ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'ДифI догъэлъапIэ'

Щапхъэу къалъыта унагъуэ

2023-01-26

  • «УнагъуэщIэ» зэпеуэм пашэ щыхъуащ Аруан щIыналъэм хыхьэ Старэ Шэрэдж къуажэм щыщ Къардэнхэ Алимрэ Марьянэрэ я унагъуэ дахэр. «Илъэсым и унагъуэ-2022» урысейпсо зэпеуэм и щIыналъэ Iыхьэм и «УнагъуэщIэ» унэтIыныгъэм ахэр етIуанэ щыхъуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Апхуэдэщ Марианнэ

2022-12-30

  • «Гуп зыгъэгупыр гуп и уасэщ», жаIэ игъащIэми. Мы псалъэжьым къегъэлъагъуэ, шэч хэмылъу, цIыхум и щытыкIэ нэхъыщхьэ дыдэхэм ящыщ зыбжанэ — цIыху хэтыкIэ, лэжьэгъухэм ядэгъуэгурыкIуэкIэ, гупым хэзэгъэкIэ зэрищIэр. Сыт нэхъыфI щыIэн-тIэ абы нэхърэ?! Мис апхуэдэу «Адыгэ псалъэ» газетым и редак- цэм и лэжьакIуэхэм къытхэтщ мы махуэм зи ныбжьыр илъэс бжыгъэ дахэ ирикъу Щомахуэ Марианнэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

ЦIыху зыпI  цIыху уасэ хон

2022-12-15

  • ИгъащIэ лъандэрэ къогъуэгурыкIуэ мы псалъэжьыр анэм и лъапIагъэр, и бын къиIэтын папщIэ куэд дыдэм зэрызыхуигъэныкъуэр, и къаруи и зэмани зэремыблэжыр кърагъэлъагъуэу. А псор быным зыхащIыкIыну я хьэкъщи, къагурыIуэмэ, къэзылъхуахэми езыхэми я насыпщ. Уи гуащIэр, уи зэфIэкIыр сабийхэмрэ уи благъэ-Iыхьлыхэмрэ я мызакъуэу, къэралми къыщилъытэм и деж, ар зэрыгухэхъуэм шэч хэлъкъым. Апхуэдэу иджыблагъэ «Анэм и щIыхь» медалыр, КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек и унафэкIэ, къыхуагъэфэщащ Лэскэн районым хыхьэ Урыху (Къугъуэлъкъуей) къуажэм щыпсэу Хьэнэ Марие.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Бзылъхугъэ щыпкъэ

2022-11-26

  • Адыгэ унагъуэхэм ижь лъандэрэ къадекIуэкI хабзэхэм, унагъуэм илъ щапхъэ дахэхэм ящыщщ хъыджэбз цIыкIур гъэфIэн, гулъытэ хэха абы хуэщIын хуейуэ къызэралъытэр. Абы купщIэшхуэ зэриIэм шэч хэлъкъым — и унагъуэм IэфIагъ, щабагъэ, гумащIагъэ щызыхэзыщIа, и нэхъыжьхэм я лъагъуныгъэкIэ зызыгъэнщIа пщащэр Iэщабэ-Iущабэу, губзыгъэу къохъу, жыпIэнурамэ, лъэпкъым и къэкIуэнур зыхуэдэнур зэлъыта лъабжьэ абдежым гъэтIылъа щохъу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Лъэпкъ къафэхэм я хъумакIуэ

2022-11-22

  • Шэджэм районым хыхьэ Нартан къуажэм лъэпкъ къафэхэмкIэ щапхъэу къалъыта «Вагъуэ цIыкIухэр» сабий ансамблым и художественнэ унафэщI, КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Къурашэ Эдик мы махуэхэм игъэлъэпIащ и ныбжьыр илъэс 60 зэрырикъуар.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

ЦIыхугъэм, адыгагъэм я щапхъэ

2022-11-15

  • Ди Томэ Iущым, гуапэм, гуакIуэм
  • Хуэттхынухэр зы томым имыхуэн.
  • Ди Томэ дахэм фIагъыу хэлъыр
  • Том куэдкIи къыпхуэмыIуэтэн.
  • Мыпхуэдэ сатырхэр (пэжу, урысыбзэкIэ) и курсэгъу Къэжэр Хьэмид къыхуитхауэ щытащ мы тхыгъэр зытеухуа Сокъур (Уэлджыр) Тамарэ. Абы лъандэрэ псы куэд ежэхами, Томэ и щыпкъагъэм зихъуэжакъым, псалъэ гуапэ куэд хужыпIэнуи къелэжь. Нобэ апхуэдэ щхьэусыгъуэфIи диIэщ — ар къыщалъхуа махуэщ, жьыщхьэ махуэ ныбжь ирокъу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Хэхэс адыгэхэм я  пашэ бзылъхугъэ

2022-11-10

  • Хэхэс адыгэхэр адыгэу къызэрызэтенам и щапхъэрэ бзылъхугъэ нэсым и зэфIэкIыр къэрал куэдым щигъэлъагъуэу диIэщ Тыркуми нэгъуэщI къэралхэми щыцIэрыIуэ, медицинэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор, Адыгэ Бзылъхугъэ Хасэм (Истамбыл) и гуащэ Шурдым Гюнсел. Абы и ныбжьыр мы махуэхэм илъэс 75-рэ ирикъуащ. И ныбжьым емылъытауэ, гъащIэм жыджэру хэт бзылъхугъэ нэсым мызэ-мытIэу дытетхыхьащ, хэкум къэкIуэжауи, Тыркум дыкIуауи интервью къеIытхащ. Ноби тфIэигъуэщ ди лъэпкъэгъу дохутыр Iущабэм и дуней тетыкIэм иджыри зэ дыкъытеувыIэну. ЛъэпкъылI нэсым ипхъу хэкупсэщ Гюнсел жыпIэмэ ущыуэнукъым, зи гъащIэри зи гуащIэри къызыхэкIа лъэпкъыжьым етауэ псэуа и адэм и IуэхущIафэхэм къыпищэу мэпсэу езыри.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

ГъащIэм  ипсыхьа  цIыху  щыпкъэ

2022-11-02

  • УемыхъуэпсэнкIэ, пщIэ хуумы­щIынкIэ, и дуней тетыкIэр умыгъэщIэгъуэнкIэ Iэмал имыIэу, цIыху телъыджэ ущрохьэлIэ ди жыла­гъуэхэм. Апхуэдэщ Малкэ къуажэм щыпсэу НафIэдзокъуэ Хъусен. Ар ноби жыджэрщ: мэкъу пеупщI, хадэр зэрехьэ, джэд егъашхэ, хуей хъумэ, Iэмэпсымэ къещтэри гъущI зэпегъавэ е дрелкIэ мэлажьэ. Мы Iуэхум гъэщIэгъуэну хэлъыр Хъусен и ныбжьырщ — дадэр илъэс 92-рэ ­мэхъу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Лэжьыгъэм къыхуихьа пщIэм добжьыфIэ

2022-10-27

  • БлэкIа совет лъэхъэнэм цIыху щэджащэ куэд къыщыхъуащ, ди нобэм гъуазэу ялъытэрэ пщIэшхуэ хуащIу. Апхуэдэхэм ящыщщ РСФСР егъэджэныгъэмкIэ и отличник, Джэрмэншык къуажэм щIыхь зиIэ и цIыху, мы махуэхэм зи илъэс 90-р зыгъэлъапIэ ЛIуп Нурхьэлий.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Щэнхабзэ фIыгъуэхэм я хъумакIуэ

2022-10-15

  • Котляров Виктор и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу
  • Котляров Виктор Николай и къуэр жэпуэгъуэм и 17-м 1952 гъэм Налшык къыщалъхуащ. 1970-1975 гъэхэм щеджащ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым. Ар къиуха иужь, «Советская молодежь» газетым щылэжьащ (1982 гъэ хъуху), япэщIыкIэ корреспонденту, итIанэ редактор нэхъыщхьэм и къуэдзэу. 1982-1988 гъэхэм – КъБАССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым и унафэщIым и къуэдзэщ, 1991-1992 гъэхэм – «Республика» газетым и редактор нэхъыщхьэщ. 1992 гъэм щыщIэдзауэ «Эль-Фа» тхылъ тедзапIэм и унафэщIу щытащ, 1999 гъэм щегъэжьауэ «Полиграфсервис и Т» (2005 гъэм «Котляровхэ Мариерэ Викторрэ я тхылъ тедзапIэ» хъуащ) тхылъ тедзапIэм , урысыбзэкIэ къыдэкI «Эльбрус» журналым (1989 гъэ лъандэрэ) я редактор нэхъыщхьэщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Тхыдэдж цIэрыIуэ

2022-10-06

  • Ди лъэпкъыр зэрыгушхуэ еджагъэшхуэхэм ящыщщ тхыдэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, КъБКъУ-м и профессор, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ (2006 — 2009 гъгъ.), КъБР-м щIэныгъэмрэ техникэмкIэ и Къэрал саугъэтыр зыхуагъэфэща, Къэбэрдей-Балъкъэрым, Адыгейм щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, къэралым и тхыдэдж цIэрыIуэхэм халъытэ Дзэмыхь Къасболэт ФIыцIэ и къуэр. Бгъэдэлъ зэфIэкI лъагэхэмкIэ зи цIэр жыжьэ Iуа щIэныгъэлIщ ар. ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием и академик, Къэбэрдей-Балъкъэрым Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ и институтым  и унафэщI Дзэмыхьым лъэпкъ щIэныгъэм зегъэузэщIыным къаруушхуэ ирехьэлIэ. Мы махуэхэм Къасболэт и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

ГъащIэ зи кIыхьагъ лэжьыгъэ

2022-10-01

  • ЩыIэщ цIыху зэпIэзэрытыщэхэр, я лэжьыгъэкIи, я IуэхущIафэкIи, я унагъуэкIи. Апхуэдэхэр гъащIэ гъуэгум ирокIуэ гулъытэ лей хуэмейуэ, щытхъу псалъэхэм зыщадзейуэ, зыпэрыт IэнатIэми гукъанэ лъэпкъ щызыхурамыгъэщIу. Зы лэжьыгъэм илъэс пщIы бжыгъэкIэ пэрытхэри яхэтщ абыхэм, я зэпIэзэрытыгъэм и щыхьэту. Апхуэдэхэм унагъуэ дахи яхуоухуэ, я шыIэныгъэм, щабагъэм, гъэсэныгъэм и щыхьэту… Зи гугъу сщIа псори, иджыри нэгъуэщI Iэджи хужыпIэфынущ къалэмыр нобэ къызыхуэсщта бзылъхугъэм — Насып Риммэ Къасым и пхъум.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Хэкум и цIэр фIыкIэ зыгъэIу

2022-09-06

  • Гуп зыгъэгупыр гуп и уасэщ, жеIэ адыгэм. Ар Шал Хъусен ехьэлIамэ, лъэпкъпсо игъэбжьыфIэрэ хэкум и цIэр фIыкIэ игъэIуу дунейм тетщ. Лъэныкъуэ куэдкIэ зэчий зыбгъэдэлъ щIалэ жыджэрым къигъэщIа илъэс бжыгъэр Iуэхугъуэ дахэхэмкIэ гъэнщIауэ щытащ. Курыт еджапIэм щыкIуэм щегъэжьауэ фIыуэ зэреджэм нэмыщI, щIалэгъуалэ зэгухьэныгъэхэм хэту, сыт хуэдэ школ зэхыхьэри нэхъ екIу зэрыхъуным хущIэкъуащ. Абы иужькIэ экономист, юрист IэщIагъэхэм зэрыхуеджэм хуэдэурэ, зэчийкIэ Тхьэр къыхуэупсати, макъамэ щIэныгъи зригъэгъуэтри, республикэм и щэнхабзэ утыкум «вагъуэ» пашэу къиуващ. Хъусен и уэрэд жыIэкIэр куэдым ягу дыхьэну хунэсащ, нэхъ гъунэгъуу къэзыцIыхухэр и пэжагъымкIэ, нэшхуэгушхуэу, цIыху зэтету зэрыщытымкIэ къыдихьэхащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Гиппократ и тхьэрыIуэр игъэпэжу

2022-08-18

  • Зи юбилей дахэр мы гъэм зыгъэлъапIэ КъБКъУ-р цIэрыIуэщ щызэфIах лэжьыгъэкIи, щылажьэ IэщIагъэлIхэмкIи, щеджэ студент зэчиифIэхэмкIи. Ди республикэм и IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэхэм нобэ ехъулIэныгъэфIхэр зыIэрагъэхьэу пэрыт IэщIагъэлIхэм я нэхъыбапIэми гъащIэ гъуэмылэ яхуэхъуа щIэныгъэфIымрэ зэфIэкI лъагэхэмрэ я лъабжьэр здэщыIэр ди университетыращ. А еджапIэ нэхъыщхьэр лIэщIыгъуэ блэкIам и 80 гъэхэм фIы дыдэу къэзыухахэм ящыщщ Налшык дэт Республикэ клиникэ сымаджэщым мафIэсым и зэран зэкIахэр гъэхъужынымкIэ и къудамэм и хирург пажэ, травматолог-ортопед цIэрыIуэ  Теунэ (Хъаний) Анджелэ Мышэ и пхъур. Дохутыр IэкIуэ лъакIуэр илъэс 30-м щIигъуауэ и IэнатIэм хьэлэлу пэрытщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

ХъуэкIуэн Алим: «ГукIи, псэкIи, IэпкълъэпкъкIи щызу зыщызгъэпсэхур Къэбэрдей-Балъкъэрырщ!»

2022-08-06

  • Зы пIэм имыту зэпымыууэ лъагапIэщIэхэм хуэкIуэ, ехъулIэныгъэхэр зыIэрызыгъэхьэ ди хэкуэгъу актёр, модель цIэрыIуэ ХъуэкIуэн Алим илъэс 20 зэрырикъурэ и гъащIэм къыгуэхыпIэ зимыIэщ камерэмрэ сурэттехымрэ. Москва, Лондон, Нью-Йорк, Афины, Париж, Истамбыл, Рим, нэгъуэщI щIыпIэхэм щытрах фильмхэм, видео клипхэм, модэм теухуа дунейпсо гъэлъэгъуэныгъэхэм адыгэ щIалэр жыджэру хэтщ. Ар ядолажьэ дуней псом и артист, режиссёр, журнал, газет, модель IуэхущIапIэ цIэрыIуэхэм (GIORGIO Armani, Dolce Gabbana, Kenzo, Ostin, Finn Flare, Kanzler, Юдашкин, Savage, Beymen, Iceberg, нэгъуэщIхэми), киногъуазджэ зэхыхьэшхуэхэм зэпымыууэ ирагъэблагъэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ