ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Юбилей'

Кавказ Ищхъэрэм щэнхабзэмрэ гъуазджэмкIэ и фестиваль

2018-08-14

  • Урысей Федерацэм Кавказ Ищхъэрэм и IуэхухэмкIэ и министерствэмрэ ИТАР-ТАСС-мрэ Кавказ Ищхъэрэм и щэнхабзэм ехьэлIа фестиваль къызэрагъэпэщ. Ар теухуауэ щытынущ Кавказым щыпсэу лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэм игъащIэ лъандэрэ къадекIуэкI щэнхабзэмрэ я творческэ зэфIэкIхэмрэ хэIущIыIу щIыным.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Адыгэ узэщIакIуэ Къуэдзокъуэ Лэкъумэн къызэралъхурэ илъэс 200 ирокъу

2018-08-09

  • Мурад абрагъуэхэм  зи псэр етауэ щыта
  • 1837 гъэм Московскэ университетым и тхылъ тедзапIэм урысыбзэкIэ къыщыдэкIащ тхылъ пIащIэ цIыкIу, и жинтым «Шэрджэс ныбжьыщIэм и усэхэр» жиIэу тету. Илъэсищэрэ плIыщI-рэ дэкIа нэужь, а тхылъыр архив хъумапIэ гуэрым къыщигъуэтыжащ тхыдэдж цIэрыIуэ, щIэныгъэхэм я доктор Къумыкъу Тыгъуэн.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Адыгэ бзэщIэныгъэм и шу пашэ еджагъэшхуэ Къумахуэ Мухьэдин къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу

2018-08-07

  • Кавказ бзэщIэныгъэлI нэхъ гуащIафIэ, нэхъ цIэрыIуэ дыдэхэм ящыщт Къумахуэ Мухьэдин. Ар япэм Анзорей ЦIыкIукIэ зэджэу щыта, иужькIэ Лэскэн ЕтIуанэ зыфIащыжа къуажэм 1928 гъэм июлым и 29-м къыщалъхуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Сабиибзэр зи бзэ, сабиипсэр зыхэзыщIэ АфIэунэ Лиуан Алий и къуэр къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу

2018-08-02

  • Сабий усакIуэ АфIэунэ Лиуан Алий и къуэр Бахъсэн районым хыхьэ Къулъкъужын Ипщэ къуажэм 1938 гъэм бадзэуэгъуэм и 20-м къыщалъхуащ. 1953 гъэм абы къиухащ классибл школыр. 1957 — 1960 гъэхэм дзэм къулыкъу щищIащ. «Къэббалъкъпромстрой» трестым рабочэу лэжьэн щыщIедзэ, зэрылажьэм хуэдэури епщIанэ классыр къеухыж. 1970 гъэм и мэкъуауэгъуэ мазэм щегъэжьауэ пенсэм кIуэху (1998) Тырныауз вольфрам-молибден комбинатым Налшык щиIэ и базэм щылэжьащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ЩIэныгъэлI, IуэрыIуатэдж цIэрыIуэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ  тхакIуэ

2018-07-17

  • Нало Заурбий  (Заур) Мыхьэмэт  и  къуэр
  • Нало Заур бадзэуэгъуэм и 15-м Хьэтуей къуажэм къыщалъхуащ. Илъэс 14 ныбжьым иту абы колхозым лэжьэн щыщIидзащ. 1952 гъэм, Къэбэрдей къэрал егъэджакIуэ институтыр къиуха нэужь, зэфIэкI зиIэ щIалэщIэр ирагъэблэгъащ адыгэбзэмрэ литературэмкIэ кафедрэм. 1954 гъэм къыщыщIидзэри, псэуху, Нало Заурбий щылэжьащ Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ институтым, 1979 — 1987 гъэхэм Заурбий IуэрыIуатэмрэ литературэмкIэ и къудамэм и унафэщIу щытащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Къалэм жан, мыубзэщхъу

2018-06-08

  • КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист Шал Мухьэмэд
  • Къасым и къуэр илъэс 70 ирокъу
  • Зыми емыщхь
  • КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист, ди лэжьэгъу гуапэ Шал Мухьэмэд Къа-сым и къуэр ящыщщ адыгэ журналистикэм и зыужьыныгъэм зэфIэкIышхуэ езыхьэлIахэм. Илъэс 50 хъуауэ журналист IэщIагъэм ирила-жьэ нэхъыжьыфIыр и Iуэху зехьэкIэкIэ, цIыху хэтыкIэкIэ щапхъэ зытраххэм яхуэдэщ. Газетым зэрыщыла-жьэрэ пщэрылъ планыр щимыгъэзэщIа, къалэн щащIар тэмэму щызэфIимыгъэкIа къэхъуакъым. ЦIыхум хэлъыфыну хьэл нэхъыфIхэм ящыщ куэд дыболъагъу Мухьэмэд. Апхуэдэхэщ пэжыгъэр, жэуаплыныгъэр, гуапагъэр, цIыхугъэ лъагэр, зэхэщIыкI куур.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Лъэпкъ литературэм лъапэ махуэкIэ къыхыхьа усакIуэ

2018-06-05

  • Бещтокъуэ Хьэбас и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирокъу
  • «УЭ УАДЫГЭЩ ДЭНЭ  УЩЫМЫIЭМИ…»
  • ХХ лIэщIыгъуэм и 50-70 гъэхэм адыгэ литературэм къыхыхьа усакIуэ, тхакIуэ гупышхуэм — Тхьэгъэзит 3убер, Гъубжокъуэ Лиуан, Бещтокъуэ Хьэбас, IутIыж Борис, Бицу Анатолэ, Гъэунэ Борис, Сонэ Абдулчэрим, Ацкъан Руслан, Мыкъуэжь Анатолэ сымэ, нэгъуэщIхэми — хэлъхьэныгъэшхуэ хуащIащ лъэпкъ щэнхабзэми, гъуазджэми, литературэми.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

«Эльбрус» тхылъ тедзапIэр илъэс 90 ирокъу

2018-06-02

  • Дэтхэнэ  зы  лэжьыгъэри цIыхухэм  ягу  къинэн  папщIэ
  • «Эльбрус» тхылъ тедзапIэр къызэрызэрагъэпэщрэ илъэс 90 ирикъуащ. А зэман кIыхьым къриубыдэу абы сыт хуэдэ увыпIэ щиIыгъа ди республикэм и гъащIэм, иджы и Iуэху зытетхэр сыт? Абыхэм тедгъэпсэлъыхьыну дыIущIащ тхылъ тедзапIэм и унафэщI Ацкъан Руслан.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

УсакIуэ цIэрыIуэ, журналист Тхьэзэплъ Хьэсэн и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирокъу

2018-05-11

  • Тхьэзэплъ Хьэсэн Мысэд и къуэр Аруан щIыналъэм хыхьэ Дохъушыкъуей (Старэ Шэрэдж) къуажэм 1943 гъэм накъыгъэм и 5-м къыщалъхуащ. Курыт щIэныгъэ зригъэгъуэта нэужь, шофёру лэжьащ. Дзэм илъэсищкIэ къулыкъу щищIащ. 1972 гъэм КъБКъУ-м мэкъумэш хозяйствэмкIэ и факультетыр, 1974 гъэм Москва Горький Максим и цIэр зэрихьэу дэт Литературэ институтыр къиухащ. Дзэ, еджапIэ нэужьхэм ар щылэжьащ партым и Аруан райкомитетым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Ди зэманым и лIыхъужь Нэхущ Заурбий илъэс 75-рэ ирокъу

2018-04-28

  • Нэхущ Заурбий Ахьмэд и къуэр Бахъсэн щIыналъэм хыхьэ Жанхъуэтекъуэ къуажэм 1943 гъэм къыщалъхуащ. Вольт лъахъшэ аппаратурэ къыщыщIагъэкIыу Тырныауз дэт заводым 1960 гъэм лэжьэн щыщIидзащ. 1962 — 1965 гъэхэм дзэм къулыкъу щищIащ. Абы къикIыжри, вольфрамрэ молибденрэ къыщыщIах заводым щылэжьащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм и цIыхубэ усакIуэ Бемырзэ Мухьэдин къызэралъхурэ илъэс 70 ирокъу

2018-04-10

  • Мэгъу Къару
  • «ПIурылъу зы бзэ, узэдису зыщI,
  • Хьэлэлу къыщыптепсэкIэ зы дыгъэ,
  • Адыгэу упсэуным къикIыр зыщ —
  • Уадыгэну къыпкъуэкIынырщ лIыгъэ».
  •  Мы сатыр цIэрыIуэхэр зи Iэдакъэ къыщIэкIа усакIуэ Бемырзэ Мухьэдин хэт зымыцIыхур?! Сыт хуэдэ IэнатIэми езым и лъэпщхэр иIэжщ. Литературэм, псом хуэмыдэу лъэпкъ усыгъэм, и лъэпщхэм ящыщщ Бемырзэр. Мухьэдин и творчествэр апхуэдизкIэ къуэпсыбэщ, бгъуфIэщи, дэтхэнэ и зы къуэпсри гъащIэ псо ирокъу. ГугъуехькIэ гъэнщIауэ щыта абы гъащIэм ириплъэж дэтхэнэми япэу и нэ къыIуидзэнур адыгэлI нэсым и гъуэгуанэщ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Журналист Хьэмту Къадир и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу

2018-04-10

  • ЩIэукIытэн  иIэкъым
  • Илъэс тIощIырыпщIым щIигъуауэ цIыхум ущыдэлажьэкIэ, Iэджэ щIауэ зэгъусэу зы пэш ущыщIэскIэ, и гурыгъугурыщIэхэмкIэ къыщыбдэгуашэкIэ, и IуэхущIафэр щыплъагъукIэ, апхуэдэ цIыхум и шыфэлIыфэр зыхуэдэр къыумыщIэнкIэ Iэмал иIэкъым. Псом хуэмыдэу и гумрэ и псэмрэ зэIухамэ, и псалъэми, и щытыкIэми фэрыщIагъ лъэпкъ хэмылъмэ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Гу къабзэ

2018-04-10

  • Зи гугъу фхуэсщIынур шыIэ зыхэлъ адыгэлIщ. Хьэмту Къадиррэ сэрэ 2015 гъэм дызэрыцIыхуащ. Абы лъандэрэ дигухэм лъагъуэ зэхуагъуэтауэ дызэдогъуэгурыкIуэ. Япэ Iуэхуу зэдэтщIахэм ящыщт радиом сригъэблагъэу «Адыгэм и псэукIэмрэ и хабзэмрэ» тхылъым щыщ пычыгъуэхэм нэтыным сыкъызэрыщригъэджар.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ХъуэкIуэн Мурат илъэс 60 зэрырикъумкIэ дохъуэхъу!

2018-04-05

  • ПщIэ зыхуэтщI Мурат! ЩIэныгъэлI цIэрыIуэм, жылагъуэ лэжьакIуэм уи ныбжьыр илъэс 60 зэрырикъумкIэ дынохъуэхъу!
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Илъэс 50 гъуэгуанэ зэпызычаКъэбэрдей-Балъкъэр Музыкэ театр

2018-03-13

  • Къалэн  нэхъыщхьэ
  • Налшык дэт Музыкэ театрыр 1968 гъэм щIышылэм и 27-м Коган Лев и «Iэминат» балетымкIэ (либреттэр Проценкэ Александр ейт) къызэIуахащ. Ауэ абы и пэ къихуэу КъБАССР-м и цIыхубэ артист, Таджик Республикэм гъуазджэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Проценкэ Александр Къэбэрдей-Балъкъэр культпросветучилищэм и хореографие къудамэм щеджэхэр хэту къызэригъэпэща балет труппэм игъэуват лэжьыгъэ зыбжанэ. Ахэр ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезы-хьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и утыкум ехъулIэныгъэшхуэ яIэу щагъэлъэгъуа балетхэращ: Коган Лев — «Лалуцэ», «Дахэнагъуэ», Асафьев Борис — «Бахчисарайский фонтан», Чайковский Пётр — «Лебединое озеро». Дирижёрыр Шахгалдян Артемийрэ Щербаков Иванрэт.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей