ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Махуэку'

Къулейхэр епIэщIэкIыркъым

2020-04-02

  • «Челси» футбол командэр зей Абрамович Роман Лондон и дохутырхэм пщIэншэу яритащ езым и хьэщIэщыр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэку

Барбадос

2020-04-02

Бриджтаун — зи щхьэм хущытыж Барбадос къэралыгъуэм и къалащхьэщ икIи Британ зэгухьэныгъэм хэтщ. Абы къызэщIеубыдэ километр зэбгъузэнатIэ 38,8-рэ. Бриджтаун Барбадос хытIыгум тетщ икIи «къалэ-лъэмыж» и цIэм къокI.

Зыхыхьэхэр: Махуэку

Я  къежьэкIари  кIуэдыжыкIари  зэхуэдэт

2020-02-06

  • Иджы  иризодауэ:  къезэгърэт  колхозхэр  хьэмэрэ  къемызэгърэт?
  • Зэдзейуэ гъавэ щIэным и хабзэр пасэ лъандэрэ къокIуэкI. Ар къызыхэкIри гурыIуэгъуэщ — мэкъумэш IэнатIэми Iэщ гъэхъунми цIыхур езым и къару закъуэкIэ зыпэмылъэщыну лэжьыгъэхэр щымащIэкъым. Аращи, зэкъуэувэн хуей мэхъу. Адрей лъэпкъхэм я деж дыкIуэнкъыми, абы щыхьэт техъуэ куэд ди IуэрыIуатэ къудейм хэтщ: «ВакIуэдэкI, «ВакIуэихьэж», н. къ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэку

Щыхьэрхэр

2020-02-06

Словакием и къалащхьэ Братиславэ илъэс миным щIигъу тхыдэ иIэщ. Ар уэрам зэвхэмкIэ, курыт лIэщIыгъуэхэм щыIа архитектурэм тету ящIа унэ телъыджэхэмкIэ къулейщ. Дунай псышхуэм Iус мы щIыпIэм зэ дунеяплъэ къэкIуам къытримыгъэзэжынкIэ Iэмал иIэкъым. Езы щыхьэрыр къаухъуреихь гъавэ бэв къыщрахьэлIэ, жызумейхэр щыбагъуэ къуажэхэм.

Зыхыхьэхэр: Махуэку

Хэт  дэтхэнэр  игъашхэрэ?

2020-01-30

  • НитIыр зэрызэхуэмыдэм хуэдэ дыдэу, зэщхьэщокI Урысей абрагъуэм и щIыналъэхэри. Псори мэлажьэ, арщхьэкIэ зыри къулей хэхъукIыркъым. Дэнэ атIэ мылъкур здэкIуэр? ИкIэм-икIэжым сыт ахэр псэукIэкIэ щIызэщхьэщыкIым и щхьэусыгъуэр? Иужь илъэсхэм къэува  а упщIэхэм, нэгъуэщIхэм жэуап зэмылIэужьыгъуэхэр ират щIэныгъэлIхэм. Дэ нобэ щыгъуазэ фыдощI а Iуэхум теухуауэ Москва къэрал университетым и профессор Зубаревич Наталье жиIэхэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэку

Андоррэ  пщыгъуэр

2020-01-30

  • Андоррэ пщыгъуэр Европэм и къэрал нэхъ цIыкIу дыдэхэм ящыщщ. Абы и щIыналъэр километр зэбгъузэнатIэ 450-м щIигъуркъым. Испаниемрэ Франджымрэ я зэхуакум щыIэ а щIыпIэм туристхэр куэду макIуэ. Абы  зыщыбгъэпсэхуну хуабжьу  фIыщ: бгыхэм лыжэхэмкIэ къыщажыхь, псы  хущхъуэ пщтырхэр щызэтракIэ, музейхэр  щыкуэдщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэку

Лъэмыжлъагэхэм я къалэ

2020-01-23

Алжирым и Константинэ къалэр и инагъкIэ къэралым щыещанэщ. Илъэс минитIым нэблагъэ ипэкIэ бгыщхьэм тращIыхьа мы жылагъуэр тенджыз Курыхым километр 80-кIэ пэгъунэгъущ икIи абы укIуэн папщIэ ауз куухэр зэпыбупщIын хуей мэхъу. Абы ухуэзышэри къалэр цIэрыIуэ зыщIа лъэмыж лъагэхэрщ. Мыбы дэт унэшхуэхэри езыхэм я ухуэкIэкIэ нэгъуэщI алжир къалэхэм къащхьэщокI. Аращ цIыху куэд зыплъыхьакIуэ щIэкIуэр.

Зыхыхьэхэр: Махуэку

Псыкъелъэ телъыджэ

2020-01-16

Игуасу псым километр 1320-рэ и кIыхьагъщ икIи абы зэпещIэ Аргентинэмрэ Бразилиемрэ. Иужьрейм и Куритибэ къалэм и гъунэгъуу Игуасу псори зэхэту псыкъелъэ щхьэхуэ-щхьэхуэу 270-у зэкIэщIокI. Ахэр йохуэх метр 75-кIэ. Апхуэдэ телъыджэ илъэс минищэ хуэдиз ипэкIэ щIыр зэрыхъеям къыдэхъуауэ къалъытэ. ЩIыпIэр зрагъэлъагъун папщIэ цIыху куэд дыдэ ма-кIуэ. 1986 гъэм ар ЮНЕСКО-м и дуней- псо щIэиным щыщ Iыхьэу ягъэуващ.

Зыхыхьэхэр: Махуэку

2019-12-26

  • Шэшэн Республикэм Урысейм и чемпионат щекIуэкIащ «аэротрубные дисциплины» жыхуаIэмкIэ. Ар къызэрагъэпэщат спецназым и Урысей университетымрэ УФ-м парашют спортымкIэ и федерацэмрэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэку

Дэнэ здахьынур?

2019-12-12

  • Къэралыр ахъшэм къызэгуеч, ауэ къулейсызхэм
  • я сомитI зэпыхьэркъым
  •  Урысейм и Правительствэм къылъыкъуэкIащ зыпэмылъа гугъуехь: абы ищIэркъым псоми къыдигъахуэурэ зэхуихьэса ахъшэшхуэр къызэригъэсэбэпыну щIыкIэр. Ноль защIэу пщыкIущ (!) пыту ягъэхъыбар. ДыщыгуфIыкI хъун хуэдэщ — апхуэдэу щыщыткIэ, дыкъулейщ, дызыхуей дгъуэту дыпсэунущ… Ауэ щхьэ ди улахуэхэр цIыкIу, гъуэгухэр, сымаджэщхэр, школхэр щхьэ зыхуей хуамыгъазэрэ? ИкIэм-икIэжым, сыт дыщIэкъулейсызыр? ЦIыхухэм ядэIэпыкъуну и чэзу хъуакъэ? А упщIэхэм жэуап ягъуэтыркъым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэку

Италие, Венеция

2019-11-21

  • Италием и къалэ цIэрыIуэхэм ящыщ Венецие ныбжьышхуэ иIэщ. Ди эрэм и пэкIэ лIэщIыгъуэ етхуанэм а щIыпIэр цIыхухэм псэупIэ ящIат, ауэ къалэ теплъэ щигъуэтар ди эрэм и ебгъуанэ лIэщIыгъуэрщ. Абы къыщыщIэдзауэ епщыкIуханэ лIэщIыгъуэр иухыху «гъуэгу псори а къалэм пхокI» жыхуаIэм хуэдэу щытащ, КъухьэпIэ Европэмрэ КъуэкIыпIэмрэ я сатуущIхэм я зэблэкIыпIэу. Абыхэм я фIыщIэщ а къалэр зэрыщыту музей пэлъытэу ди зэманым къызэрысар.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэку

Зэм уанэгум къихутэрт, зэми къихурт…

2019-11-14

  • Маршал  Конев  Иван  и  гъащIэрдэгъэзеигъуэрэкъегъэзыхыгъуэузэхэлът
  • Совет Союзым тIэунейрэ и ЛIыхъужь Конев Иван ди ТекIуэныгъэм хэлъхьэ ныгъэшхуэ дыдэ хуэзыщIа цIыхущ. Абы и унафэм щIэту зауэм мыхьэнэ ин зиIэ Iуэху куэд щызэфIагъэкIащ. Ауэ и гъащIэр зы пщалъэм иту зэпIэзэрыту щытакъым — щылъэпэрапи къэхъуащ. 1897 гъэм дыгъэгъазэм и 28-м къалъхуа Иван мэзауэу лэ жьэн щIи дзащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэку

Я напIэр хуадэкъым

2019-11-14

  • Ельцин  и  министрхэр  я  хэкуу  щытам  къыхуодзэлашхэ
  • Уегупсыс зэрыхъунумкIэ, 90 гъэхэм ирагъэкIуэкIа лэжьыгъэм кърикIуахэр ялъагъу нэхърэ езыхэр зыщалъхуа къэралым пэIэщIэ защIмэ нэхъ къащтащ. Ахэр икIи арэзыкъым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэку

УэфIтэкъым, атIэ   уэтIпсытIт

2019-10-24

  • Илъэс 55-рэ ипэкIэ Хрущёв Никитэ унафэщI къулыкъухэр щхьэщахащ
  • Куэдым къалъытэ а цIыхум ди къэралым «уэфIыр» кърихьэжауэ, ауэ тхыдэдж цIэрыIуэ Спицын Евгений а Iуэхум нэгъуэщIу йоплъ. Абы жэуап зыбжанэ къритащ «Комсомольская правда» газетым и лэжьакIуэм и упщIэхэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэку

Къэралым и утыку нэхъыщхьэ

2019-10-10

  • Албание
  • Скандербег и цIэр зезыхьэ утыкур Албанием и щыхьэр Тиранэ щаухуащ ар фашист Италием щыIэщIэлъа зауэ зэманым: Муссолини жыджэру архитектурэ лэжьыгъэ щригъэкIуэкIырт Рим и «адрыщI щIыналъэхэм». Къэралыр социализмэм и гъуэгум техьа иужь утыкум къращIэкIащ жылагъуэ унэ зыбжанэрэ Сталин Иосиф и статуерэ. Зэман дэкIри, иужьрейр зэрахъуэкIащ Албанием и лъэпкъ лIыхъужь, къэралыр Тыркум и тепщэныгъэм къыщIэгъэкIыным щIэбэна Скандербег и фэеплъышхуэкIэ.

Зыхыхьэхэр: Махуэку