ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Егъэджэныгъэ'

ЛэжьакIуэ гуащIафIэт,  цIыху фIэрафIэт

2023-01-31

  • ЕгъэджакIуэмрэ унэтIакIуэмрэ я илъэсым уигу къэмыкIыжу къанэркъым дяпэ ита нэхъыжьыфIхэр, егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ лэжьыгъэм зи зэфIэкIрэ къарурэ езыхьэлIа IэщIагъэлI щыпкъэхэр. Адыгэбзэмрэ литературэмрэ курыт школхэм щезыгъэджхэм ящыщ куэдым фIыуэ яцIыхуу, пщIэ хуащIу щытащ си тхыгъэр зытехуар. Ар егъэджакIуэхэм я егъэджакIуэжу, методист Iэзэу, цIыху хьэлэмэту, щыпкъэу, педагог IэкIуэлъакIуэу, лэжьыгъэм и къызэгъэпэщакIуэ нэсу дунейм тета КъуэщIысокъуэ Нурхьэлий Мусэ и къуэращ (1930 — 2008).

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

IэщIагъэр щыIэныгъэм и зы джэлэсщ

2023-01-17

  • Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр университетым IэнатIэхэм зегъэужьынымкIэ и центрым иригъэкIуэкI лэжьыгъэм иджыблагъэ Мэзкуу щызэхэта зэIущIэм къекIуэлIахэр щигъэгъуэзащ. IэнатIэхэр къэIэтынымкIэ икIи зегъэужьынымкIэ щIыналъэ центрхэм я Япэ урысейпсо зэхуэсыр къызэзыгъэпэщар УФ-м ЕгъэджэныгъэмкIэ и министерствэрщ, зытеухуауэ щытари IэщIагъэхэмрэ гуащIэдэкI IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэхэмрэ щIэгъэхуэбжьэнымкIэ программэр гъэзэщIа зэрыхъунурщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

Зи щIэныгъэр куу, зи зэфIэкIхэр лъагэ

2023-01-13

  • «Сириус» егъэджэныгъэ IэнатIэм, Зэпыу зимыIэ математикэ егъэджэныгъэмкIэ Москва щылажьэ центрымрэ Olimpiada.ru Интернет хъыбарегъащIэ порталымрэ дэщIыгъуу иригъэкIуэкIа къэхутэныгъэхэм къарикIуахэр хэIущIыIу хъуащ. ДызыщыгуфIыкIын Iуэхугъуэ хэлъщ а лэжьыгъэм: Налшык дэт «ДыгъафIэ къалэр», ТворчествэмкIэ сабий академиер, яхэхуащ Урысей Федерацэм и курыт еджапIэхэм ящыщу нэхъыфI 200-м.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

Къэрал гулъытэ лъагэ

2023-01-12

  • Урысей Федерацэм и Президент Путин Владимир къыдигъэкIа Унафэм ипкъ иткIэ, дызэрыт 2023 гъэр ди къэралым щагъэуващ ЕгъэджакIуэмрэ унэтIакIуэмрэ я илъэсу. Гъэ блэкIам и мэкъуауэгъуэ мазэм къэрал унафэщIым и къэпсэлъэныгъэхэм ящыщ зым увыпIэ щхьэхуэ щигъуэтауэ щытащ а Iуэхум. Путин Владимир къыхилъхьа жэрдэмыр и лъабжьэу кърахьэжьащ егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ IэнатIэр нэхъри егъэфIэкIуэным хуэгъэпса Iуэхугъуэхэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

ЗэфIэкI  лъагэ  зыбгъэдэлъ  егъэджакIуэ

2023-01-10

  • Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек гуапэу ехъуэхъуащ Налшык дэт лицей №2-м физикэмрэ астрономиемрэ щезыгъэдж, физикэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат, «Урысейм и егъэджакIуэ нэхъыфI-2022» урысейпсо зэпеуэм и лауреат Къэшэж Аслъэн, «Классная тема!» къэралпсо зэхьэзэхуэм зэрыщытекIуам папщIэ. А проектыр УФ-м ЕгъэджэныгъэмкIэ и министерствэм, «Россие» телеканалым, VK социальнэ сетым зэгъусэу къыхалъхьауэ ягъэлажьэ, УФ-м и Президент Путин Владимир абыкIэ къалэн ящищIахэр и тегъэщIапIэу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

ШколакIуэхэм КъБКъУ-м и библиотекэм зыщаплъыхь

2022-12-13

  • Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым иджыблагъэ щекIуэкIащ «КъБКъУ-м и щIэныгъэ библиотекэр — школакIуэхэм я нэкIэ» зи фIэщыгъэ нэгузыужь-узэщIыныгъэ Iуэхугъуэхэр. Абы кърихьэлIащ Прохладнэ щIыналъэм хыхьэхэу Прималкинскэ къуажэм, Солдатскэ станицэм дэт курыт еджапIэхэм я егъэджакIуэхэмрэ школакIуэхэмрэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

IэмалыщIэм тохьэ

2022-12-01

  • Москва егъэджэныгъэ Iуэхум теухуа проектыщIэ щрагъэжьащ. Къалащхьэм ЕгъэджэныгъэмкIэ и департаментым зэрыщыжаIамкIэ, 2023 гъэм мазаем и 1-м щыщIэдзауэ школ 400-р егъэджэныгъэ IэмалыщIэм техьэнущ. «Егъэджэныгъэ план лантIэмкIэ» Зыуэ щыт къэрал экзаменхэм нэхъ куууэ хуагъэхьэзырыну аращ класс нэхъыжьхэм щIэс школакIуэхэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

Тхыдэм и дерсхэр

2022-11-17

  • Тхыдэр зыкъомкIэ гъуджэм ещхьщ – абы щекIуэкIа Iуэхугъуэхэм дерс къыхыумыхмэ, къытрагъэзэж зэпытщ. БлэкIам къыщыхъуа игъуэджэхэм къамыгъэзэжын папщIэщ дерс къыщIыхахыр, тхыдэр щIаджыр. Арат къалэн нэхъыщхьэу зыхуигъэувыжри 115-нэ Къэбэрдей-Балъкъэр шуудзэм и цIэр зезыхьэ лъахэхутэ гупым я хэщIапIэм иджыблагъэ щызэхэта зэIущIэ гъэщIэгъуэным. Налшык къалэ дэт 6-нэ курыт еджапIэм щIэс ныбжьыщIэхэр лъахэхутэхэм яхуеблэгъащ, Хэку зауэшхуэм и тхыдэм ехьэлIа псалъэмакъ купщIафIи ирагъэкIуэкIащ. Сабийхэм я егъэджакIуэхэу Хьэрун Раисэрэ Дмитрян Жаннэрэ сабийхэм лэжьыгъэ хъарзынэ зэрыдрагъэкIуэкIым и щыхьэтт ахэр жаIэм яфIэгъэщIэгъуэну, куэдым щIэупщIэу зэредаIуэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

Сабий дуней плъыфэбэр

2022-10-27

  • «Сабийм и гум къыщепс дыгъэм Тхьэрэ пэт егъэгуфIэ», — жиIэгъащ егъэджакIуэ цIэрыIуэ гуэрым, абы и гузэхэщIэм щыIэныгъэм хилъхьэфыну дахагъэр зэрыгуащIафIэр апхуэдэ щIыкIэкIэ къиIуатэу. ЦIыхум и мызакъуэу, лъэпкъым и пщэдейр къыщIэхъуэ щIэблэм я узыншагъэм зыкъомкIэ елъытащ. Зи гугъу тщIы узыншагъэр зэхьэлIар Iэпкълъэпкъым и закъуэкъым, атIэ лъэпкъыщхьэм и хъумакIуэ, лъэхъэнэхэм къапхыкIыу нобэм къэса щэнхабзэ хъугъуэфIыгъуэхэм я зехьакIуэ зэрыхъуми гуэх имыIэу епхащ. Абы и щыхьэтщ зи узыншагъэкIэ сэкъат зиIэ сабийхэм иджыблагъэ ирагъэкIуэкIа Iуэхугъуэ дахэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

Дахагъэм и дунейм утезышэ

2022-10-20

  • Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым иджыблагъэ щекIуэкIащ «Эрмитажым и махуэхэр – Кавказ Ищхъэрэм» зыфIаща щэнхабзэ пэхуэщIэм (проектым) епха Iуэхугъуэ гъэщIэгъуэнхэр. КъБКъУ-р къызэрызэрагъэпэщрэ илъэс 90 щрикъум ирихьэлIэу зэхэта гуфIэгъуэ дауэдапщэхэм Къэрал Эрмитажым и гъэтIылъыгъэхэм ящыщу ди щIыналъэм и тхыдэр, и щэнхабзэр, и дуней тетыкIэр къызытещ хъугъуэфIыгъуэ куэд щагъэлъэгъуащ, абыхэм ехьэлIа лекцэхэм къеджащ, «Iэнэ хъурейхэр» ирагъэкIуэкIащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

Адыгэбзэм и пщIэр яIэт

2022-10-20

  • Анэдэлъхубзэр зэрырагъэдж Iэмалхэр егъэфIэкIуэнымкIэ, и бзэр дихьэхыу сабийм егъэджынымкIэ, лъэпкъым бгъэдэлъ псэкупсэ къулеягъым щIэблэр ешэлIэнымкIэ, и хабзэр, тхыдэр фIэгъэщIэгъуэну иджыным хуэшэнымкIэ «Си бзэ — си псэ, си дуней» фестивалым зэфIигъэкI лэжьыгъэм иIэ мыхьэнэр къэлъытэгъуейщ. Илъэс 20-м щIигъуауэ ар щокIуэкI ди щIыналъэм. Мыгъэрей зэпеуэхэри жэпуэгъуэ мазэм яублащ. Iуэху дахэм хыхьахэм ящыщщ Псыгуэнсу къуажэм и егъэджакIуэхэмрэ еджакIуэхэмрэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

ЕджапIэр  зэрагъэпэщыж

2022-10-15

  • Егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ IэнатIэм къэрал гулъытэшхуэ щигъуэт мы зэманым школы- щIэ куэд щаухуэ, щыIэхэр къызыхуэтыншэу щызэрагъэпэщыж ди щIыналъэм. Абыхэм я тегъэщIапIэщ лъэпкъ проектхэмрэ къэрал программэ хэхахэмрэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

Къалэн нэхъыщхьэм пэлъэщу

2022-10-11

  • Аруан щIыналъэм хыхьэ Къэхъун къуажэм дэт курыт школ №1-р къызэрызэIуахрэ мы гъэм и бжьыхьэм илъэс 95-рэ ирокъу. Къэралыр псэукIэщIэм щыхуэкIуэ, лъэпощхьэпохэр щыкуэд зэман гугъури, зауэ, зауэ нэужь лъэхъэнэ хьэлъэхэри зылъэгъуа школым абы лъандэрэ егъэджакIуэ куэди унафэщI зыбжани зэрихъуэкIащ. Ауэ ар дапщэщи хущIокъу и къалэн нэхъыщхьэр — щIэблэм щIэныгъэ егъэгъуэтыныр — къызыхуэтыншэу зэригъэзэщIэным.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

Си еджапIэ — си къежьапIэ

2022-10-04

  • Iуэху зехьэкIэ пэрыт
  • Сабиипсэм псори зыхещIэ
  • Адыгэ усакIуэшхуэ ЩоджэнцIыкIу Алий зэрыжиIауэ, «…зи бзэрэ зи лъэпкърэ зымыдэж цIыху тхьэмыщкIэ дремыхъу. Апхуэдэ насыпыншэм адрей зи къэхъугъуэхэр дремыплъей!» Хэкупсэу зи гъащIэ кIэщIыр езыхьэкIа адыгэлIым и псалъэхэм лъэпкъым къыщIэтаджэ ныбжьыщIэхэр тегъэувэным хуэгъэпса лэжьыгъэшхуэ зэфIагъэкI анэдэлъхубзэр курыт школхэм щезыгъэджхэм. Абы и лъэныкъуэкIэ щапхъэу къэпхь хъунущ Сыжажэ МуIэед и цIэр зэрихьэу Бахъсэн дэт курыт школ №4-м и егъэджакIуэ КхъуэIуфэ Залинэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ

Бжьыгъуэ  зэфIэхьым нэсащ

2022-09-08

  • Къэбэрдей-Балъкъэрым Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министерствэм хъыбар къызэритамкIэ, Класс унафэщIхэм я II Урысейпсо зэпеуэм и бжьыгъуэ зэфIэхьым кIэух Iыхьэм нэсын яхузэфIэкIащ ди щIыналъэм щыщ егъэджакIуибгъум.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Егъэджэныгъэ