ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Юбилей'

ДжатитI зэдэзыгъабзэ  Ахъмэт МуIэед

2018-10-11

  • Иджыблагъэ и ныбжьыр илъэс 70 ирикъуащ «Адыгэ амазонкэхэр» романыр зи Iэдакъэ къыщIэкIа Ахъмэт МуIэед. А тхылъым еджа куэдым къагъэлъэгъуащ ар иужьрей зэманым лъэпкъым къыхэхъуа фIыгъуэ нэхъыщхьэхэм ящыщу къызэралъытэр. ЩIэныгъэлIхэм, критикхэм, жаIэм къищынэмыщIауэ (абыхэм мыхьэнэ ямыIэу къэтлъытэу аракъым), цIыху къызэрыгуэкIхэм зи гугъу ящI а тхылъым теухуауэ ягъэIу щытхъум адыгэ лъэпкъым укъызэрыхэкIам уи щхьэр лъагэу уегъэлъагъуж. УщымыгуфIыкIынкIэ Iэмал иIэкъым романым теухуауэ Интернетым къралъхьэхэм. Япэрауэ, «Амазонкэхэр» «Нарт» эпосым ущымыгъуазэмэ — къыбгурыIуэнукъым, и фIагъри нэсу пхузыхэщIэнукъым. ЩIалэгъуалэр а тхылъым зэры-тепсэлъыхьыр IэхъуэгъуэтегъэкIыукъым, атIэ тхыдэмрэ эпосымрэ я тегъэщIапIэущ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Адыгэ лъэпкъым и хъугъуэфIыгъуэхэм ящыщ «Iуащхьэмахуэ» журналыр илъэс 60 ирокъу

2018-10-09

  • ЩIыхь зыпылъ гъуэгуанэ
  • Илъэс 60 ирикъуащ «Iуащхьэмахуэ» журналым и япэ къыдэкIыгъуэр дунейм къызэрытехьэрэ. Абы къикIуа гъуэгуанэмрэ нобэ и Iуэху зыIутымрэ тедгъэпсэлъыхьын мурадкIэ, дэ иджыблагъэ зыхуэдгъэзащ журналым и редактор нэхъыщхьэ Мыкъуэжь Анатолэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Дунейр къадэщIэращIэрэ гъащIэр я щIэщыгъуэу

2018-10-04

  • Аруан щIыналъэм хыхьэ Псынабэ къуажэм тхьэмахуэ кIуам Iэтауэ щагъэлъэпIащ жылэу зэрытIысрэ илъэс 90 зэрырикъуар.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Зыми емыщхь

2018-08-25

  • * * *
  • Ленинград оркестрым зригъэузэщIащ дирижёр Темыркъан Юрий, абы пэхъун оркестр куэд бгъуэтынукъым. Ар зи унафэ щIэт дирижёрым хуэфэщэпсщ — аращ абы зезыгъэузэщIар, дамэ къытезыгъэкIар.
  • «Свенска дагбладет». Швецие. 1971

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

УсакIуэ, тхакIуэ цIэрыIуэ, публицист Къуиикъуэ Налбий къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу

2018-08-23

  • «Сытхэну сыщытIысым деж уафэр зэлъыIукIым хуэдэщ»
  • Адыгэ усакIуэ, прозаик, драматург, публицист, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ Къуиикъуэ Налбий Инус и къуэр Адыгэ Республикэм и Теучэж районым хыхьэ Къунчыкъухьэблэ къуажэм 1938 гъэм бадзэуэгъуэм и 20-м къыщалъхуащ. 1957 гъэм Адыгей къэрал пединститутым щIэтIысхьащ. ЕджапIэр къыщиуха 1962 гъэм къыщыщIэдзауэ 1978 гъэ пщIондэ «Социалистическэ Адыгей» газетым корректору, корреспонденту щылэжьащ. 1978 — 1991 гъэхэм щIыпIэ радиом адыгэбзэмкIэ и къудамэм и унафэщIу, 1991 — 1993 гъэхэм «Гъуазэ» газетым и редактор нэхъыщхьэу щытащ. 1993 — 1997 гъэхэм Адыгэ Республикэм и радиом и унафэщIу лэжьащ. 1997 гъэм республикэм и тхылъ тедзапIэм и редактор нэхъыщхьэ, АР-м и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ къалэнхэр зэдигъэзэщIащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Кавказ Ищхъэрэм щэнхабзэмрэ гъуазджэмкIэ и фестиваль

2018-08-14

  • Урысей Федерацэм Кавказ Ищхъэрэм и IуэхухэмкIэ и министерствэмрэ ИТАР-ТАСС-мрэ Кавказ Ищхъэрэм и щэнхабзэм ехьэлIа фестиваль къызэрагъэпэщ. Ар теухуауэ щытынущ Кавказым щыпсэу лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэм игъащIэ лъандэрэ къадекIуэкI щэнхабзэмрэ я творческэ зэфIэкIхэмрэ хэIущIыIу щIыным.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Адыгэ узэщIакIуэ Къуэдзокъуэ Лэкъумэн къызэралъхурэ илъэс 200 ирокъу

2018-08-09

  • Мурад абрагъуэхэм  зи псэр етауэ щыта
  • 1837 гъэм Московскэ университетым и тхылъ тедзапIэм урысыбзэкIэ къыщыдэкIащ тхылъ пIащIэ цIыкIу, и жинтым «Шэрджэс ныбжьыщIэм и усэхэр» жиIэу тету. Илъэсищэрэ плIыщI-рэ дэкIа нэужь, а тхылъыр архив хъумапIэ гуэрым къыщигъуэтыжащ тхыдэдж цIэрыIуэ, щIэныгъэхэм я доктор Къумыкъу Тыгъуэн.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Адыгэ бзэщIэныгъэм и шу пашэ еджагъэшхуэ Къумахуэ Мухьэдин къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу

2018-08-07

  • Кавказ бзэщIэныгъэлI нэхъ гуащIафIэ, нэхъ цIэрыIуэ дыдэхэм ящыщт Къумахуэ Мухьэдин. Ар япэм Анзорей ЦIыкIукIэ зэджэу щыта, иужькIэ Лэскэн ЕтIуанэ зыфIащыжа къуажэм 1928 гъэм июлым и 29-м къыщалъхуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Сабиибзэр зи бзэ, сабиипсэр зыхэзыщIэ АфIэунэ Лиуан Алий и къуэр къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу

2018-08-02

  • Сабий усакIуэ АфIэунэ Лиуан Алий и къуэр Бахъсэн районым хыхьэ Къулъкъужын Ипщэ къуажэм 1938 гъэм бадзэуэгъуэм и 20-м къыщалъхуащ. 1953 гъэм абы къиухащ классибл школыр. 1957 — 1960 гъэхэм дзэм къулыкъу щищIащ. «Къэббалъкъпромстрой» трестым рабочэу лэжьэн щыщIедзэ, зэрылажьэм хуэдэури епщIанэ классыр къеухыж. 1970 гъэм и мэкъуауэгъуэ мазэм щегъэжьауэ пенсэм кIуэху (1998) Тырныауз вольфрам-молибден комбинатым Налшык щиIэ и базэм щылэжьащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ЩIэныгъэлI, IуэрыIуатэдж цIэрыIуэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ  тхакIуэ

2018-07-17

  • Нало Заурбий  (Заур) Мыхьэмэт  и  къуэр
  • Нало Заур бадзэуэгъуэм и 15-м Хьэтуей къуажэм къыщалъхуащ. Илъэс 14 ныбжьым иту абы колхозым лэжьэн щыщIидзащ. 1952 гъэм, Къэбэрдей къэрал егъэджакIуэ институтыр къиуха нэужь, зэфIэкI зиIэ щIалэщIэр ирагъэблэгъащ адыгэбзэмрэ литературэмкIэ кафедрэм. 1954 гъэм къыщыщIидзэри, псэуху, Нало Заурбий щылэжьащ Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ институтым, 1979 — 1987 гъэхэм Заурбий IуэрыIуатэмрэ литературэмкIэ и къудамэм и унафэщIу щытащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Къалэм жан, мыубзэщхъу

2018-06-08

  • КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист Шал Мухьэмэд
  • Къасым и къуэр илъэс 70 ирокъу
  • Зыми емыщхь
  • КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист, ди лэжьэгъу гуапэ Шал Мухьэмэд Къа-сым и къуэр ящыщщ адыгэ журналистикэм и зыужьыныгъэм зэфIэкIышхуэ езыхьэлIахэм. Илъэс 50 хъуауэ журналист IэщIагъэм ирила-жьэ нэхъыжьыфIыр и Iуэху зехьэкIэкIэ, цIыху хэтыкIэкIэ щапхъэ зытраххэм яхуэдэщ. Газетым зэрыщыла-жьэрэ пщэрылъ планыр щимыгъэзэщIа, къалэн щащIар тэмэму щызэфIимыгъэкIа къэхъуакъым. ЦIыхум хэлъыфыну хьэл нэхъыфIхэм ящыщ куэд дыболъагъу Мухьэмэд. Апхуэдэхэщ пэжыгъэр, жэуаплыныгъэр, гуапагъэр, цIыхугъэ лъагэр, зэхэщIыкI куур.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Лъэпкъ литературэм лъапэ махуэкIэ къыхыхьа усакIуэ

2018-06-05

  • Бещтокъуэ Хьэбас и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирокъу
  • «УЭ УАДЫГЭЩ ДЭНЭ  УЩЫМЫIЭМИ…»
  • ХХ лIэщIыгъуэм и 50-70 гъэхэм адыгэ литературэм къыхыхьа усакIуэ, тхакIуэ гупышхуэм — Тхьэгъэзит 3убер, Гъубжокъуэ Лиуан, Бещтокъуэ Хьэбас, IутIыж Борис, Бицу Анатолэ, Гъэунэ Борис, Сонэ Абдулчэрим, Ацкъан Руслан, Мыкъуэжь Анатолэ сымэ, нэгъуэщIхэми — хэлъхьэныгъэшхуэ хуащIащ лъэпкъ щэнхабзэми, гъуазджэми, литературэми.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

«Эльбрус» тхылъ тедзапIэр илъэс 90 ирокъу

2018-06-02

  • Дэтхэнэ  зы  лэжьыгъэри цIыхухэм  ягу  къинэн  папщIэ
  • «Эльбрус» тхылъ тедзапIэр къызэрызэрагъэпэщрэ илъэс 90 ирикъуащ. А зэман кIыхьым къриубыдэу абы сыт хуэдэ увыпIэ щиIыгъа ди республикэм и гъащIэм, иджы и Iуэху зытетхэр сыт? Абыхэм тедгъэпсэлъыхьыну дыIущIащ тхылъ тедзапIэм и унафэщI Ацкъан Руслан.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

УсакIуэ цIэрыIуэ, журналист Тхьэзэплъ Хьэсэн и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирокъу

2018-05-11

  • Тхьэзэплъ Хьэсэн Мысэд и къуэр Аруан щIыналъэм хыхьэ Дохъушыкъуей (Старэ Шэрэдж) къуажэм 1943 гъэм накъыгъэм и 5-м къыщалъхуащ. Курыт щIэныгъэ зригъэгъуэта нэужь, шофёру лэжьащ. Дзэм илъэсищкIэ къулыкъу щищIащ. 1972 гъэм КъБКъУ-м мэкъумэш хозяйствэмкIэ и факультетыр, 1974 гъэм Москва Горький Максим и цIэр зэрихьэу дэт Литературэ институтыр къиухащ. Дзэ, еджапIэ нэужьхэм ар щылэжьащ партым и Аруан райкомитетым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Ди зэманым и лIыхъужь Нэхущ Заурбий илъэс 75-рэ ирокъу

2018-04-28

  • Нэхущ Заурбий Ахьмэд и къуэр Бахъсэн щIыналъэм хыхьэ Жанхъуэтекъуэ къуажэм 1943 гъэм къыщалъхуащ. Вольт лъахъшэ аппаратурэ къыщыщIагъэкIыу Тырныауз дэт заводым 1960 гъэм лэжьэн щыщIидзащ. 1962 — 1965 гъэхэм дзэм къулыкъу щищIащ. Абы къикIыжри, вольфрамрэ молибденрэ къыщыщIах заводым щылэжьащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей