ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

КIуэкIуэ Казбек хэтащ Кавказ Ищхъэрэм и журналистхэм Мэхъэчкъалэ щрагъэкIуэкIа зэIущIэм

2019-12-10

  • Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек хэтащ Мэхъэчкъалэ къыщызэрагъэпэща медиазэIущIэм. Абы хиубыдэу УФ-м и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ округым щыIэ Матовников Александр, УФ-м Кавказ Ищхъэрэм и IуэхухэмкIэ и министр Чеботарёв Сергей, округым щыщ щIыналъэхэм я Iэтащхьэхэр щIыналъэ, федеральнэ цIыхубэ хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэм я лIыкIуэхэм епсэлъащ.

Псоми еджэн…

Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек Хэкум и ЛIыхъужьым и махуэм теухуа и хъуэхъу

2019-12-10

  • КъБР-м и Iэтащхьэр республикэм исхэм ехъуэхъуащ Хэкум и ЛIыхъужьхэм я махуэмкIэ. Дыгъэгъазэм и 9-м псалъэ гуапэхэр хуаIэтащ ЩIыхь орденыр зратахэм, СССР-м и ЛIыхъужьхэм, Урысейм и ЛIыхъужьхэм. «Абыхэм ди лъахэгъуу куэд яхэтщ икIи ахэр я дамыгъэщ Урысейм къихьа текIуэныгъэхэм, Хэкур фIыуэ лъагъун, абы хуэпэжын, ди къэралым лъэпкъ куэду зэхэт и цIыхубэм яхуэлэжьэн зэрыхуейм», — къыщыгъэлъэгъуащ республикэм и Iэтащхьэм и хъуэхъум.

Республикэр фIыкIэ къахощ

2019-12-10

  • Къэбэрдей-Балъкъэрыр хьэл мыхъумыщIэхэр зыхэлъ цIыхухэр нэхъ щымащIэ щIыналъэхэм ящыщщ.

Псоми еджэн…

Балъкъэр усыгъэм и гуащэ Зумакуловэ Танзиля

2019-12-10

  • Дыгъэгъазэм и 6-м МузыкэмкIэ театрым Iэтауэ щагъэлъэпIащ КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ, Горький Максим и цIэр зезыхьэ Къэрал саугъэтым и лауреат, Налшык къалэм щIыхь зиIэ и цIыху Зумакуловэ Танзиля и ныбжьыр илъэс 85-рэ зэрырикъур.

Псоми еджэн…

Iэ тедзэгъуэр йокIуэкI

2019-12-10

  • ДызыхуэкIуэ 2020 гъэм и япэ илъэс ныкъуэм цIыхухэм яIэрыхьэну газетхэмрэ журналхэмрэ Iэ щыщIадз зэманыр и кIэм ноблагъэ.
  • «Адыгэ псалъэ» газетыр зыIэрыхьэну хуейхэм хъыбар фыдогъащIэ: ар къевгъэхьын папщIэ Iэ щыщIэвдз хъунущ Урысей пощтым и дэтхэнэ IуэхущIапIэми.
  • Мази 6-м «Адыгэ псалъэ» газетым и уасэр сом 696-рэ кIэпIейкIэ 30-рэщ.

Журт Арчыл и щIэныгъэ дунейр

2019-12-10

  • КъБКъУ-м и профессор, физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, лъэпкъ щIэныгъэм и къэкIуэнум псэ хьэлэлкIэ хуэлажьэ Журт Арчыл Хьэзешэ и къуэр ящыщщ а еджапIэ нэхъыщхьэм и IэщIагъэлI пашэхэм, цIэрыIуэхэм. Университетым Физикэмрэ математикэмкIэ и институтым егъэджэныгъэмрэ методикэмкIэ и комиссэм и пашэм и къуэдзэщ Журтыр. ЗэфIэкIышхуэ зыбгъэдэлъ а лэжьакIуэ емызэшыр апхуэдэу и унафэщIщ а унэтIыныгъэмкIэ КъБКъУ-м и магистратурэмрэ аспирантурэмрэ. Абы и къалэмыпэм къыпыкI лэжьыгъэхэм пщIэ щагъуэт щIэныгъэ дунейм. Абыхэм ящыщ куэд къытрадзэ Scopus библиографие, реферативнэ дунейпсо базэхэм хыхьэ щIэныгъэ журнал цIэрыIуэхэм. Абыхэм уи тхыгъэ къытрадзэн щхьэкIэ, дызэрыщыгъуазэщи, щIэныгъэм и дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ еплъыкIэщIэ гуэр абы хэлъын хуейщ, ар къызыхэщ рецензэ купщIафIэри щIыгъужу. Апхуэдэ пщIэ лъагэр щIэныгъэ дунейм хуэфащэ дыдэу къыщыхуащI зи илъэс 70 юбилейр иджыблагъэ зыгъэлъэпIа лъэпкъ IэщIагъэлIым.

Псоми еджэн…

Нобэрэ пщэдейрэ

2019-12-10

  • Дыгъэгъазэм и 10, гъубж
  •  ЦIыхум и хуитыныгъэхэм я дунейпсо махуэщ. 1948 гъэм Лъэпкъ Зэкъуэтхэм я Зэгухьэныгъэм цIыхум и хуитыныгъэхэр щыубзыхуа, псоми я зэхуэдэ Декларацэр къищтащ. 1950 гъэм ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм и зэхуэсым унафэ къыщащтащ илъэс къэс дыгъэгъазэм и 10-м а махуэр гъэлъэпIэным теухуауэ.
  •  Нобель и махуэщ(Нобель и саугъэтхэр щат махуэщ). А саугъэтыр япэу щатар 1901 гъэрщ.

Псоми еджэн…

Лъэпкъым и напщIэ

2019-12-10

  • Зумакуловэ Танзиля и ныбжьыр илъэс бжыгъэ дахэ зэрырикъум теухуа зэхыхьэм щыпащащ усакIуэр къыщалъхуа Тырныауз къалэм.

Псоми еджэн…

Вертинскэр Налшыки къэкIуат

2019-12-10

  • Вертинский Александр
  • «Сарасате пшыналъэр»
  • «Газета Юга»-м и корреспондент Ор- ловэ Ольгэ щыгъуазэ дызэрищIымкIэ, урыс усыгъэм и «Дыжьын лъэхъэнэм» хиубыда, езым зэхилъхьэжа икIи игъэзащIэ уэрэдхэмкIэ цIэрыIуэ хъуа нэужь, зэрымыщIэкIэ Урысейм иIэпхъукIыу иужькIэ къэзыгъэзэжа артист, уэрэджыIакIуэ, усакIуэ Вертинский Александр зэгуэр Налшыки щыхьэщIащ. «Къалэр къызэрыгуэкIщ. ХьэщIэщыр щIагъуэкъым, ауэ си пэшыр къабзэщ, псыи уогъуэт», — хуитхырт и щхьэгъусэм 1948 гъэм Владикавказ концерт щита нэужь, «биплан» жыхуаIэ кхъухьлъатэ цIыкIум-кIэ Налшык къаша Вертинскэм.

Псоми еджэн…

Мамэ Катя

2019-12-10

  • Налшык къалэм дэта Ленин еджапIэ къалэ цIыкIум Хэку зауэшхуэм и иужьрей илъэсым, гъатхэ пасэу щызэрыцIыхуат урыс хъыджэбз гуакIуэ Дигурко Екатеринэрэ зауэм хэта адыгэ щауэ КIэрашэ Хьэзритрэ.

Псоми еджэн…

ТхакIуэ, усакIуэ цIэрыIуэхэр дигу къагъэкIыж

2019-12-10

  • Мэлбахъуэ Тимборэ и цIэр зезыхьэ Лъэпкъ къэрал библиотекэм и лъахэхутэ къудамэм къыщызэрагъэпэщащ «Учитель, писатель, журналист», «Поэт, влюблённый в жизнь» тхылъ гъэлъэгъуэныгъэхэр, адыгэ тхакIуэ цIэрыIуэ Къашыргъэ ХьэпащIэрэ (илъэси 105-рэ) усакIуэ, журналист, зэдзэкIакIуэ ЩоджэнцIыкIу Нурийрэ (илъэс 95-рэ) я юбилейхэм ирихьэлIэу.

Псоми еджэн…

Музейхэм  щIэлъ хьэпшыпхэм зыщагъэгъуазэ

2019-12-10

  • Шэджэм ЕтIуанэ къуажэм дэт 1-нэ курыт еджапIэм иджыблагъэ щекIуэкIащ ди республикэм ит школхэм хэт музейхэм я унафэщIхэм я зэхуэс. Iуэхур къызэрагъэпэщат ЩIалэгъуалэмрэ сабийхэмрэ я творчествэмкIэ республикэ уардэунэм и жэрдэмкIэ.

Псоми еджэн…

ЗэрыщIэн, зэрылъытэн папщIэ

2019-12-10

  • РАНХиГС-м и институтым, Псыхуабэ дэтым «Диалог культур» фIэщыгъэм щIэт фестиваль гъэщIэгъуэн иджыблагъэ щекIуэкIащ.

Псоми еджэн…

Гуп  нэхъыщхьэм ираджэ

2019-12-10

  • Дмитров къалэм дэт мылылъэ уардэунэм щекIуэкIащ дзюдомкIэ Урысейм и зэхьэзэхуэ. Абы и саугъэтхэм щIэбэнащ къэралым и щIыналъэ 75-м къикIа, зи ныбжьыр илъэс 18-м нэблагъэ ныбжьыщIэ 770-рэ.

Псоми еджэн…

Къэралым и чемпионатым зыхуагъэхьэзыр

2019-12-10

  • Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм алыдж-урым бэнэкIэмкIэ и чемпионат Мэхъэчкъалэ щекIуэкIащ. Абы къыщыхахащ 2020 гъэм и щIышылэм Новосибирск къалэм Урысейм и чемпионат щекIуэкIынум хэтынухэр.

Псоми еджэн…