIэ Матовников Александр, Къэбэрдей-Балъкъэр, Къэрэшей-Шэрджэс, Осетие Ищхъэрэ — Алание, Ингуш, Дагъыстэн республикэхэм, Ставрополь крайм я Iэтащхьэхэр, федеральнэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм я лIыкIуэхэр, нэгъуэщIхэри.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЦIыхум и хуитыныгъэхэм я дунейпсо махуэм ирихьэлIэу

2019-12-12

  • ЦIыхум и хуитыныгъэхэм я дунейпсо махуэм ирихьэлIэу Урысей Федерацэм и Президент Путин Владимир 2019 гъэм дыгъэгъазэм и 10-м Кремлым щахуэзащ цIыхум и хуитыныгъэхэмкIэ уполномоченнэу Урысей Федерацэм и субъектхэм щыIэхэм. А зэIущIэм хэтащ ЦIыхум и хуитыныгъэхэмкIэ уполномоченнэу Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щыIэ Зумакулов Борис.

Зыхыхьэхэр: Хэха

Гъуазэ нэхъыщхьэ

2019-12-12

  • Урысейм и Конституцэм лъабжьэшхуэ иIэщ. Къэралыр зэрыпсэуну Хабзэ Нэхъыщхьэр кърагъэщтэну хущIэкъуащ епщыкIуиянэ лIэщIыгъуэм и япэ зэхуэдитIым. 1730 гъэм джыназ Голицын Дмитрий къыхилъхьащ империем конституцэ монархие щагъэувыну. Пащтыхь гуащэ Аннэ и властыр ягъэмэщIат, ауэ а дэфтэрым къару игъуэтакъым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Ефэнды Джылахъстэн Къасым и къуэр

2019-12-12

  • Къэбэрдей-Балъкъэрым хэщIыныгъэшхуэ игъуэтащ. Илъэс 96-нэм иту 2019 гъэм дыгъэгъазэм и 11-м лIащ къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ, республикэм и щэнхабзэм и лэжьакIуэ гъуэзэджэ, зэфIэкI зыбгъэдэлъ литератор, публицист ефэнды Джылахъстэн Къасым и къуэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Къуршхэри  зэтемыщэхэжын    быдапIэкъым

2019-12-12

  • Бгыхэм я дунейпсо махуэр, дыгъэгъазэм и 11-р, 2003 гъэм ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм и 57-нэ сессием къыщащтащ. ИужькIи а Iуэхум щытепсэлъыхьащ 1992 гъэм зи гугъу тщIы зэгухьэныгъэм зэхиша, дыкъэзыухъуреихь дунейр хъумэнымрэ зегъэужьынымрэ теухуа и зэхуэсым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Нобэрэ пщэдейрэ

2019-12-12

  • Дыгъэгъазэм и 12, махуэку
  •  Урысей Федерацэм и Конституцэм и махуэщ. 1993 гъэм цIыхубэ IэIэткIэ къащтащ УФ-м и Конституцэр.
  •  Тыркумэныр зы къэрали и        Iуэху хэмыIэбэным и махуэщ
  •  Къыргъызстаным и лъэпкъ литературэм и махуэщ
  •  Къэзахъстаным и таможеннэ IуэхущIапIэхэм я лэжьакIуэхэм я махуэщ
  •  Швейцарием и къэрал ныпым и махуэщ
  •  Украинэм IэщэкIэ ЗэщIэузэда и Къарухэм я лъэсырыкIуэдзэхэм я махуэщ

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЛIыгъэм и дерс

2019-12-12

  • Хэкум и ЛIыхъужьхэм я махуэм и щIыхькIэ республикэм и полицейхэм Аруан районым хыхьэ Къэхъун къуажэм дэт курыт еджапIэ №2-м щрагъэкIуэкIащ лIыгъэм и дерс.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЦIыхухэм яхуозэ

2019-12-12

  • Урысейм и Пенсэ фондым и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм и унафэщIым цIыхухэр щрагъэблагъэ махуэ хэхам теухуауэ 2019 гъэм жэпуэгъуэм и 21-м къыдигъэкIа унафэ №387-м ипкъ иткIэ Урысейм и Пенсэ фондым и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм и щIыналъэ IуэхущIапIэхэм цIыхухэм щахуэзэнущ сыхьэти 9-м щыщIэдзауэ сыхьэт 18 хъуху (блыщхьэм къыщыщIэдзауэ мэрем махуэр хыхьэу).

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Республикэр фIыкIэ къахощ

2019-12-10

  • Къэбэрдей-Балъкъэрыр хьэл мыхъумыщIэхэр зыхэлъ цIыхухэр нэхъ щымащIэ щIыналъэхэм ящыщщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Нобэрэ пщэдейрэ

2019-12-10

  • Дыгъэгъазэм и 10, гъубж
  •  ЦIыхум и хуитыныгъэхэм я дунейпсо махуэщ. 1948 гъэм Лъэпкъ Зэкъуэтхэм я Зэгухьэныгъэм цIыхум и хуитыныгъэхэр щыубзыхуа, псоми я зэхуэдэ Декларацэр къищтащ. 1950 гъэм ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм и зэхуэсым унафэ къыщащтащ илъэс къэс дыгъэгъазэм и 10-м а махуэр гъэлъэпIэным теухуауэ.
  •  Нобель и махуэщ(Нобель и саугъэтхэр щат махуэщ). А саугъэтыр япэу щатар 1901 гъэрщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Вертинскэр Налшыки къэкIуат

2019-12-10

  • Вертинский Александр
  • «Сарасате пшыналъэр»
  • «Газета Юга»-м и корреспондент Ор- ловэ Ольгэ щыгъуазэ дызэрищIымкIэ, урыс усыгъэм и «Дыжьын лъэхъэнэм» хиубыда, езым зэхилъхьэжа икIи игъэзащIэ уэрэдхэмкIэ цIэрыIуэ хъуа нэужь, зэрымыщIэкIэ Урысейм иIэпхъукIыу иужькIэ къэзыгъэзэжа артист, уэрэджыIакIуэ, усакIуэ Вертинский Александр зэгуэр Налшыки щыхьэщIащ. «Къалэр къызэрыгуэкIщ. ХьэщIэщыр щIагъуэкъым, ауэ си пэшыр къабзэщ, псыи уогъуэт», — хуитхырт и щхьэгъусэм 1948 гъэм Владикавказ концерт щита нэужь, «биплан» жыхуаIэ кхъухьлъатэ цIыкIум-кIэ Налшык къаша Вертинскэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Музейхэм  щIэлъ хьэпшыпхэм зыщагъэгъуазэ

2019-12-10

  • Шэджэм ЕтIуанэ къуажэм дэт 1-нэ курыт еджапIэм иджыблагъэ щекIуэкIащ ди республикэм ит школхэм хэт музейхэм я унафэщIхэм я зэхуэс. Iуэхур къызэрагъэпэщат ЩIалэгъуалэмрэ сабийхэмрэ я творчествэмкIэ республикэ уардэунэм и жэрдэмкIэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мы махуэхэм

2019-12-07

  • Дыгъэгъазэм и 7, щэбэт
  •  ЦIыхухэр къызэрырашэкI авиацэм и дунейпсо махуэщ. 1944 гъэм дыгъэгъазэм и 7-м Чикагэ (США) Iэ щытрадзащ цIыхухэр къызэрырашэкI кхъухьлъатэхэм я лэжьэкIэр зыубзыху конвенцэм.
  • Урысейм и Дзэ-Хьэрш Къарухэм я инженер-авиацэ къулыкъум и лэжьакIуэхэм я махуэщ

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Iуэху еплъыкIэ, Хэха

2019-12-07

  • Дыгъуасэ хъыбар гуауэ къытIэрыхьащ. Дунейм ехыжащ Щэуей Мидэ Лъостэнащ и пхъур.
  • Тхыдэтх, зэдзэкIакIуэ, УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм хэт, «Дети войны» урысейпсо жылагъуэ зэгухьэныгъэм Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щиIэ къудамэм и унафэщI, «Эстафета памяти» Iуэхур зи жэрдэм, зауэм, зауэ нэужь зэман гугъухэм халъхуа сабийхэм ятеухуауэ тхылъ къыдэзыгъэкIа, адыгэ хабзэр сабийхэм зэребгъэдж хъуну щIыкIэр зыубзыхуа (ар егъэджакIуэхэм я щIэныгъэм щыхагъахъуэ институтым къищтауэ щытащ сабийхэр щрагъаджэ, щагъасэ IуэхущIапIэхэм къагъэсэбэп хъуну), жылагъуэ лэжьыгъэкIэ жыджэру, гудзакъэ иIэу, цIыхуфIу дунейм тета Мидэ и унагъуэмрэ и Iыхьлыхэмрэ дахуощыгъуэ.
  •  
  •     КъБР-м Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ и институт,
  •     Дунейпсо Адыгэ Хасэ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэ,
  •     «Адыгэ псалъэ» газет, «Iуащхьэмахуэ» журнал,
  •                КъБР-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэ.

Зыхыхьэхэр: Хэха

2019-12-07

  • «КъБР-Медиа» къэрал кIэзонэ IуэхущIапIэм, КъБР-м и Журналистхэм я союзым, «Къэбэрдей-Балъкъэр» телекомпанием, «Адыгэ псалъэ», «Кабардино-Балкарская правда», «Заман», «Горянка», «Советская молодежь» газетхэм, «Литературная Кабардино-Балкария», «Iуащхьэмахуэ», «Минги Тау», «Солнышко», «Нур», «Нюр» журналхэм я редакцэхэм, «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм, «КъБР-инфо» хъыбарегъащIэ агентствэм, «Тетраграф» ООО-м я лэжьакIуэхэр ТекIужь Заретэ Анатолий и пхъум хуогузавэ абы и адэ ТекIужь Анатолий ТIушэ и къуэр зэрылIам къыхэкIыу.

Зыхыхьэхэр: Хэха