ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'ДифI догъэлъапIэ'

ЩIэныгъэлIым гъуэгуанэ купщIафIэр

2021-02-11

  • Философие щIэныгъэхэм я доктор, тхыдэ щIэныгъэхэм я кандидат, ЩIДАА-м и академик, КъБКъУ-м и профессор, КъБР-м ис лъэпкъхэм я тхыдэмрэ этнографиемкIэ и кафедрэм и щIэныгъэ унафэщI, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Унэж Кашиф Хьэждаут и къуэр къыщацIыхур ди республикэм, Кавказ Ищхъэрэм я закъуэкъым, атIэ Урысей Федерацэ псом зи цIэр фIыкIэ щыIуа еджагъэшхуэхэм халъытэ. Унэжым лъэпкъ щIэныгъэм зегъэужьыным хэлъхьэныгъэ инхэр хуищIащ, ноби еш имыщIэу а IэнатIэм пэрытщ, щIалэгъуалэр къэхутэныгъэщIэхэм къыхуриджэу, езым и дуней тетыкIэмрэ Iуэху зехьэкIэмкIэ куэдым щапхъэ яхуэхъуу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Хэлъхьэныгъэ  ин

2021-02-09

  • Лъэпкъ щIэныгъэм и зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэ ин хуэзыщI еджагъэшхуэхэм ящыщ, РАЕН-м и академик, Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ Осетие Ищхъэрэ — Аланиемрэ щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, биологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор Иуан Анатолэ БетIал и къуэм и ныбжьыр нобэ илъэс 70 ирокъу. КъБКъУ-м и медицинэ факультетым и кафедрэхэм ящыщ зым и унафэщI Иуаныр щIэныгъэлI щыпкъэу, къэхутакIуэ IэкIуэлъакIуэу, егъэджакIуэ Iэзэу зэрыщытым къадэкIуэу, КъБР-м и Парламентым и депутатщ, абы ЕгъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ узыншагъэр хъумэнымкIэ, ЛэжьыгъэмкIэ, социальнэ политикэмрэ узыншагъэр хъумэнымкIэ и комитетхэм хэтщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Даур Жэхьфар и илъэс гуащIафIэхэр

2021-01-28

  • Илъэс 90 ирикъуащ ди нэхъыжьыфI, журналист, тхакIуэ цIэрыIуэ, Урысей Федерацэм щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Къэрэшей-Шэрджэсым щIыхь зиIэ и журналист, Совет Союзым и ТхакIуэхэм, Журналистхэм я зэгухьэныгъэхэм хэт Даур Жэхьфар Ахьмэд и къуэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Пасэрей Iэужьым и нобэрей ежьу

2020-12-17

  • Республики 5-м я цIыхубэ артист Нэхущ Чэрим и махуэщ
  • Къэбэрдей-Балъкъэр, Къэрэшей-Шэрджэс, Адыгэ, Ингуш республикэхэм я цIыхубэ артист, лъэпкъым къызэрымыкIуэу фIыуэ тлъагъу Нэхущ Чэрим и ныбжьыр нобэ илъэс 50 ирокъу.
  • Чэрим утыкум къызэрихьэрэ псалъэ гуапэу хужаIам, абы цIыху цIэрыIуэу къыщытхъуам и куэдагъыр къэппщытэныр, дауи, тыншкъым, ауэ абы и творчествэм ухэплъа иужькIэ, щхьэхуимыту «Щэ и уасэу зы!» жыIэгъуэр уигу къокI. Тхьэм и нэфIыр къытщыхуат Чэрим лъэпкъым къыщытхэхъуам. Си псалъэхэм щыхьэт техъуэфынущ абы и концертхэм зэ нэхъ мыхъуми щIэса дэтхэнэри, абы щIэт хьэуам и IэфIагъыр зыхэзыщIар. Ашэмэз и бжамийм хуэдэу, Нэхущым и макъым зэм дунейр зэщIегъэгъагъэ, зэми уи нэпсхэр кърегъакIуэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Зи  псэр  гъатхэ имыкIыжкIэ  ушэ

2020-12-15

  • «Iуэхум зэрыпхуэIэт хуэдиз и инагъщ» жиIащ адыгэм. Сыт хуэдэ гуащIэдэкIми узэрыбгъэдыхьэщ, гу къабзэ-псэ къабзэу узэрыбгъэдэтщ ар зэщIаи Iэтаи зэрыхъур. ЩIэныгъэм и гъуэгухэр пхышыгъуафIэу жыпIэфынукъым — къэхутэныгъэ Iуэхум хэщIыкI хууиIэу, шыIагъэ пхэлъу и лъащIэкIэ къыщIэбгъэлъэну иужь уиту щытмэщ купщIэр къыщызэрыкIынур, зэщIэмыкIуэж мыхьэнэр нахуэу къыщылъагъуэнур. Анэдэлъхубзэм и егъэджыным пылъ щIэныгъэр апхуэдэщ — и кIуэрабгъухэр къэгъуэтыным къыщынэркъым, хуэсакъыпэу къыгуах щIыгулъым ещхьщи, зэпхьэлIэнум и ныбжьыр къэлъытэн, къэунэхуа IэмалыщIэхэмрэ хэкIыпIэхэмрэ хэпщэн хуейщ, ар цIыкIухэм я гум нэсрэ къыдалъхуа бзэм лъагъуныгъэ хуиIэу къэгъэтэджын папщIэ. И гъащIэ псор жэуаплыныгъэ зыпылъ апхуэдэ IэнатIэ пэрыту ирехьэкI нобэ къыщалъхуа махуэр зыгъэмахуэщI, зи цIэр адыгэ дунейм фIыуэ къыщащIэ лъэпкъ бзылъхугъэ нэс Балэ Людмилэ Фонэ и пхъур.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Мэремкъул Ларисэ:   Сызыхуэныкъуэ  дунейм тету сщIэркъым

2020-11-14

  • ЦIыхум хэлъым я нэхъыщхьэр сабиигъуэм къызэрыщежьэм шэч къытесхьэркъым сэ. ИужькIэ псыхьа хъу ди Iэпкълъэпкъым, ди псэм дыкъэзыухъуреихьхэм яжь мымащIэ къыщIихуми, нэхъыбэр къыддалъхуу, псори нэхъуеиншэу щызыщIэтшэ сабиигъуэм къыхэкIыу къысфIощI. Нобэ къыщалъхуа махуэр зэригъэлъапIэр си щхьэусыгъуэу псэлъэгъу схуэхъуа журналист Iэзэ, зэдзэкIакIуэ гъуэзэджэ, и къалэмыпэм къыпыкIа зэдзэкIыгъэхэмрэ и ра-дио нэтын купщIафIэхэмкIэ ди республикэми гъунэгъу щIыналъэхэми фIыуэ къыщацIыху Мэремкъул Ларисэ  хуэгъэза  си  япэ упщIэри а зэманым щIехьэлIам и щхьэусыгъуэр арат.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Макъамэм лъагъуэ дахэ хэзыша

2020-10-27

  • Лъагъуэ дахэ щыпхишри, зэфIэкIрэ ехъулIэныгъэкIэ псыхьа гъуэгуанэ бгъуфIэ макъамэм къыщызэринэкIащ КъБР-м и цIыхубэ артист, Урысей Артиадэм и лауреат, тенор макъ лъэщ зиIэ оперэ уэрэджыIакIуэ, ГъуазджэхэмкIэ Кавказ Ищхъэрэ институтым и егъэджакIуэ Куэт Къанщобий. Зи илъэс 80-р иджыблагъэ зыгъэлъэпIа уэрэджыIакIуэ Iэзэр ди редакцэм и хьэщIащ икIи тедгъэпсэлъыхьащ и IэщIагъэр къызэрыхихам, зрихьэлIэ лъэпощхьэпохэр къызэринэкIыурэ и хъуэпсапIэм зэрылъэIэсам теухуа и гукъэкIыжхэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Лъэпкъым  хьэлэлу  хуэлажьэ

2020-10-20

  • Филологие  щIэныгъэхэм я доктор, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь
  • зиIэ и лэжьакIуэ ТIымыжь Хьэмыщэ и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу
  • ЦIыхум и зэфIэкIыр къызэрапщытэр Iуэхуу зэфIихарщ, и гъащIэм и кIуэцIкIэ и Iэдакъэ къыщIэкIарщ. Абы щыгъуэми, адыгэхэм нэхъыбэу къалъытэр цIыхум и щхьэзакъуэ ехъулIэныгъэракъым, атIэ лъэпкъым, бзэм, щэнхабзэм, гъуазджэм я зыужьыныгъэм хуэунэтIа лэжьыгъэхэрщ. Апхуэдэ IуэхуфIхэмкIэ узэдащ ТIымыжь Хьэмыщэ и гъащIэ, творческэ икIи щIэныгъэ гъуэгуанэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Къэбэрдей литературэм и жьантIэдэс

2020-10-10

  • УсакIуэ, журналист Iэзэ, КъБР-м и цIыхубэ тхакIуэ Елгъэр Кашиф Мысост и къуэм и ныбжьыр илъэс 85-рэ ирокъу
  • Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ тхакIуэ Елгъэр Кашиф Мысост и къуэр Щхьэлыкъуэ къуажэм 1935 гъэм жэпуэгъуэм и 10-м къыщалъхуащ.
  • 1955 гъэм къуажэ школыр къиуха нэужь Кашиф щIэтIысхьащ Горький Максим и цIэр зэрихьэу Москва дэт Литературэ институтым. Ар къиуха нэужь Къэбэрдей-Балъкъэр телестудием, «Ленин гъуэгу» (иджы «Адыгэ псалъэ») газетым щылэжьащ. 1970 гъэм щегъэжьауэ 2013 гъэ пщIондэ щыIащ «Iуащхьэмахуэ» журналым и редакцэм — абы и къудамэм и унафэщIу, жэуап зыхь секретару, редактор нэхъыщхьэм и къалэнхэр игъэзащIэу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Уардэщыкъуэ

2020-09-24

  • Ди лъахэм мыхьэнэшхуэ зиIэу щекIуэкIа ухуэныгъэхэм хэлъхьэныгъэфI хуэзыщIа ухуакIуэ цIэрыIуэхэм ящыщщ мы махуэхэм илъэс 90 ныбжьыр зыгъэлъапIэ, хабзэмрэ нэмысымрэ щытепщэ адыгэ унагъуэм и жьэгум и тхьэмадэ Табыхъу Уардэщыкъуэ. НэхъыжьыфIым зэрыжиIэщи, и лэжьыгъэр фIыуэ илъагъуу, набдзэгубдзаплъэу, зэщIэкъуауэ, ерыщу ипэкIэ зэрыкIуэтэным хущIэкъуу, Iуэхур и кIэм нигъэсу щытын хуейщ ухуакIуэ нэсыр. Езы Уардэщыкъуи а щапхъэм ирикIуахэм ящыщщ. Ар къэзыгъэлъагъуэщ Табыхъум ди республикэм и ухуакIуэхэм ящыщу япэу Ленин орденыр къызэрыхуагъэфэщар

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

ЦIыхугъэмрэ  адыгагъэмрэ я  щапхъэгъэлъагъуэ

2020-09-22

  • Урысей Федерацэм и ТхакIуэхэми Журналистхэми я зэгухьэныгъэхэм хэт Къантемыр Тыркубий шыщхьэуIум и 27-м илъэс 80 ирикъуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Сытым дрищIыс, адыгэбзэр  тфIэкIуэдмэ

2020-09-15

  • Филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор БакIуу Хъанджэрий
  • и ныбжьыр  илъэс 80 ирокъу
  • Урысей Федерацэм щIэныгъэ нэхъыщхьэ щрагъэгъуэт и IэнатIэм щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Къэрэшей-Шэрджэс, Къэбэрдей-Балъкъэр республикэхэм щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, а псом нэ- мыщIыжкIи, КъБР-м и ТхакIуэхэм я союзым хэт, ЩIДАА-м и академик, Къандурым и цIэр зезыхьэ дунейпсо саугъэтым и лауреат БакIуу Хъанджэрий и ныбжьыр илъэс 80 ирокъу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Апхуэдэщ Бэрэгъуныр

2020-09-08

  • КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, «Илъэсым и цIыху — 2019» дунейпсо зэпеуэм и лауреат, «Дыщэ микрофон» саугъэтыр, «ЩIыхьымрэ напэмрэ» дыщэ орденыр, нэгъуэщI дамыгъэ лъапIэхэр зыхуагъэфэща Бэрэгъун Руслан щапхъэ зытрах унафэщIщ, къызэгъэпэщакIуэ Iэзэщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Зи уэрэдхэр, щыкъун IэфIу, зэбграх Вындыжь Марие

2020-08-18

  • Адыгэ эстрадэм и артист пажэхэу Нэхущ Чэрим, Сокъур Ольгэ, Тхьэгъэлэдж Светланэ, Хъыжьрокъуэ СулътIан, Хьэцей Тимур, Лий Аслъэн сымэ, нэгъуэщIхэми ягъэзащIэ уэрэдхэу цIыхубэм фIыуэ ялъэгъуахэр зи IэдакъэщIэкI Вындыжь Марие и ныбжьыр илъэс бжыгъэ дахэ ирокъу мы махуэхэм. Ар Дзэлыкъуэ щIыналъэм хыхьэ Сэрмакъ къуажэм къыщалъхуащ. Курыт еджапIэм 8-нэ классыр ехъулIэныгъэ иIэу къыщиуха иужь, Налшык дэт педучилищэм щIэныгъэ щызригъэгъуэтащ. Я жылэм дэт школым пэщIэдзэ классхэр зэрыщригъаджэм хуэдэурэ КъБКъУ-м адыгэбзэмрэ урысыбзэмкIэ и къудамэм щIэтIысхьащ. ИужькIэ Къэбэрдей-Балъкъэрым Социальнэ зыужьыныгъэмкIэ и министерствэм и центрым инспектору щылэжьащ, щIэныгъэ нэхъыщхьэ зригъэгъуэта иужь, Лэскэн ЕтIуанэ къуажэ школым щригъэджащ. Иджыпсту Къэбэрдей-Балъкъэр радиом щолажьэ. Урысей Федерацэм и ТхакIуэхэм, Журналистхэм я зэгухьэныгъэхэм хэтщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

2020-08-13

Мы махуэхэм и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирокъу медицинэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, ЩIДАА-м и академик Елгъэр Анатолэ. Щхьэлыкъуэ къуажэм щыщ адыгэлIым хузэфIэкIар мащIэкъым, абы иригъэджахэр нобэ къэрал куэдым щолажьэ, игъэхъужахэм я бжыгъэр къэлъытэгъуейщ. Дохутыр Iэзэм, егъэджакIуэ телъыджэм теухуа тхыгъэ мыгувэу ди газетым тетынущ.

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ