ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Фэеплъ'

ХъуэкIуэным пхиша  лъагъуэр хэгъуащэркъым

2022-05-17

  • Физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, УФ-м, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, ИнформатизацэмкIэ дунейпсо академием, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ академием, ЩIэныгъэхэмрэ гъуазджэхэмкIэ Петровскэ академием я академикыу, КъБКъУ-м и профессору щыта ХъуэкIуэн Хьэзрэталий Беслъэн и къуэр ди республикэр, къэралыр зэрыгушхуэ еджагъэшхуэхэм ящыщщ. Абы бгъэдэлъа щIэныгъэ куумрэ зэфIэкI лъагэхэмрэ къыхуахьа щIыхьыцIэхэм хохьэ ар Ипщэ федеральнэ университетым щIыхь зиIэ и профессору зэрыщытари, РАН-м ТеплофизикэмкIэ и лъэпкъ комитетым и бюром зэрыхагъэхьари, физикхэм я Налшык школ цIэрыIуэм и пашэу зэрылэжьари, нэгъуэщIхэри. ЩIэныгъэлI щыпкъэм, лъэпкъым и нэхъыжьыфIхэм ящыщар къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

ГуащIэ зиIэу, гъащIэ зимыIа

2022-04-28

  • ТхакIуэ цIэрыIуэ ДыщэкI Мухьэмэд къызэралъхурэ илъэси 120-рэ ирокъу
  •  Шэрджэс литературэм и лъабжьэр зыгъэтIылъахэм ящыщ зыуэ зэрыщытым и мызакъуэу, зэчиишхуэрэ хьилмышхуэрэ зыбгъэдэлъ цIыхуу щытащ ДыщэкI Мухьэмэд. ЖыIэгъуейщ икIи къэлъытэгъуейщ абы ди лъэпкъым хуи- лэжьар, литературэмрэ щэнхабзэмрэ хэлъхьэныгъэу хуищIар, тхакIуэу, усакIуэу гъуэгу махуэ тригъэхьар.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

Кавказым и къуэ пэж Сосналы СулътIан къызэралъхурэ илъэс 80 ирикъуащ

2022-04-26

  • Абхъазым и ЛIыхъужь, СССР-м щIыхь зиIэ и дзэ кхъухьлъатэзехуэ, АР-м зыхъумэжыныгъэмкIэ и министру щыта, зауэ нэужьым а республикэм и вице-премьеру куэдрэ лэжьа Сосналы СулътIан Аслъэнбэч и къуэр къызэралъхурэ илъэс 80 ирикъуащ мэлыжьыхьым и 23-м.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

Гу къабзэрэ псэ хьэлэлрэ зиIа тхакIуэ Журт Биберд къызэралъхурэ илъэс 85-рэ ирокъу

2022-04-19

  • Журт Биберд Къумыкъу и къуэр Аушыджэр къуажэм 1937 гъэм мэлыжьыхьым и 19-м къыщалъхуащ. Ар къызыхэкIар мэкъумэшыщIэ унагъуэщ. Биберд сабиигъуэ дахи, щIалэгъуэ тыншыгъуи иIауэ пхужыIэнукъым зыхалъхуа зэманыр хьэлъэу зэрыщытамрэ и адэ-анэр пасэу фIэкIуэду зеиншэу къызэрыхъуамрэ къэплъытэмэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

ГукъэкIыж гуапэхэм я пшыхь

2022-04-05

  • Япэ къэбэрдей бзылъхугъэ усакIуэ Балъкъэр Фоусэт къызэралъхурэ илъэс 90 зэрырикъум и щIыхькIэ  Кыщпэк (Тыжьей) жылэм ЩэнхабзэмкIэ и унэм усыгъэр, уэрэдыр, къафэр щызэщIэт пшыхь щрагъэкIуэкIащ. Абы хэтащ къуажэ администрацэм, щэнхабзэ лэжьакIуэхэр, къуажэдэс нэхъыжьхэр, школакIуэхэр, тхакIуэхэмрэ усакIуэхэмрэ, журналистхэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

Псалъэм псэ хэлъмэ…

2022-02-26

  • Зи дунейр Iыхьэр зыхъуэжа цIыхуфIыр уигу къыщыкIыжым деж зы нэхугъэ гуэрым узэщIещтэ. ГъащIэм щыщ Iыхьэу абы дэбгъэкIуам и закъуэкъым гум къыдридзеижыр, атIэ щIыкIэ-щытыкIэу иIахэр нэгум къыщIоувэж, и псалъэхэр щIэрыщIэу зэпыбогъэувэж, IуэхущIафэу къызэринэкIахэм уроплъэж. Пэжщ, блэкIам сыт хуэдизрэ укIэлъыIэбэми, улъэIэсыркъым, ауэ абы къыхэна цIыхум и фэеплъыр, егъэлея хэмылъу, куэдкIэ цIыхум и гуащIэм и къигъэхъуапIэ мэхъу, я зэхуаку дэлъ нэрымылъагъу къуэпсхэр игъэгъужыркъым, и Iущыгъэмрэ и щапхъэмрэ щыIэныгъэм и гъуэмылэу къыхущIокI. Тхьэм и къэгъэщIыгъэу зэрыщыт къудейм фIэкIа хэмылъми, цIыхур лъапIэныгъэщ. ИтIанэми, и гуащIэрэ и зэфIэкIрэ йоплъри, псэу щIыкIэ Iэужьу ялъагъу, дунейм ехыжмэ, и хьэдащхьэ лъэужь халъагъуэ. IэужьыфIэт икIи лъэужьыфIэт къызэралъхурэ илъэс 85-рэ ирикъуа адыгэ бзэщIэныгъэлэжь гуащIафIэ Темыр Рае.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

СыткIи щапхъэ адыгэлI нэст

2022-02-15

  • Урысей псом щыцIэрыIуэ, хамэ къэралхэм къыщацIыху адыгэлI щыпкъэ, къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ, щIэныгъэлI, экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, КъШР-м и ЦIыхубэ Зэхуэсым (Парламентым) и депутату, Шэрджэс Адыгэ Хасэм и тхьэмадэу, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и Президенту, иужькIэ и вице-президенту щыта Акъбащ Борис 1932 гъэм мазаем и 14-м Хьэбэз районым хы- хьэ ПсэукIэ-Дахэ къуажэм къыщалъхуащ. Акъбащхэ Хьэжмырзэрэ Чэбэхъанрэ я бынунагъуэшхуэм къихъуа щIалэр быным я етхуанэт. Абы и сабиигъуэр зауэ, зауэ нэужь зэман хьэлъэхэм хиубыдащ. Арами, Хьэжмырзэ щIэныгъэ зыбгъэдэлъ цIыхути, и къуэр Черкесск къалэм дэт лъэпкъ интернат-еджапIэм щIигъэтIысхьащ. ИкIи ар япэ дыдэ дыщэ медалкIэ къэзыухар Борисщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

ПщIэшхуэ зыхуащI цIыхут

2022-02-12

  • Ди хэкум къыщацIыху лIы цIэрыIуэ Беданокъуэ Аскэрбий къызэралъхурэ илъэси 105-рэ ирикъуащ. Дунейм ехыжа цIыхум дахэкIэ и гугъу ящIыху, ягу илъыху, ящымыгъупщэу тепсэлъыхьыху псэущ жыпIэкIэ, ущыуэнукъым. «Беданокъуэ Аскэрбий дунейм зэрехыжрэ илъэс 53-рэ хъуами, ноби къытхэтым хуэдэу къытщохъу», — жаIэ ар фIыуэ зыцIыхуу щытахэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

Хэкум и джэ макъыр зэхихат

2022-02-01

  • Дыстуденту, ди егъэджакIуэм университетым нишэри дигъэцIыхуат Бабыгу Эргун. Абдежт сэ япэу адыгэлI нэс щыслъэгъуар. Адыгэ фащэ щыгътэкъым, къамэ кIэрыщIатэкъым, нып иIыгътэкъым. Езыр-езыру адыгэт. И зыIыгъыкIэм, и псэлъэкIэм хэплъагъуэрт ар…

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

ХьэкIуащэ Андрей Хьэнащхъуэ и къуэр

2022-01-29

  • Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и щэнхабзэм хэщIыныгъэ ин игъуэтащ. ЩIышылэм и 27-м и ныбжьыр илъэс 93-м иту дунейм ехыжащ УФ-м и еджапIэ нэхъыщхьэм щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, филологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием и академик ХьэкIуащэ Андрей Хьэнащхъуэ и къуэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

ЦIыху гуащIафIэ

2022-01-22

  • УнащIэ Розэ къызэралъхурэ нобэ илъэс 85-рэ ирокъу
  • Адыгэхэм къагъэсэбэп «цIыху зэгъ» псалъэхэр, цIыхум и дуней тетыкIэм и зы Iыхьэ нэхъыщхьэ наIуэ къищIу. АтIэ, дрихьэлIэу пIэрэ куэд къэзыухъуреихьхэм езэгъыу, ядэгъуэгурыкIуэфу, хуэшачэу? ГъащIэм и мыхьэнэ нэхъыщхьэр, абы и лъапIэныгъэхэр къызыгурыIуэ цIыху Iущхэм ящыщ зыт КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБКъУ-м и библиотекэм и унафэщIу илъэс куэдкIэ лэжьа УнащIэ (Ныр) Розэ Назир и пхъур. Ар къызэралъхурэ нобэ илъэс 85-рэ ирокъу. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, а ныбжьым нэсыным мазэ нэхъ къэмынауэ дунейм ехыжащ ар.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

ТхакIуэ, журналист Гъэунэ Борис

2021-12-28

  • Псэужамэ, мы махуэхэм и ныбжьыр илъэс 80 ирикъунут тхакIуэ цIэрыIуэ, журналист Гъэунэ Борис Хъызыр и къуэр. Илъэсищ ипэкIэ дунейм ехыжа а цIыху гуащIафIэр лъэпкъ литературэм езым и лъагъуэ щыпхызышыфахэм ящыщщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

ЗэфIэкI ин зиIа Бекъул Леонид

2021-12-16

  • Адыгэ щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ дунейпсо утыку изыхьа, гу къабзэрэ псэ хьэлэлкIэ зи лэжьыгъэм илъэс куэдкIэ пэрыта музыкант, композитор, дирижёр Бекъул Леонид псэужамэ, и ныбжьыр илъэс 85-рэ мы махуэхэм ирикъунут.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

Лъэпкъ лъапIэныгъэхэр зыгъэнэхъапэу псэуа щIэныгъэлI

2021-12-09

  • Адыгэхэм игъащIэми къыддекIуэкI ди хабзэр, нэмысыр джыным, екIуу зехьэным, а лъэпкъ фIыгъуэхэр къэкIуэну щIэблэхэм яхуэхъумэным гулъытэ хэха хуэзыщIу зи гъащIэр езыхьэкIа адыгэ еджагъэшхуэхэм ящыщт тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, этнолог цIэрыIуэ, ЩIэныгъэхэмкIэ Дуней-псо Адыгэ Академием и академик, РАН-м и Къэбэрдей-Балъкъэр щIэныгъэ центрым Гумани-тар къэхутэныгъэхэмкIэ и институтым археологиемрэ пасэрей тхыдэмкIэ и къудамэм и унафэщIу щыта Бгъэжьнокъуэ Барэсбий Хьэчим и къуэр (1947 — 2020). Лъэпкъ щIэныгъэлI щэджащэр дунейм зэрехыжрэ мы махуэхэм илъэс ирокъу…
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

Пэжым и телъхьэт

2021-12-04

  • 2021 гъэм щэкIуэгъуэм и 24-м дунейм ехыжащ жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ ГуэбэщIыкI Жантемыр Мухьэмэд и къуэр.
  • Пэжым и телъхьэ, лей зытехьэм и къыщхьэщыжакIуэ, захуагъэр утыкум щызэхэзыгъэкIыф цIыху щыпкъэу и гъащIэр ирихьэкIащ ГуэбэщIыкIым. Гъуэгуанэ купщIафIэ и щIы-багъ къыдэлъщ Жантемыр, республикэм и IуэхущIапIэ зэхуэмыдэхэм пщIэрэ щIыхьрэ иIэу щылэжьащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ