ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'ДифI догъэлъапIэ'

Хэкум и цIэр фIыкIэ зыгъэIу

2022-09-06

  • Гуп зыгъэгупыр гуп и уасэщ, жеIэ адыгэм. Ар Шал Хъусен ехьэлIамэ, лъэпкъпсо игъэбжьыфIэрэ хэкум и цIэр фIыкIэ игъэIуу дунейм тетщ. Лъэныкъуэ куэдкIэ зэчий зыбгъэдэлъ щIалэ жыджэрым къигъэщIа илъэс бжыгъэр Iуэхугъуэ дахэхэмкIэ гъэнщIауэ щытащ. Курыт еджапIэм щыкIуэм щегъэжьауэ фIыуэ зэреджэм нэмыщI, щIалэгъуалэ зэгухьэныгъэхэм хэту, сыт хуэдэ школ зэхыхьэри нэхъ екIу зэрыхъуным хущIэкъуащ. Абы иужькIэ экономист, юрист IэщIагъэхэм зэрыхуеджэм хуэдэурэ, зэчийкIэ Тхьэр къыхуэупсати, макъамэ щIэныгъи зригъэгъуэтри, республикэм и щэнхабзэ утыкум «вагъуэ» пашэу къиуващ. Хъусен и уэрэд жыIэкIэр куэдым ягу дыхьэну хунэсащ, нэхъ гъунэгъуу къэзыцIыхухэр и пэжагъымкIэ, нэшхуэгушхуэу, цIыху зэтету зэрыщытымкIэ къыдихьэхащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Гиппократ и тхьэрыIуэр игъэпэжу

2022-08-18

  • Зи юбилей дахэр мы гъэм зыгъэлъапIэ КъБКъУ-р цIэрыIуэщ щызэфIах лэжьыгъэкIи, щылажьэ IэщIагъэлIхэмкIи, щеджэ студент зэчиифIэхэмкIи. Ди республикэм и IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэхэм нобэ ехъулIэныгъэфIхэр зыIэрагъэхьэу пэрыт IэщIагъэлIхэм я нэхъыбапIэми гъащIэ гъуэмылэ яхуэхъуа щIэныгъэфIымрэ зэфIэкI лъагэхэмрэ я лъабжьэр здэщыIэр ди университетыращ. А еджапIэ нэхъыщхьэр лIэщIыгъуэ блэкIам и 80 гъэхэм фIы дыдэу къэзыухахэм ящыщщ Налшык дэт Республикэ клиникэ сымаджэщым мафIэсым и зэран зэкIахэр гъэхъужынымкIэ и къудамэм и хирург пажэ, травматолог-ортопед цIэрыIуэ  Теунэ (Хъаний) Анджелэ Мышэ и пхъур. Дохутыр IэкIуэ лъакIуэр илъэс 30-м щIигъуауэ и IэнатIэм хьэлэлу пэрытщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

ХъуэкIуэн Алим: «ГукIи, псэкIи, IэпкълъэпкъкIи щызу зыщызгъэпсэхур Къэбэрдей-Балъкъэрырщ!»

2022-08-06

  • Зы пIэм имыту зэпымыууэ лъагапIэщIэхэм хуэкIуэ, ехъулIэныгъэхэр зыIэрызыгъэхьэ ди хэкуэгъу актёр, модель цIэрыIуэ ХъуэкIуэн Алим илъэс 20 зэрырикъурэ и гъащIэм къыгуэхыпIэ зимыIэщ камерэмрэ сурэттехымрэ. Москва, Лондон, Нью-Йорк, Афины, Париж, Истамбыл, Рим, нэгъуэщI щIыпIэхэм щытрах фильмхэм, видео клипхэм, модэм теухуа дунейпсо гъэлъэгъуэныгъэхэм адыгэ щIалэр жыджэру хэтщ. Ар ядолажьэ дуней псом и артист, режиссёр, журнал, газет, модель IуэхущIапIэ цIэрыIуэхэм (GIORGIO Armani, Dolce Gabbana, Kenzo, Ostin, Finn Flare, Kanzler, Юдашкин, Savage, Beymen, Iceberg, нэгъуэщIхэми), киногъуазджэ зэхыхьэшхуэхэм зэпымыууэ ирагъэблагъэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Дыгъэр нуркIэ зэта гъащIэ купщIафIэ

2022-07-16

  • РСФСР-м и къэхутакIуэ, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, профессор КIэрэф Майе Къамболэт и пхъуращ ди республикэм щыпсэу бзылъхугъэхэм ящыщу щIэныгъэхэм я доктор япэу хъуар. Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIэныгъэ лэжьакIуэ цIэрыIуэм гъуэгуанэ купщIафIэ къикIуащ. Япэ иту, адрейхэм щапхъэрэ гъуэгугъэлъагъуэрэ яхуэхъуу зи гъащIэр зыхьа еджагъэшхуэм мы махуэхэм егъэлъапIэ и илъэс 90 юбилейр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Пащтыкъ Анфисэ: Анэм жэуапышхуэ щехь  лъэпкъым и пащхьэм

2022-07-13

  • ГъащIэм лъэныкъуэкIэ укъыщезыгъэплъыж спектаклхэм я фIагъыр абы щыджэгухэм елъытыжащ. Дауи, тыншкъым образ зэмылIэужьыгъуэхэр цIыхухэм я фIэщ пщIыныр, ягу удыхьэныр! Ар хузэфIокI ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей драмэ театрым и артисткэ пажэ Пащтыкъ (Болэ) Анфисэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Фэеплъхэр къытхуэзыгъэна  

2022-07-09

  • Урысей Федерацэм, Къэбэрдей-Балъкъэрым гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, «ЩIыхь дамыгъэ» орденыр зыхуагъэфэща, Къэбэрдей-Балъкъэрым и лъэпкъ гъуазджэм       и лъабжьэр зыгъэтIылъахэм ящыщ скульптор ТхьэкIумашэ Михаил къызэралъхурэ бадзэуэгъуэм и 12-м илъэс 95-рэ ирокъу. Ди республикэми къэралым и щIыналъэ куэдми ар и лэжьыгъэфIхэмкIэ щыцIэрыIуэт.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

ШэджыхьэщIэ Аслъэнбий: Си IэщIагъэр къызэрыхэсхам   зы махуи сыхущIегъуэжакъым

2022-07-07

  • УэрэджыIакIуэ IэщIагъэм, шэч хэмылъу, къыхуигъэщIахэм ящыщ зыщ Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ артист, Музыкэ театрым и актёр, зи макъ лъэщымрэ игъэзэщIа роль гуимыхужхэмкIэ цIыхубэр хьэщыкъ зыщIа ШэджыхьэщIэ Аслъэнбий. Абы и гъащIэр матэщIэдзауэ щыткъым, атIэми щапхъэ зытрыуигъэхыу нэфIэгуфIэщ, къыдалъхуауэ иIэ макъ узыншэм нобэми иригушхуэ хъуну апхуэдэщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Анэдэлъхубзэм  и плъыр

2022-06-25

  • Зи гъащIэри гуащIэри сабийхэм анэдэлъхубзэр яIурылъхьэным, ар фIыуэ егъэлъагъуным, гъэсэныгъэ дахэ егъэгъуэтыным тегъэпсыхьауэ псэу цIыхум «бзэм и хъумакIуэ» хужыIапхъэщ. А псом ящIыIужкIэ, щIэныгъэфI бгъэдэлъмэ, пэжыгъэр и гъуазэу, и псэр къабзэу, зыхэтым къахэщу псэумэ — ар фIым я фIыжщ. Апхуэдэ цIыхущ адыгэ-шэрджэсыбзэмрэ литературэмрэ Дзэлыкъуэкъуажэ дэт езанэ курыт еджапIэм щезыгъэдж Бей Жансурэт Хьуд и пхъур.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Къафэр бзэ хуэныкъуэкъым

2022-06-02

  • Куэдым фIыуэ ялъагъу, дунейпсо фестивалхэм я лауреат хъуа, Йорданием и дамыгъэ нэхъыщхьищыр зыхуагъэфэща, КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Атэбий Игорь зи художественнэ унафэщI «Кабардинка» къэрал академическэ ансамблым 2008 гъэ лъандэрэ къыщофэ Бахъуэ Азрэт.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

УсакIуэ, уэрэдус Къанкъул ФIыцIэ  къызэралъхурэ илъэс 85-рэ ирокъу

2022-05-31

  • Лэжьыгъэ Iей, IэщIагъэ Iей щыIэкъым, ауэ IэщIагъэу щыIэм яхэт къыщIэкIынкъым лъэпкъ тхыдэм хэлъхьэныгъэ нэс хуэщIын, ар къытщIэхъуэ щIэблэм ящымыгъупщэу къадэгъуэгурыкIуэн, гъащIэм хэпща хъун папщIэ литературэм, гъуазджэм, музыкэм нэхъ мыхьэнэшхуэ зиIэ. Ди республикэр мыинми, ди лъэпкъыр мыкуэдыщэми, ди    гуапэ зэрыхъунщи, дэ ди мащIэкъым тхыдэтх нэсхэр, усакIуэ щыпкъэхэр, тхакIуэ гъуэзэджэхэр, IуэрыIуатэджхэр, музыкант Iэзэхэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Балъкъэр Дахэнагъуэ: Гуапагъэм гугъуехь псори докIуэдыж

2022-05-28

  • Дохутырхэм я нэхъыбэр, гу зэрылъыстащи, зэрысабийрэ а IэщIагъэм щIэхъуэпсу, я гум щагъафIэу къокIуэкI. Абыхэм ящыщщ Балъкъэр Дахэнагъуи. «Си гупсысэр абы щыхуэкIуар къысхуэщIэжыркъым, ауэ дохутыр сызэрыхъуным сызэрысабийрэ шэч къытесхьэртэкъым. А зэманым сыщыхэплъэжкIэ мастэмрэ фонендоскопымрэ сытым дежи сIыгъыу сызэрыдэтар си нэгу къыщIохьэж», — жеIэ Дахэнагъуэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Къафэм насыпыфIэ ещI

2022-05-19

  • И гумрэ и псэмрэ къыдыхьэ Iуэху зыщIэ цIыхум абы гукъыдэжу къритым епсыхь. Ар нэрылъагъу къыпщызыщI  цIыхухэм я гупсысэр щIэщыгъуэщ. Адыгэ къафэм ипсыхьащ «Кабардинка» академическэ къэфакIуэ гупым илъэс куэд хъуауэ хэт Сокъур Мадинэ. Москва къэрал техникэ институтыр къиуха щхьэкIэ, абы и IэщIагъэм ирилэжьакъым. Мадинэ зэрыжиIэмкIэ, къафэм и дуней телъыджэм къыхэхута нэужь, абы гъащIэм хуиIэ еплъыкIэмрэ  и мурадхэмрэ зыкъомкIэ захъуэжащ. ГъэщIэгъуэнракъэ,  къафэм хуиIэ лъагъуныгъэр хуэм-хуэмурэ зэтеувакъым, атIэ зэуэ дихьэха хъуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Адыгэ театрым и анэшхуэ

2022-05-17

  • ДыщэкI КIунэ къызэралъхурэ илъэси 105-рэ ирокъу
  • Илъэс 65-рэ лъэпкъ гъуазджэм, адыгэ театрым тыхь хуэзыщIа, роль 250-м щIигъу зыгъэзэщIа, РСФСР-мрэ КъАССР-мрэ я цIыхубэ артисткэ ДыщэкI КIунэ нобэ къыщалъхуа махуэщ. 1935 гъэм Псыхуабэ ягъэкIуат библиотекэ лэжьыгъэм хурагъэджэну. Курсым щыIэхэм ягъэува спектаклым еплъа Къалмыкъ БетIал ДыщэкIым къылъыса ролыр зэригъэзэщIар игу ирихьауэ жаIэж. Уеблэмэ Москва щыIэ ГИТИС-м игъэкIуэну къыжриIат, арэзымэ. Ауэ ДыщэкIыр щеджар Налшык къалэ дэта театр студиеращ. 1935 гъэм къызэIуахауэ щыта колхоз-совхоз театрым лэжьапIэ увауэ щытащ КIунэ. И лэжьыгъэ тхылъми абырэ Къэбэрдей профессиональнэ театрым зэрыкIуамрэ фIэкIа иткъым. Абы къегъэлъагъуэ и IэщIагъэм зэрыхуэпэжар.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

ЩIэныгъэлI, узэщIакIуэ цIэрыIуэ

2022-05-14

  • Къэралыгъуэ зэригъуэтрэ илъэси 100 зэрырикъур мы лъэхъэнэм зыгъэлъапIэ ди Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIыгум къихъуащ дызэрыгушхуэ IэщIагъэлI щыпкъэ-хэр,  щIэныгъэлI Iэзэхэр, еджагъэшхуэхэр. ЖыпIэнурамэ, ди щIыналъэм щыпсэу-хэм ди насыпым къихьащ дызэрыгушхуэ хъуну апхуэдэ цIыху щэджащэ куэд дызэриIэр. Апхуэдэхэм ящыщщ щIэныгъэлI цIэрыIуэ, къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ IэкIуэлъакIуэ, лIыгъэшхуэрэ хабзэрэ зыхэлъ адыгэлI щыпкъэ Иуан Пётр Мацэ и къуэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Мысост Вадим: КъызэрыгуэкIыу зыгуэр дунейм  тетмэ, ар сэращ

2022-05-06

  • КъБР-м щIыхь зиIэ и артист, ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и лэжьакIуэ Мысост Вадим мы махуэхэм и ныбжьыр илъэс 55-рэ ирокъу. «Уафэгъуагъуэ макъ» (Лохвицкий Михаил), «Псэлъыхъухэр» (Ержыб Мамий), «Къанщобийрэ Гуащэгъагърэ» (КъардэнгъущI Зыра-мыку), «Тыргъэтауэ» (IутIыж Борис), «Унэ лъапIэ» (Ольмезов Мурадин) спектаклхэм, нэгъуэщIхэми роль гукъинэжхэр щызыгъэзэщIа Вадим лъэпкъ гъуазджэр зыгъэбжьыфIэхэм ящыщщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ