ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'ДифI догъэлъапIэ'

Щэм  яхуэфэщэн  пщIэ  къэзылэжьа

2018-12-08

  • Темыркъан Юрий Хьэту и къуэм  и ныбжьыр илъэс 80 ирокъу
  • Адыгэ лъэпкъым къыхэкIа, къэралыр зэрыгушхуэ дирижёр, СССР-м, РСФСР-м, КъБР-м я цIыхубэ артист, Совет Союзым, РСФСР-м, Урысей Федерацэм я Къэрал саугъэтхэм я лауреат Темыркъан Юрий и ныбжьыр дыгъэгъазэм и 10-м илъэс 80 ирокъу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

КъэмбэчокъуэIэдэм:  «Шэч къытесхьэркъым гъащIэр зэрефIэкIуэжынум,  жэщым нэхущыр къызэрыкIэлъыкIуэм хуэдэу»

2018-12-04

  • 1958 гъэм щэкIуэгъуэм и 11-м Къэхъун къуажэм къыщалъхуащ Къэмбэчокъуэ Iэдэм МуштIэхьид и къуэр. Курыт еджапIэр къиуха нэужь, ар щеджащ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым тхыдэмрэ филологиемкIэ и факультетым адыгэбзэмрэ литературэмкIэ и къудамэм, Ленинград къэрал университетым журналистикэмкIэ и факультетри къиухащ. Iэдэм 1981-1985 гъэхэм щылэжьащ «Маяк», «Ленин гъуэгу» газетхэм. 1985 гъэм щегъэжьауэ нобэр къыздэсым абы ди университетым щиIыгъщ къулыкъу зэхуэмыдэхэр, иджы IэщIагъэлIхэм я щIэныгъэм щыхагъахъуэ, етIуанэ IэщIагъэ щрат институтым и унафэщIщ. 1995 гъэм къыщыщIэдзауэ КъБКъУ-м и диссертационнэ советым, 1982 гъэ лъандэрэ УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм хэтщ, «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ» цIэр хуэфащэ дыдэу зэрехьэ. Къэмбэчокъуэр филологие щIэныгъэхэм я докторщ, КъБКъУ-м адыгэбзэмрэ литературэмкIэ  и кафедрэм и профессорщ, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием и академикщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Балъкъэр Тамарэ: Уи гукъеуэр зытебгъакIуэ хъунукъым

2018-11-07

  • Нобэ ди псэлъэгъущ КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъШР-м щIыхь зиIэ и артисткэ, доцент, Кавказ Ищхъэрэм ГъуазджэхэмкIэ и институтым актёрскэ IэзагъымкIэ и кафедрэм и унафэщI, СТД-м и правленэм хэт, псоми фIыуэ тлъагъу Балъкъэр Тамарэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Быгуэ Динэ и ехъулIэныгъэ

2018-10-20

  • Нобэ фэдгъэцIыхуну дыхуейщ «Мисс Калининград-2018», «Жемчужина России-2018» зэпеуэхэм щытекIуа ди лъэпкъэгъу пщащэ тхьэIухуд Быгуэ Динэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Борей  Рауф куэд хузэфIокI

2018-10-16

  • ЩIДАА-м и академик, географие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, Урысей Федерацэм егъэджэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Борей Рауф и ныбжьыр мы махуэхэм илъэс 85-рэ ирокъу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Уэрэд щIаусщ

2018-10-02

  • Иджыблагъэ зи ныбжьыр илъэс 80 ирикъуа тхакIуэ, критик, егъэджакIуэ Iэзэ Къэжэр Хьэмид къыщалъхуа бжьыхьэр езым и гъащIэм хуэдэу къулейщ, зэмыфэгъущ, гъэщIэгъуэнщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Хуэфэщэн зыус

2018-09-04

  • Республикэм и гъуазджэм, щэнхабзэм хэлъхьэныгъэ хуащIу илъэс куэд щIауэ хуэлажьэхэм ящыщщ ЦIыхубэ творчествэмкIэ щэнхабзэ методикэ центрым и унафэщI, сурэтыщI Iэзэ Жылэ Анатолэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Утыкур  зыгъэдахэ Ташло  Алий

2018-09-01

  • Зи макъ дахэмкIэ ди республикэм и мызакъуэу нэгъуэщI щIыналъэ куэдми къыщацIыхуа оперэ уэрэджыIакIуэ лъэщщ Музыкэ театрым и солист, Урысей Федерацэм щIыхь зиIэ и артист, Пуччини Джакомэ и цIэр зэрихьэу оперэ уэрэджыIакIуэхэм я зэхьэзэхуэ Италием щекIуэкIам и лауреат Ташло Алий. Абы хузэфIэкIамрэ лэжьыгъэу зыхэтамрэ я гугъу къэмынэIауэ сщIынщ жыпIэу уи пщэ дэплъхьэжыныр щхьэгъэпцIэжщ, уеблэмэ къеббжэкIын къудейри гугъущ, ахэр апхуэдизкIэ куэд  мэхъури.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Театрыр ноби зи пщIыхьым хэт

2018-08-28

  • Театрыр дунейпсо гъуазджэм и Iыхьэ нэхъ лъэрыхь дыдэхэм ящыщщ. Ар и «щхьэцыгъуэхэмкIэ» хэухуэнащ литературэм, макъамэм, къафэм, уэрэдым, гъуазджэм и нэгъуэщI лIэужьыгъуэхэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Куэд  зыхузэфIэкIа  икIи  зылъэгъуа

2018-08-21

  • Мамхэгъ СулътIан Исмел и къуэм
  • и ныбжьыр илъэс 90 ирокъу
  • Мамхэгъ СулътIан 1928 гъэм Арщыдан къуажэм Мамхэгъ Исмелрэ Лакъунхэ япхъу Гуащэнэрэ я унагъуэм къыщалъхуащ. Ар зэман бзаджэт: цIыхухэр хэкум ирагъэкIырт, «кулак» зыфIащахэм я щIы Iыхьэхэр къытрахырт, нэгъуэщI лейхэри зэрахьэрт. Илъэситху фIэкIа мыхъуу СулътIан и адэр дунейм ехыжащ, илъэсиплI дэкIри и анэри лIащ. Апхуэ-дэу СулътIанрэ и шыпхъу Ленэрэ ибэ хъурей хъуахэщ. Ипэ щIыкIэ щIалэ цIыкIур и адэм и унэу щытам къыщызэIуаха школым кIуэн иригъэжьат, арщхьэкIэ и анэр зэрылIэу ари къигъэнэжащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Дыгъэ Iэсэ — бын гъэса

2018-08-09

  • ФIыуэ слъагъу усакIуэм къыфIэсхьэхуа псалъитI-щымкIэ къэIуэта хъунут зи гугъу фхуэсщIыну бзылъхугъэм и дунейр. Псалъащхьэм къыпызмыщэххэу сызэтеувыIэнрэ-тIэ, жыхуэсIэщ! Армырмэ, макъ жьгъей къарууншэхэм сахилъэхъэнщи, гупсысэ хъуаскIи схунэхьэсынкъым …

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Дуней  телъыджэ  къэзыгъэщI ПэтIуащIэ  Феликс

2018-05-17

  • Адыгэ Республикэм и цIыхубэ, Урысейм щIыхь зиIэ и сурэтыщI, Адыгейм и Къэрал саугъэтым и лауреат ПэтIуащIэ Феликс мы махуэхэм и ныбжьыр илъэс 70 ирикъуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Пасэрей хьэпшыпхэр къэзыгъэщIэрэщIэж

2018-04-17

  • Ижь-ижьыж лъандэрэ адыгэхэр дахьэхыу къекIуэкIащ къамыл лIэужьыгъуэхэм ящыщ IутIэным (рогозэ), дей жыг къудамэщIэхэм, хьэуазэм арджэнхэр къыхэщIыкIыным. Зэманым ижь зыщIихуа а хьэпшыпыр кIуэ пэтми яIэщIэхуж хъуащ. Пасэрей арджэныр ди зэманым къигъэщIэрэщIэжащ икIи абы и щэхухэр щIэблэм къахузэIуех УФ-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм хэт, Къэзанокъуэ Жэбагъы и цIэр зезыхьэ Эстетикэ гъэсэныгъэмкIэ IуэхущIапIэмрэ КъБКъУ-м ДизайнымкIэ и колледжымрэ я егъэджакIуэ, декоративно-прикладной гъуазджэм и IэпщIэлъапщIэ, пасэрей лъэпкъ IэщIагъэм и хъумакIуэ Мэзло Руслан.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Къэбэрдей театрым и артист Лу Рэмэзан и ныбжьыр илъэс 60 ирокъу

2018-04-14

  • ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и актёр Лу Рэмэзан Щукиным и цIэр зезыхьэ театр училищэм актёр IэзагъэмкIэ и къудамэр 1988 гъэм къиухащ. Стромов Юрий я гъэсакIуэу абы щеджащ адыгэ студиер, иджыпсту курыхыу Къэбэрдей театрым иIэ артист хъарзынэхэр. Псалъэм и хьэтыркIэ, Рэмэзан и курсащ Хьэщэ Къанщобий, Быдэ Хьэсэн, Мысост Вадим, КIэнцIэлий Роман, нэгъуэщIхэри. Лур щыджэгуащ Островский Александр и пьесэм къытращIыкIа «Хейуэ мысэ хъуахэр» (Незнамовым и ролыр), Мольер Жан-Батист и «ЗалымыгъэкIэ ягъэIэза» (Сганарель), КъардэнгъущI Зырамыку и «Къанщобийрэ Гуащэгъагърэ» (Кърым хъаным и къуэр), Шиллер Фридрих и «ХъунщIакIуэхэр» (Швейцер), Гоголь Николай и «Фызышэ» (Яичница) спектаклхэм, нэгъуэщIхэми. Ар ядэлэжьащ режиссерхэу Авшаров Юрий, Александров Александр, Кове Ва-лерий , Ерчэн Леонид, Иуан Владимир, Мысостышхуэ Пщызэбий, Теувэж СулътIан, Теувэжыкъуэ Владимир, Фырэ Руслан, Шэрджэс Мухьэмэд сымэ. Рэмэзан цIыхухэр къыдехьэх и макъ дахэмкIэ. Уэрэд екIуу зэрыжиIэм къыдэкIуэу, гитарэ, фортепианэ, синтезатор макъамэ Iэмэпсымэхэр егъэIэрыхуэ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Зыужьыныгъэм и гъуэгукIэ

2018-04-03

  • Адыгэ Республикэм и еджапIэ нэхъыщхьэ Адыгей къэрал университетыр зызыужь, щIэныгъэфI зыбгъэдэлъ IэщIагъэлI зэмылIэужьыгъуэхэр гъэхьэзырынымкIэ ехъулIэныгъэ лъагэхэр зыIэрызыгъэхьэ IуэхущIапIэщ. ЩIэныгъэ нэхъыщхьэ щрагъэгъуэт языныкъуэ еджапIэ ехьэжьахэр зэрыгушхуэ, зэрыин Iуэхугъуэхэм ящыщщ диссертацэхэр щыпхагъэкI совет зытIущ зэраIэр. Адыгей Къэрал Университетым кандидат, доктор лэжьыгъэхэр щыпхагъэкI апхуэдэ Iэна-тIэ куэд иIэщ. Абы къыщыдокI щIэныгъэ журналрэ сборникыу 30-м нэс, къэхутэныгъэ лабораторэу, щIэныгъэ центру АКъУ-м щылажьэхэр пщIы бжыгъэ зыбжанэ мэхъу. Зи гугъу тщIы ехъулIэныгъэхэм хуэдэ и мащIэкъым университетым. Абыхэм ящыщ куэд и фIыгъэщ илъэс 20-м щIигъуауэ абы и ректор, социологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор Хъунэгу Рашид Думэлыч и къуэм.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ