ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрий библиотекэм я лэжьакIуэхэм Зэрызахуигъазэр

2016-05-27

  • Ныбжьэгъу лъапIэхэ!
  • Си гуапэу сынывохъуэхъу фи IэщIагъэм ирилажьэхэм я махуэшхуэмкIэ – Библиотекэхэм я урысейпсо махуэмкIэ.
  • Иджырей зэманым библиотекэхэм зэфIагъэкIхэмрэ абыхэм яIэ мыхьэнэмрэ къыпхуэмылъытэным хуэдизу инщ. ЦIыхубэм пщIэшхуэ хуащI егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмрэ зегъэужьыным, лъэпкъым и зэхэщIыкIыр къэIэтыным, ар дунейпсо щэнхабзэ хъугъуэфIыгъуэхэм щыгъуазэ щIыным хуэгъэзауэ фэ зэфIэвгъэкIхэм. Иужьрей илъэсхэм республикэм лэжьыгъэ хъарзынэ щекIуэкIащ библиотекэхэм я мылъку-техникэ зэфIэкIхэр егъэфIэкIуэным, ахэр иджырей IэмэпсымэхэмкIэ къызэгъэпэщыным хуэунэтIауэ. Дэ дяпэкIи тхузэфIэкI псори длэжьынущ библиотекэхэм зедгъэужьын, абыхэм я статусыр къэтIэтын, библиотекэхэм я лэжьакIуэхэм я пщIэр дгъэбэгъуэн папщIэ.
  • Мы махуэм сынывохъуэхъу узыншагъэ быдэ, насып, ефIэкIуэныгъэ фиIэну, Къэбэрдей-Балъкъэрым и фIыгъуэм хуэгъэ-        за лэжьыгъэм ехъулIэныгъэхэр къыщыфхьыну.

Уэрэд нэс

2016-05-27

  • «Iуащхьэмахуэ» журналым и редактор нэхъыщхьэ, усакIуэ Мыкъуэжь Анатолэ и ныбжьыр илъэс бжыгъэ дахэ щрикъум ирихьэлIэу «Си лIэщIыгъуэр» фIэщыгъэм щIэт и тхылъыщIэ дунейм къытехьащ.
  •   Псоми еджэн…

Нобэ

2016-05-27

  • Библиотекэхэм я урысейпсо махуэщ. А махуэм, 1795 гъэм, Урысейм и пащтыхь гуащэ Екатеринэ ЕтIуанэр арэзы техъуащ цIыху куэд зэуэ екIуалIэ хъуну Санкт-Петербург къыщызэIуахыну Императорскэ библиотекэм и унэм и проектым.
  • Санкт-Петербург къалэм и махуэщ. 1703 гъэм Пётр Езанэм Нева псы Iуфэм деж щигъэтIылъащ Петропавловск быдапIэм и лъабжьэр. Абдеж къыщежьауэ щытащ иджырей ищхъэрэ къалащхьэм и ухуэныгъэр.
  • 1883 гъэм Москва и Утыку плъыжьым къыщызэIуахащ ТхыдэмкIэ музейр.
  • 1920 гъэм РСФСР-м и Союзпсо гъэзэщIакIуэ комитетым и унафэкIэ къызэрагъэпэщащ Тэтэр АССР-р. Иджы ар УФ-м щыщ Тэтэр Республикэщ.
  • 1921 гъэм Афганистаныр къэрал щхьэхуит хъуащ.
  • 1930 гъэм США-м щыщ Дрю Ричард шхэпс зыкIэрылъ тхылъымпIэпсыр – скотч жыхуэтIэр – къызэригупсысам щыхьэт техъуэ тхылъ иратащ.
  • 1934 гъэм СССР-м къыщащтащ «Спортым щIыхь зиIэ и мастер» цIэ лъапIэр.
  • Урыс сурэтыщI Iэзэ, критик Крамской Иван къызэралъхурэ илъэси 179-рэ ирокъу.
  • США-м щыщ къэфакIуэ цIэрыIуэ, дунейпсо гъуазджэм хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщIауэ къалъытэ, Есенин Сергей и щхьэгъусэу щыта Дункан Айседорэ къызэралъхурэ илъэси 139-рэ ирокъу.
  • Актёр, РСФСР-м и цIыхубэ артист, УФ-м и Къэрал саугъэтыр зрата Шалевич Вячеслав и ныбжьыр илъэс 82-рэ ирокъу.
  • Къэрал лэжьакIуэ цIэрыIуэ, экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, ЩIДАА-м и академик, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу.
  • Урысей киноактрисэ, теленэтынхэр езыгъэкIуэкI, УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Шукшина Марие и ныбжьыр илъэс 49-рэ ирокъу.
  • Дунейм и щытыкIэнур
  •    «pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 20 – 22-рэ, жэщым градус 15 – 18 щыхъунущ.

2016-05-27

  • Ди  фIэщ  мэхъу
  •  ПщIэ зыхуэтщI Хьэутий Хьэзрит и къуэ!
  • Уи ныбжьыр илъэс 65-рэ зэрырикъум папщIэ ди      гумрэ ди псэмрэ къабгъэдэкIыу дынохъуэхъу!
  • Дэ уэ узэрытцIыхур Iулыдж зиIэ къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэущ, IэкIуэлъакIуэу IэнатIэр зезыхьэ унафэщIущ, цIыхугъэ зыхэлъ лIы щыпкъэущ.
  • Лэжьыгъэр фIыуэ зэрыплъагъурщ, Iуэхугъуэ куэдым узэрыдихьэхырщ уэ уи пщIэр ди республикэми нэ-гъуэщI щIыналъэхэми къыщызыIэтыр.
  • КъызэбнэкIа гъащIэр Iуэхугъуэ куэдкIэ гъэнщIауэ зэрыщытар и щыхьэтщ къалэн зыщыпщIыжыр зэбгъэхъулIэфрэ гугъуехьым къыпумыкIухьу укъызэрыгъуэгурыкIуэм. Лъэныкъуэ куэд къызэщIэзыубыдэ уи IуэхущIафэхэм лъабжьэ яхуэхъур лъэпкъ зэгурыIуэныгъэмрэ республикэм мамырыгъэр щыгъэбыдэнымрэщ.
  • Ди фIэщ мэхъу уи зэфIэкIыр, акъылыр, пхэлъ жыджэрагъыр къэбгъэсэбэпу иджыри илъэс куэдкIэ узэрыхуэлэжьэнур Къэбэрдей-Балъкъэрым, Урысей псом я зыужьыныгъэм.
  • Уэри уи Iыхьлыхэми узыншагъэ быдэ фиIэну, ехъулIэныгъэщIэхэр зыIэрыбгъэхьэну ди гуапэщ!
  •  КъБР-м и Жылагъуэ палатэм хэтхэр.
  •   Псоми еджэн…

Ди зэманым и лIыхъужь

2016-05-27

  • ГъащIэм пIэщIэгъуэкIэ блэжьын Iуэху куэдым ущрохьэлIэ. Абыхэм деж цIыхум и хьэл-щэнри, и зэфIэкIри, и къарури здынэсыр наIуэ къыпщохъу. Апхуэдэу илъэс кIуам лIыгъэ зэхэгъэкIыпIэ ихуа щIалэщ мы тхыгъэр зытеухуар. Ар Налшык дэт 2-нэ курыт школым щеджэ Мэлбахъуэ Амырхъанщ.
  •   Псоми еджэн…

Унагъуэхэмрэ сабийхэмрэ я дэIэпыкъуэгъу

2016-05-27

  • ЩытыкIэ гугъу ихуа сабийхэм ядэIэпыкъу фондым (адэкIэ – Фонд) къыхелъхьэ зэпеуэ щхьэпэ, сабийхэмрэ унагъуэшхуэхэмрэ социальнэу защIэгъэкъуэным хуэгъэпсауэ. УнэтIыныгъэ зыбжанэу зэщхьэщыхауэ екIуэкI зэпеуэм къыхэжаныкI зэгухьэныгъэхэмрэ щIыпIэ IуэхущIапIэхэмрэ мылъку (грант) иратынущ, социальнэ проектыщIэхэр гъащIэм хапщэфын папщIэ.
  •   Псоми еджэн…

Къэралым и зы Iыхьэ, жылагъуэм и быдапIэ

2016-05-27

  • Унагъуэр – къэралым и зы Iыхьэщ, жылагъуэм и быдапIэщ. Аращ къыщежьэр цIыхухэм яхэлъ хьэл дахэ псори: лъагъуныгъэри, пщIэри, нэмысри, гумащIагъри, пэжыгъэри… Сыт хуэдэ лъэхъэнэми дэтхэнэ къэралми и зэIузэпэщагъэр къалъытэ абы и унагъуэ къызэрыгуэкIым иIэ псэукIэм и фIагъымкIэ, абы исхэр зыхуей ягъуэту гъащIэм зэрыхэтыфымкIэ. Ар хъумэным къэралым гулъытэ лей хуригъэщIын папщIэ, Лъэпкъ Зэкъуэтхэм я Зэгухьэныгъэм (ООН) и Ассамблее Нэхъыщхьэм 1994 гъэм игъэувауэ щытащ Унагъуэм и дунейпсо махуэр. Ар трагъэхуащ накъыгъэм и 15-м.
  •   Псоми еджэн…

НыбжьыщIэхэр тхылъ еджэным драгъэхьэх

2016-05-27

  • Мэлбахъуэ Тимборэ и цIэр зезыхьэ Лъэпкъ къэрал библиотекэр къызэрызэIуахрэ илъэс 95-рэ зэрырикъуамрэ Библиотекэхэм я урысейпсо махуэмрэ ирихьэлIэу IуэхущIапIэм инновацэмкIэ, техникэ, мэкъумэш литературэхэмкIэ и къудамэхэм я лэжьакIуэхэм къыхалъхьащ «Юбилей как повод заявить о себе» зэIущIэр.
  •   Псоми еджэн…

Зи IэщIагъэм хуэIэижь

2016-05-27

  • КIэщт Рузаннэ НыбжьыщIэхэм я библиотекэу Мечиев Кязим и цIэр зезыхьэм и лъахэхутэ къудамэм и унафэщIщ. КъБКъУ-м и филологие факультетым адыгэбзэмрэ литературэмкIэ и къудамэр 2001 гъэм ехъулIэныгъэкIэ къиухащ. Мы гъэм илъэсипщI ирокъу ар библиотекэм зэрыщылажьэрэ.
  •   Псоми еджэн…

Лъагъу, хъумэж уи бзэр, лъэпкъ жезыгъэIэ хабзэр

2016-05-27

  • Сабийм и анэдэлъхубзэр Iурылъу, абы дихьэхыу, лъэпкъым и хабзэм, и тхыдэм и къулеягъым щыгъуазэу, ар фIэгъэщIэгъуэну къэгъэхъун, ар зэрырагъэдж Iэмалхэр егъэфIэкIуэн мурадкIэ илъэс 17 хъуауэ ирагъэкIуэкI «Си бзэ – си псэ, си дуней» республикэпсо фестиваль-зэпеуэм   и къэпщытакIуэхэр иджыблагъэ щыхьэщIащ Псыгуэнсу къуажэм дэт 1-нэ школым.
  •   Псоми еджэн…