ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Юбилей'

«Жэбэчий  щыщ  уэрэдбзу»

2020-04-09

  • РСФСР-м, Адыгэ Республикэм щIыхь зиIэ я артисткэ Щауэжь Розэ къызэралъхурэ илъэс 90 ирикъуащ мэлыжьыхьым и 2-м. Адыгэ Республикэм и мызакъуэу, Къэбэрдей-Балъкъэрми, Къэрэшей-Шэрджэсми ар къэзымыцIыху, и уэрэдхэр зэхэзымыха ису къыщIэкIынкъым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ГъащIэм  нэ  жанкIэ  хэплъэф  Мэзыхьэ Борис Беслъэн и къуэр

2020-04-07

  • ДифI догъэлъапIэ
  • Аракъэ насып  жыхуаIэр!
  • Урысей Федерацэм щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Адыгэ, Къэрэшей-Шэрджэс республикэхэм щIыхь зиIэ я журналист, КъБР-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ, тхакIуэ, журналист цIэрыIуэ Мэзыхьэ Борис Беслъэн и къуэм и ныбжьыр нобэ илъэс 80 ирокъу. И махуэ лъапIэм ирихьэлIэу абы упщIэ зыбжанэкIэ зыхуэдгъэзащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Налшык и «Спартак»-м нэхъыбэ дыдэрэ щыджэгуа Наурыз Басир и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу

2020-04-07

  • Наурыз Басир спорт школым футболым зыщыхуигъэсакъым — апхуэдэ зэфIэкIкIэ Тхьэр къыхуэупсауэ арат! Дзэм къулыкъу щищIэу къигъэзэжа иужькIэ Налшык и «Спартак»-м лъэ быдэкIэ къыхыхьэри, илъэс пщыкIублкIэ (!) зэкIэлъхьэужьу Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIыхьыр Совет Союзми Урысей Федерацэми щихъумащ. И фIыгъуэми и Iеигъуэми ар командэм и зы Iыхьэ лъэщу щытащ икIи текIуэныгъэхэм я IэфIагъри къыхэгъэщIэныгъэхэм я дыджагъри мызэ-мытIэу зыхищIащ, псэкIи игъэващ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ТхакIуэ, публицист цIэрыIуэ, критик Iэзэ КхъуэIуфэ Хьэчим къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу

2020-02-11

  • ЛIыфIым  иужькIэ  и  цIэр  къонэ
  • КхъуэIуфэ Хьэчим Хьэбас и къуэр Бахъсэн щIыналъэм хыхьэ Дыгулыбгъуей къуажэм 1940 гъэм мазаем и 10-м къыщалъхуащ. 1964 гъэм КъБКъУ-р къиухри, республикэм и хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм щылэжьащ, хамэ къэрал щыпсэу ди хэкуэгъухэм щэнхабзэ пыщIэныгъэ яхудиIэныр къызэзыгъэпэщ «Хэку» обществэм и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм жэуап зыхь и секретару, КПСС-м и обкомым печатымкIэ, телевиденэмрэ, радиомкIэ и къудамэм, КъБР-м Телевиденэмрэ радиомкIэ и къэрал комитетым я унафэщIу, «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэм и къуэдзэу щытащ. 1998 гъэм ар япэу ха-хащ КъБР-м и ТхакIуэхэм я союзым и тхьэмадэу, 2003 гъэм, Союзым и Уставым тету, тхьэмадэм и къуэдзэ хъуащ, 2008 гъэм аргуэру унафэщIым и къалэнхэр къыхуагъэфэщэжащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Адыгэ Прометей Къалмыкъ Юрэ

2020-01-30

  • ЛIэщIыгъуэм и  цIыху
  • ЛIэщIыгъуэ блэкIам и 90 гъэхэм къэрал утыкум къихьа политик цIэрыIуэхэм ящыщщ ди лъэпкъэгъу щэджащэ Къалмыкъ Юрэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Зэманыр IуэхукIэ зыгъэнщIа щIэныгъэлI МафIэдз Сэрэбий

2020-01-23

  • Фэеплъ
  • Адыгэ  лъэпкъым  хьэлэлу  хуэлэжьа
  • Ди республикэм и щэнхабзэ зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэ ин хуэзыщIа, Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIэныгъэлI щыпкъэ, егъэджакIуэ Iэзэ, тхакIуэ цIэрыIуэ МафIэдз Сэрэбий Хьэжмэстафэ и къуэр зи зэфIэкI лъагэхэмкIэ ди щIыналъэми хамэ щIыпIэхэми цIэрыIуэ щыхъуа лъэпкъ еджагъэшхуэхэм ящыщщ. КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБР-м щIэныгъэмрэ литературэмкIэ и Къэрал саугъэтыр зрата, УФ-м и ТхакIуэхэм я союзым хэт, тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор МафIэдзым и къалэмыпэм къыпыкIащ щIэныгъэ-къэхутэныгъэ лэжьыгъэу, литературэ тхыгъэу куэд дыдэ. Псэужамэ, щIышылэм и 23-м абы и ныбжьыр илъэс 85-рэ ирикъунут.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Лъэпкъыр ефIэкIуэныр зи хъуэпсапIэ ХьэкIуащэ Андрей

2019-12-28

  • Лэжьыгъэращ  цIыхур  зыгъэдахэр
  • Критик, литературэдж, щIэныгъэлI цIэрыIуэ ХьэкIуащэ Андрей Хьэнащхъуэ и къуэр Тэрч районым хыхьэ Арыкъ (Борыкъуей) къуажэм 1929 гъэм дыгъэгъазэм и 27-м къыщалъхуащ. 1948 — 1952 гъэхэм ар щеджащ Ленинград дэт къэрал университетым и филологие факультетым. Налшык къигъэзэжа нэужь, Къэбэрдей радиовещанэм мазэ зытIущкIэ щыIащ. АдэкIэ, Къэбэрдей къэрал пединститутым и аспирантурэм щIэтIысхьэри, 1955 гъэм ар къиухащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Лъэпкъ литературэм хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщIа щIэныгъэлI

2019-12-26

  • Дыгъэгъазэм и 25-м илъэс 90 ирикъуащ адыгэ щIэныгъэлI телъыджэ, тхакIуэ цIэрыIуэ Сокъур Мусэрбий къызэралъхурэ. Къэбэрдей литературэм и тхыдэр куууэ зыджа къэхутакIуэщ ар, абы и къалэмыпэм къыщIэкIащ адыгэ тхакIуэхэм, усакIуэхэм я тхыгъэхэр  щызэпкърыха лэжьыгъэ хьэлэмэт куэд.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Усэ тхыным къищыщIидзэри…

2019-12-21

  • Сталин (Джугашвили) Иосиф къызэралъхурэ илъэси 140-рэ ирокъу нобэ. Абы къэрал абрагъуэм и тхыдэм зыми емыщхь увыпIэ щхьэхуэ къыщигъэнащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Совет Союзымрэ Урысей Федерацэмрэ футболымкIэ я чемпион, Къэбэрдей-Балъкъэрым физическэ щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Iэпщэ Александр къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу

2019-12-19

  • ДифI  догъэлъапIэ
  • Лъэпкъыр зэрыгушхуэ
  • Нобэ, дыгъэгъазэм и 19-м, ди республикэм щагъэлъэпIэнущ адыгэхэм ящыщу япэ дыдэу футболымкIэ Совет Союзым и чемпион Тбилиси и «Динамо»-м хэту 1964 гъэм хъуа, къыкIэлъыкIуэ илъэсым Къэбэрдей-Балъкъэрым къигъэзэжу зи пашэ «Спартак» (Налшыкыр) Урысей Федерацэм щекIуэкIа зэхьэзэхуэм зэи къэмыхъуауэ щытезыгъэкIуа Iэпщэ Александр (ШурэкIи, СашэкIи еджэу щытащ) къызэралъхурэ илъэс 80 зэрырикъур.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

2019-12-12

  • ДофI  догъэлъапIэ
  • IэщIагъэмрэ лэжьыгъэмрэ хуэпэж
  • Урысей Федерацэм щэнхабзэмкIэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, пщIэрэ щIыхьрэ иIэу Музыкэ къэрал театрым и хормейстер нэхъыщхьэ къулыкъум илъэс куэдкIэ пэрыта, профессор, республикэм и музыкэ гъуазджэр зэфIэувэным хэлъхьэныгъэфIхэр хуэзыщIа, КъБР-м и Парламентымрэ Правитель- ствэмрэ, республикэм и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым, ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм, Щэнхабзэм и лэжьакIуэхэм я Урысей Профсоюз зэгухьэныгъэм и Комитет нэхъыщхьэм и президиумым, Украинэм и КП-м и Винницкэ обкомым   я щIыхь тхылъхэр, «Музыкэ театрхэм я спектаклхэм я урысейпсо фестивалым щиIэ ехъулIэныгъэм папщIэ» дипломым и япэ нагъыщэр, «И лэжьыгъэфIым папщIэ» медалыр, фIыщIэ тхылъхэмрэ саугъэт лъапIэхэмрэ зыхуагъэфэща Бицу Юрэ ди гуапэу зыхуэдгъэзащ и гъащIэмрэ гуащIэмрэ тедгъэпсэлъыхьыну.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Балъкъэр усыгъэм и гуащэ Зумакуловэ Танзиля

2019-12-10

  • Дыгъэгъазэм и 6-м МузыкэмкIэ театрым Iэтауэ щагъэлъэпIащ КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ, Горький Максим и цIэр зезыхьэ Къэрал саугъэтым и лауреат, Налшык къалэм щIыхь зиIэ и цIыху Зумакуловэ Танзиля и ныбжьыр илъэс 85-рэ зэрырикъур.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Журт Арчыл и щIэныгъэ дунейр

2019-12-10

  • КъБКъУ-м и профессор, физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, лъэпкъ щIэныгъэм и къэкIуэнум псэ хьэлэлкIэ хуэлажьэ Журт Арчыл Хьэзешэ и къуэр ящыщщ а еджапIэ нэхъыщхьэм и IэщIагъэлI пашэхэм, цIэрыIуэхэм. Университетым Физикэмрэ математикэмкIэ и институтым егъэджэныгъэмрэ методикэмкIэ и комиссэм и пашэм и къуэдзэщ Журтыр. ЗэфIэкIышхуэ зыбгъэдэлъ а лэжьакIуэ емызэшыр апхуэдэу и унафэщIщ а унэтIыныгъэмкIэ КъБКъУ-м и магистратурэмрэ аспирантурэмрэ. Абы и къалэмыпэм къыпыкI лэжьыгъэхэм пщIэ щагъуэт щIэныгъэ дунейм. Абыхэм ящыщ куэд къытрадзэ Scopus библиографие, реферативнэ дунейпсо базэхэм хыхьэ щIэныгъэ журнал цIэрыIуэхэм. Абыхэм уи тхыгъэ къытрадзэн щхьэкIэ, дызэрыщыгъуазэщи, щIэныгъэм и дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ еплъыкIэщIэ гуэр абы хэлъын хуейщ, ар къызыхэщ рецензэ купщIафIэри щIыгъужу. Апхуэдэ пщIэ лъагэр щIэныгъэ дунейм хуэфащэ дыдэу къыщыхуащI зи илъэс 70 юбилейр иджыблагъэ зыгъэлъэпIа лъэпкъ IэщIагъэлIым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Лъэпкъым и напщIэ

2019-12-10

  • Зумакуловэ Танзиля и ныбжьыр илъэс бжыгъэ дахэ зэрырикъум теухуа зэхыхьэм щыпащащ усакIуэр къыщалъхуа Тырныауз къалэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Гъуазджэм итхьэкъуа Бэгъуэтыж Светланэ

2019-11-26

  • Мы гъэм шыщхьэуIум и 13-м илъэс 80 ирикъуащ, Къэбэрдей-Балъкъэрым и мызакъуэу, нэгъуэщI щIына-лъэ Iэджэми къыщацIыху оперэ уэрэджыIакIуэ гъуэзэджэ, КъБАССР-м щIыхь зиIэ и артисткэ, Кавказ Ищхъэрэм ГъуазджэхэмкIэ и къэрал институтым и егъэджакIуэ Бэгъуэтыж Светланэ Батыр и пхъур. 1960 гъэм Налшык дэт музыкэ училищэр къэзыуха хъыджэбзыр абдеж къызэрыщымыувыIэнур гурыIуэгъуэт. Абы иужькIэ и щIэныгъэм щыхигъэхъуащ Собинов Леонид и цIэр зэрихьэу Саратов дэт консерваторэм. 1965-1969, 1977-1998 гъэхэм ар щылэжьащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и къэрал филармонием, а бжыгъэхэм я зэхуаку дэта илъэсийм ди республикэм      и Музыкэ театрым и уэрэджыIакIуэщ. Абы и утыкум щигъэзэщIа оперэ партиехэмрэ романсхэмрэ, нэгъуэщI классикэ жыпхъэхэм щыщхэр, адыгэ лъэпкъ уэрэдыжьхэр цIыхухэм гуимыхуж ящыхъуащ. ЖыпIэнуракъэ, профессиональнэ гъуазджэм щыхузэфIэмыкIамрэ щызримыгъэхъулIэфамрэ укIуэдыж.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей