ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Лъэпкъ газетым и къыдэкIыгъуэ 23.000

2015-05-19

  • 1924 гъэм, мэкъуауэгъуэу, мы дунейм и щIэрэщIэ­гъуэу, узей лъэпкъ гумащIэр къыпхуэхъуахъуэу, Уэ щыпчащ япэ лъэбакъуэр щIым.
  • НэхъыжьыфIхэм пхуащIри лъэтеувэ, уи лъэр нэхъри Уэ букъуэ­диящ. Зы сыхьэтым зы илъэс къэбгъащIэу, ухъущ балигъи, гъащIэм ухыхьащ.
  • КъыпфIащауэ цIэ лей куэд, епхьэкIащ Уэ илъэс Iэджэ. Бгъуэтыжащ иужьым, тIэкIу гувами, уи цIэ дыдэр Уэ, «Адыгэ псалъэ»!
  • Сабиигъуэр тыншу епхьэкIакъым – зыбгъэфIэну ухущIэмыхьа, щIалэ гурэпкIырэу ущытакъым, балигъ нэсу, Уэ Iуэху епхьэжьащ.
  • Узей лъэпкъым Уэ уригугъапIэт, узей лъэпкъым уэ урибын пэжт, си щхьэ Iуэху жумыIэу нэхъапэжщ, утетащ сыт щыгъуи Уэ зы хьэлым – ди бзэр, ди нэмысыр ­тхъумэжыным, ди лъэпкъ тхыдэм и пэжыр дджы­жыным теухуауэ укъимыкIуэта!
  • И гугъуехьыр лъэпкъым дэбгъэващ, и гуфIэгъуэр лъэпкъым дэпIэтащ, напэр, лIыгъэр Уэ уи гъуэ­гугъэлъагъуэу, лыгъи гъабли уакъы­фIып­хыкIащ.
  • «Узыхьыну псым зыдегъэзых», – жызыIахэм Уэ уемыдэIуа – ди анэдэлъхубзэкIэ ерыщу пэжыр цIыхухэм Уэ яхэбгъэIуащ.
  • Уахуэхъуащ сабийм гущэкъу уэрэд! Зи щIалэ­гъуэхэм – гухэлъ уэрэд! Ухуэхъуащ лъэпкъ псом дзапэ уэрэд!
  • Адыгэ бзылъхугъэм уринабдзэу, адыгэлIым уринапщIэтелъу, мурадыфIхэм уанэ хузэщIэплъхьэу укъогъуэгурыкIуэ нобэ къэс!
  • УлIыжь Iущщ икIи ужьыщхьэ махуэщ: ди блэкIар къэкIуэнум тхупыпщIащ, щIэблэ Iущи тыгъэ къытхуэпщIащ.
  • Узытет гъуэгу захуэм утемыкIыу, сытым щыгъуи дигу укъип­сэлъыкIыу, фIым, нэмысым Уэ дыхуэбущийуэ, удидыгъэ-мазэу, удигъуа­зэу къыддекIуэкI, къытхэт, «Адыгэ псалъэ»!
  • Упсэунщ – щыIэхукIэ зы адыгэ, ущыIэхукIи – адыгэр псэунщ!
  •  
  • МЫКЪУЭЖЬ Анатолэ.

Тхыдэ пщалъэ

2015-05-19

  • Ди щIэджыкIакIуэхэм нобэ яIэрохьэ «Адыгэ псалъэ» газетым и 23.000-нэ къыдэкIыгъуэр. Зи лIыкIуэ адыгэ лъэпкъым и анэдэлъхубзэкIэ апхуэдизрэ утыку ихьащ «Адыгэ псалъэ» газетыр, дунейм, къэралым, ди республикэм къыщекIуэкI Iуэхугъуэ нэхъыщхьэхэм, лъэпкъым и гурыгъу-гурыщIэхэм ятеухуа тхыгъэхэм цIыхубэр щыгъуазэ ищIу.
  • Нобэрей номерым тетыр бжыгъэ дахэ къудейуэ аракъым – ар газетыр къыдэзыгъэкIхэр жэщ-махуэ ямыIэу зэлIалIэ, зэгугъу лэжьыгъэшхуэщ, цIыхуищэхэм зызэрахъуэкIыурэ, зым къригъэжьа Iуэхум адрейм пищэурэ къызэдакIуа гъуэгуанэ гугъущ, ауэ купщIафIэщ. А гъуэгуанэр зыхуэдэр зы тхыгъэкIи, уеблэмэ зы тхылъкIи къыпхуэIуэтэнукъым.
  • Ди лъэпкъэгъу минипщIхэм я унагъуэхэм апхуэдизрэ «укъыщыпсэлъэфыныр» икъукIэ узыщыгуфIыкIыпхъэ Iуэхуш­хуэу къыдолъытэ, илъэс куэд хъуауэ ди газетыр зыIэрыхьэ щIэджыкIакIуэхэри къызэрыддэгуфIэм шэч къы­тетхьэркъым икIи, мыпхуэдэ махуэхэм зи гугъу ящI хабзэр зыIэрагъэхьа ехъулIэныгъэхэрщи, дэри а щапхъэм дыкъытекIынкъым. Псоми еджэн…

И ныбжьым хуэфащэ

2015-05-19

  • «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ Хьэ­фIыцIэ М.М. деж
  • ПщIэ зыхуэтщI Мухьэмэд!
  • Дигуми ди псэми къабгъэдэкIыу Уэри, уи лэ­жьакIуэ гупми дынывохъуэхъу фIыуэ тлъагъу, ипэ­жыпIэкIэ цIыху­бэ газету щыт «Адыгэ псалъэм» и къыдэкIыгъуэхэр мин 23 зэрырикъумкIэ.
  • Илъэс 91-рэ хъуауэ «Адыгэ псалъэр» зэманым, гъащIэм, ди цIыху гуащIафIэхэм ятеухуа хъыбар пэжхэмкIэ къытIуощIэ. А илъэсхэр абы къикIуащ псалъэм и къарур фIыуэ къыгурыIуэу: анэ­дэлъ­хуб­зэмрэ литерату­рэмрэ зегъэужьыным сэбэп хуэхъуащ, адыгэ щэнхабзэмрэ лъэпкъ дуней еплъыкIэ телъыджэмрэ я пхыгъэкIакIуэу къэгъуэгурыкIуащ. Псом хуэмыдэу къыхэзгъэщыну сыхуейщ нэ­гъуэщI щIыналъэхэм щыпсэу ди лъэпкъэгъухэм яхудиIэ зэпыщIэныгъэхэр егъэ­фIэкIуэным газетым хэлъхьэ­ныгъэ щхьэ­пэхэр зэрыхуищIыр.
  • Къыпхуэмылъытэным хуэдизу инщ «Адыгэ псалъэм» зэфIигъэкIыр зыхуэбгъадэ хъун щымыIэ адыгэ хабзэр хъу­мэным, лъэпкъым къыдекIуэкI хьэл-щэныфIхэр, зэхэтыкIэ дахэхэр щIэблэм егъэщIэным ехьэлIауэ.
  • «Адыгэ псалъэр» и ныбжьым хуэфащэ Iущагъ, Iуэху бгъэдыхьэкIэ тэмэм сытым дежи къэзыгъэлъагъуэ газетщ. Ар Къэбэрдей-Балъкъэрым мамырыгъэ­рэ зэ­пIэзэрытагърэ щыIэ­ным, республикэм щыпсэу лъэпкъ­хэм яку ныбжьэгъугъэрэ къуэшыгъэрэ дэлъы­ным я къыщхьэщыжакIуэ лъэщщ.
  • Ди гуапэщ «Адыгэ псалъэм» и лэжьа­кIуэхэмрэ абы и щIэ­джыкIакIуэ минхэмрэ узыншагъэ быдэ, псэукIэ зэпэщ фиIэну, фызыпэрыт IэнатIэхэм ехъулIэныгъэ инхэр къыщыф­хьыну.
  •  
  • СЭХЪУРОКЪУЭ Хьэутий,
  • Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ, ЩIДАА-м и академик, экономикэ щIэныгъэхэм я доктор.

Жьэгу пащхьэ

2015-05-19

  • Уэ, мин 23-рэ дунейм къытехьауэ
  • КъытехьэхукIи цIыхур дэзыхьэх,
  • «Iуащхьэмахуэ» и щыгу диувауэ,
  • ЗылI и быну дыныпхуохъуэхъуэх!
  • Лъэпкъым уэ уригущ,
  • урижьэгу пащхьэщ,
  • Уричэнджэщэгъущ, урипсэлъэгъущ…
  • Арщи, фIыуэ тлъагъу
  • «Адыгэ псалъэ»,
  • ГукIи псэкIи нобэ дынохъуэхъу:
  • Адыгэ мелуанхэм уахэпсалъэу
  • Тхьэм мин 23-р мелуан 23-рэ игъэхъу!
  •  «Iуащхьэмахуэ» журналым щылажьэхэр.

Дэтхэнэми къыгуроIуэ

2015-05-19

  • «Адыгэ псалъэ» газетым и редакцэм щылэжьахэми щылажьэхэми къызэдакIуа гъуэгуанэщ, зэдащIа, зэIэпаха Iуэхущ нобэ дгъэлъапIэр. Бзэм зиужьынымкIэ, дунейм зэ­хъуэкIыныгъэу игъуэтым, цIыху гъащIэм щIэуэ къы­хыхьэм ди анэ­дэлъхубзэр пэлъэ­щынымкIэ, абы зиузэщIынымкIэ газетым иIэ мыхьэнэр  къэIуэтэгъуейщ.
  •  
  • Журналист гуп хъарзынэм адыгэ псалъэм и пщIэр къызэрыфIэтыр къа­нэ щымыIэу къыгуроIуэ лъэпкъ зэ­хэщIыкI зиIэ дэтхэнэми.
  • Тхылъ тедзапIэмрэ редакцэмрэ игъа­щIэми IуэхукIэ зэпыщIащ: мащIэщ журналистхэм яхэтыр мыусакIуэу, мытхакIуэу, тхакIуэ­хэм ящыщуи журналист IэнатIэм пэрымытар закъуэтIакъуэщ. Абы къы­хэкIыу дэ нэхъыбэ къыттехуэу къыщIэкIынущ псалъэ гуапэ вжетIэнымкIэ. Аращи, лъэпкъ газетым и лэжьакIуэхэм узыншагъэ фиIэну, журналист ныбжьыщIэхэм фи  ехъулIэныгъэхэр ягъэбэгъуэну, «Адыгэ псалъэм» и пщIэр зэраIэтын щIэныгъэрэ акъылрэ ябгъэдэлъыну, нэхъыжьыфIи нэхъы­щIэфIи фыщымыщIэну дыныво­хъуэхъу.
  • АЦКЪАН Руслан,
  • «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм и унафэщI,
  • КъБР-м и цIыхубэ тхакIуэ.

Къыпхуэмылъытэн хуэдизщ

2015-05-19

  • Газетыр мин 23-рэ къыдэзыгъэкIа «Адыгэ псалъэм» и цIэм зыбжанэрэ зихъуэжами, адыгэ лъэпкъым хуэлэ­жьэн къалэныр имыхъуэжу къокIуэкI. Ди хабзэр, нэмысыр, щэнхабзэр хъу­мэным, егъэфIэкIуэным, ныбжьы­щIэхэр гъуэгу захуэ тегъэувэным ехьэ­лIауэ газетым илэжьым и инагъыр къыпхуэмылъытэн жыхуаIэм хуэдизщ.
  •  
  • Инми цIыкIуми ягу дыхьэфу къызэрыгъуэгурыкIуэр аращ газетым «щхьэр нэхъыжьхэм, лъакъуэр нэхъыщIэхэм щIадишхыфыр». Аращ «Нур» журналыр къыдэкIын зэрыщIидзэрэ абырэ газетымрэ зэпыщIэныгъэшхуэ зэхуаIэу къы-щIекIуэкIыр. Сабийхэм папщIэ «Адыгэ псалъэм» къытридзэхэр ныбжьыщIэхэм ягу ирохь, ахэр цIыкIухэм гъуазэ яхуохъу ди хабзэ дахэхэр зыщамыгъэгъупщэу, хьэл-щэн тэмэм яхэлъу нэхъыжьхэм я гъуэ­гум ирикIуэнымкIэ.
  • Фи къарур мыжэщIу, фи пщIэмрэ щIыхьымрэ лъагэу, жьыри щIэри къыф­хуэупсэу дяпэкIи къыдэкIыгъуэ мин Iэджэ дунейм къыдэвгъэкIыну дыф­хуохъуахъуэ.
  •  
  • ДжэдгъэФ Борис,
  • «Нур» сабий журналым и редактор нэхъыщхьэ.

Псалъэ, «Адыгэ псалъэ»!

2015-05-19

  • Псалъэхэр
  • Джэдгъэф Хъусен ейщ
  • Музыкэр
  • Согуэ Данил итхащ
  • Псалъэ, псалъэ, си «Адыгэ псалъэ»,
  • Едгъэшажьэ гущIэм и уэрэд.
  • Уэ пIурылъщи ди лъэпкъ мащIэм и бзэр,
  • Уэрэ сэрэ зэжетIэн ди куэдщ.
  •  
  • Ежьу:
  • Псалъэ, псалъэ, си «Адыгэ псалъэ»,
  • Адыгэгур лIыгъэм хуэгъэпсыж.
  • «Уадыгэщ» жаIэм дрипагэу,
  • Адыгагъэм и пщIэр къэIэтыж.
  •  
  • Псалъэ, псалъэ, си «Адыгэ псалъэ»,
  • Ди адэжьхэм я хъыбар Iуэтэж,
  • Хабзэ дахэу лъэпкъым къигъэщIахэр
  • Ухуэсакъыу щIэблэм IэщIэлъхьэж.
  •  
  • Ежьу
  • Псалъэ, псалъэ, си «Адыгэ псалъэ»,
  • Хэхэс хъуахэм я бзэр къегъэщтэж.
  • Мы дунейм тепхъауэ ди лъэпкъ уардэр
  • Уи уэрэдкIэ зэкъуэгъэувэж.
  •  Ежьу

Мы махуэм

2015-05-19

  • Накъыгъэм и 19, гъубж
  •  
  • *Тэтэрстан Республикэм и Печатым и махуэщ
  • *Тыркум щагъэлъапIэ щIа­лэгъуалэмрэ спортымрэ я махуэр
  • *1943 гъэм СССР-м и  ГКО-м Бахъсэн ГЭС-р зэфIэгъэувэжыным теухуа унафэ къищтащ.
  • *1985 гъэм Налшык къы­щызэIуахащ Сабий творчествэм и унэ.
  • *1991 гъэм Налшык къы­щызэIуахащ Къэбэрдей лъэп­къым и япэ конгресс. Абы и япэ президенту хахащ Къалмыкъ Юрий Хьэм­зэт и къуэр.
  • *КъБКъУ-р къэзыуха, Хьэ­рып къэралхэм я лигэм и секретарь нэхъыщхьэм и къуэдзэ, Иорданием щэнхабзэмкIэ и министру щыта Нэгуэр Нанси къыщалъхуа махуэщ.
  • *«Спартак-Налшык» топ­джэгу гупым и тренер нэхъыщхьэ, КъБР-м физкультурэмрэ спортымкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Биджий Хьэсэнбий и ныбжьыр илъэс 49-рэ ирокъу.
  • Дунейм и щытыкIэнур
  • «pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщы­тынущ. Хуабэр махуэм градус 21 – 23-рэ, жэщым градус 14 – 17 щыхъунущ. Псоми еджэн…

ЦIыхум фIыуэ ялъагъур насыпыфIи мэхъу

2015-05-19

  • Накъыгъэр Iуэхугъуэ куэдкIэ гъэн­щIауэ екIуэкI хабзэщ,  Гъатхэмрэ  Лэ­жьы­гъэмрэ я махуэшхуэ жыпIэми, Те­кIуэныгъэ Иныр дгъэлъапIэ хъуми. АрщхьэкIэ, димыгугъауэ, иджыблагъэ къытIэ­ры­хьащ нэгъуэщI зы хъыбар ­гуапи – накъыгъэм и 22-м Музыкэ ­театрым концерт щитынущ Къэрэшей-Шэрджэсым и цIыхубэ артист, ­ КъШР-ми  КъБР-ми  щIыхь  зиIэ  я артист  Шумахуэ  Хьэзрэ­Iил.
  •  
  • Куэдым  къацIыху  ар Къуэдзокъуэ Хьэ­­сэнрэ   Даур  Аслъэнрэ зэдатха «Уэрэ сэ­рэ» уэрэдымкIэ. Ауэ псоми ящIэ къы­щIэкIынкъым абы япэ дыдэу игъэзэщIар индие уэрэду зэрыщытыр. «СызэрыцIыкIу лъандэрэ, си акъылым зэрищIэжымкIэ, уэрэд   жызоIэ.  Зы зэман  ди деж индие кинохэр икъукIэ цIэрыIуэ щыхъуауэ щытащ. Абы­хэм деплъырти, запытщIыжу, сэ псом хуэмыдэу Радж Капур и уэрэдхэр жысIэу, дыкъекIуэкIащ, – къыддогуашэ нэ­хъы­жьыр. – Сэ сыкъыщалъхуар икIи сы­къы­щы­хъуар Къэрэшей-Шэрджэсым хы­хьэ Адыгэ хьэблэ районым и Эрсакон (Абатэхьэблэ) къуажэрщ. Зэгуэрым абы Ало ЛутIэ   нэкIуауэ адыгэ уэрэд жиIэу щы­­зэ­хэс­хам, занщIэу си гур къызэIущэщащ: «Сэри мыпхуэдэу жысIащэрэт!» – жиIэу. Арати, адыгэ уэрэдхэм зестыжащ». Псоми еджэн…

Апхуэдэт япэ итахэр 23.000

2015-05-19

Фэеплъ сурэт. Бзылъхугъийрэ зы щIалэрэ. «Ленин гъуэгур» илъэс 50 щрикъу махуэм. 1974 гъэ

Газетым и лэжьакIуэ пажэхэр зочэнджэщ. Сурэтым щыволъагъу (сэмэгумкIэ къыщыщIэдзауэ) Джэлэс Тау­жид, Апажэ Назир, Бекъан Чыланий сымэ. 1974 гъэ

Щхьэумэжь БетIал, Увыж Хъусен, Мэзыхьэ Борис сымэ. 1974 гъэ