ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Юбилей'

Къалэм жан, мыубзэщхъу

2018-06-08

  • КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист Шал Мухьэмэд
  • Къасым и къуэр илъэс 70 ирокъу
  • Зыми емыщхь
  • КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист, ди лэжьэгъу гуапэ Шал Мухьэмэд Къа-сым и къуэр ящыщщ адыгэ журналистикэм и зыужьыныгъэм зэфIэкIышхуэ езыхьэлIахэм. Илъэс 50 хъуауэ журналист IэщIагъэм ирила-жьэ нэхъыжьыфIыр и Iуэху зехьэкIэкIэ, цIыху хэтыкIэкIэ щапхъэ зытраххэм яхуэдэщ. Газетым зэрыщыла-жьэрэ пщэрылъ планыр щимыгъэзэщIа, къалэн щащIар тэмэму щызэфIимыгъэкIа къэхъуакъым. ЦIыхум хэлъыфыну хьэл нэхъыфIхэм ящыщ куэд дыболъагъу Мухьэмэд. Апхуэдэхэщ пэжыгъэр, жэуаплыныгъэр, гуапагъэр, цIыхугъэ лъагэр, зэхэщIыкI куур.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Лъэпкъ литературэм лъапэ махуэкIэ къыхыхьа усакIуэ

2018-06-05

  • Бещтокъуэ Хьэбас и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирокъу
  • «УЭ УАДЫГЭЩ ДЭНЭ  УЩЫМЫIЭМИ…»
  • ХХ лIэщIыгъуэм и 50-70 гъэхэм адыгэ литературэм къыхыхьа усакIуэ, тхакIуэ гупышхуэм — Тхьэгъэзит 3убер, Гъубжокъуэ Лиуан, Бещтокъуэ Хьэбас, IутIыж Борис, Бицу Анатолэ, Гъэунэ Борис, Сонэ Абдулчэрим, Ацкъан Руслан, Мыкъуэжь Анатолэ сымэ, нэгъуэщIхэми — хэлъхьэныгъэшхуэ хуащIащ лъэпкъ щэнхабзэми, гъуазджэми, литературэми.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

«Эльбрус» тхылъ тедзапIэр илъэс 90 ирокъу

2018-06-02

  • Дэтхэнэ  зы  лэжьыгъэри цIыхухэм  ягу  къинэн  папщIэ
  • «Эльбрус» тхылъ тедзапIэр къызэрызэрагъэпэщрэ илъэс 90 ирикъуащ. А зэман кIыхьым къриубыдэу абы сыт хуэдэ увыпIэ щиIыгъа ди республикэм и гъащIэм, иджы и Iуэху зытетхэр сыт? Абыхэм тедгъэпсэлъыхьыну дыIущIащ тхылъ тедзапIэм и унафэщI Ацкъан Руслан.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

УсакIуэ цIэрыIуэ, журналист Тхьэзэплъ Хьэсэн и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирокъу

2018-05-11

  • Тхьэзэплъ Хьэсэн Мысэд и къуэр Аруан щIыналъэм хыхьэ Дохъушыкъуей (Старэ Шэрэдж) къуажэм 1943 гъэм накъыгъэм и 5-м къыщалъхуащ. Курыт щIэныгъэ зригъэгъуэта нэужь, шофёру лэжьащ. Дзэм илъэсищкIэ къулыкъу щищIащ. 1972 гъэм КъБКъУ-м мэкъумэш хозяйствэмкIэ и факультетыр, 1974 гъэм Москва Горький Максим и цIэр зэрихьэу дэт Литературэ институтыр къиухащ. Дзэ, еджапIэ нэужьхэм ар щылэжьащ партым и Аруан райкомитетым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Ди зэманым и лIыхъужь Нэхущ Заурбий илъэс 75-рэ ирокъу

2018-04-28

  • Нэхущ Заурбий Ахьмэд и къуэр Бахъсэн щIыналъэм хыхьэ Жанхъуэтекъуэ къуажэм 1943 гъэм къыщалъхуащ. Вольт лъахъшэ аппаратурэ къыщыщIагъэкIыу Тырныауз дэт заводым 1960 гъэм лэжьэн щыщIидзащ. 1962 — 1965 гъэхэм дзэм къулыкъу щищIащ. Абы къикIыжри, вольфрамрэ молибденрэ къыщыщIах заводым щылэжьащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм и цIыхубэ усакIуэ Бемырзэ Мухьэдин къызэралъхурэ илъэс 70 ирокъу

2018-04-10

  • Мэгъу Къару
  • «ПIурылъу зы бзэ, узэдису зыщI,
  • Хьэлэлу къыщыптепсэкIэ зы дыгъэ,
  • Адыгэу упсэуным къикIыр зыщ —
  • Уадыгэну къыпкъуэкIынырщ лIыгъэ».
  •  Мы сатыр цIэрыIуэхэр зи Iэдакъэ къыщIэкIа усакIуэ Бемырзэ Мухьэдин хэт зымыцIыхур?! Сыт хуэдэ IэнатIэми езым и лъэпщхэр иIэжщ. Литературэм, псом хуэмыдэу лъэпкъ усыгъэм, и лъэпщхэм ящыщщ Бемырзэр. Мухьэдин и творчествэр апхуэдизкIэ къуэпсыбэщ, бгъуфIэщи, дэтхэнэ и зы къуэпсри гъащIэ псо ирокъу. ГугъуехькIэ гъэнщIауэ щыта абы гъащIэм ириплъэж дэтхэнэми япэу и нэ къыIуидзэнур адыгэлI нэсым и гъуэгуанэщ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Журналист Хьэмту Къадир и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу

2018-04-10

  • ЩIэукIытэн  иIэкъым
  • Илъэс тIощIырыпщIым щIигъуауэ цIыхум ущыдэлажьэкIэ, Iэджэ щIауэ зэгъусэу зы пэш ущыщIэскIэ, и гурыгъугурыщIэхэмкIэ къыщыбдэгуашэкIэ, и IуэхущIафэр щыплъагъукIэ, апхуэдэ цIыхум и шыфэлIыфэр зыхуэдэр къыумыщIэнкIэ Iэмал иIэкъым. Псом хуэмыдэу и гумрэ и псэмрэ зэIухамэ, и псалъэми, и щытыкIэми фэрыщIагъ лъэпкъ хэмылъмэ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Гу къабзэ

2018-04-10

  • Зи гугъу фхуэсщIынур шыIэ зыхэлъ адыгэлIщ. Хьэмту Къадиррэ сэрэ 2015 гъэм дызэрыцIыхуащ. Абы лъандэрэ дигухэм лъагъуэ зэхуагъуэтауэ дызэдогъуэгурыкIуэ. Япэ Iуэхуу зэдэтщIахэм ящыщт радиом сригъэблагъэу «Адыгэм и псэукIэмрэ и хабзэмрэ» тхылъым щыщ пычыгъуэхэм нэтыным сыкъызэрыщригъэджар.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ХъуэкIуэн Мурат илъэс 60 зэрырикъумкIэ дохъуэхъу!

2018-04-05

  • ПщIэ зыхуэтщI Мурат! ЩIэныгъэлI цIэрыIуэм, жылагъуэ лэжьакIуэм уи ныбжьыр илъэс 60 зэрырикъумкIэ дынохъуэхъу!
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Илъэс 50 гъуэгуанэ зэпызычаКъэбэрдей-Балъкъэр Музыкэ театр

2018-03-13

  • Къалэн  нэхъыщхьэ
  • Налшык дэт Музыкэ театрыр 1968 гъэм щIышылэм и 27-м Коган Лев и «Iэминат» балетымкIэ (либреттэр Проценкэ Александр ейт) къызэIуахащ. Ауэ абы и пэ къихуэу КъБАССР-м и цIыхубэ артист, Таджик Республикэм гъуазджэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Проценкэ Александр Къэбэрдей-Балъкъэр культпросветучилищэм и хореографие къудамэм щеджэхэр хэту къызэригъэпэща балет труппэм игъэуват лэжьыгъэ зыбжанэ. Ахэр ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезы-хьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и утыкум ехъулIэныгъэшхуэ яIэу щагъэлъэгъуа балетхэращ: Коган Лев — «Лалуцэ», «Дахэнагъуэ», Асафьев Борис — «Бахчисарайский фонтан», Чайковский Пётр — «Лебединое озеро». Дирижёрыр Шахгалдян Артемийрэ Щербаков Иванрэт.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

КъэкIуэну зэманым хуолажьэ

2018-03-06

  • КъБР-м и цIыхубэ тхакIуэ, кинорежиссёр цIэрыIуэ,
  • продюсер КъандурМухьэдинилъэс 80 ирокъу
  •  (КIэухыр. ПэщIэдзэр №31-м итщ).
  •  Дуней псом щыцIэрыIуэ Голливудым мыщэджащэрэ Iэзагъ зыбгъэдэмылърэ гъунэгъуу ирагъэкIуалIэркъым. Мухьэдин и япэрей фильм кIэщIхэмкIэ къацIыхурти, «хьэуэ» къыхамыгъэкIыу абы ирагъэблэгъащ. Америкэм и режиссёр нэхъыфI дыдэу къалъытэхэм ящыщщ Хьюстон Джонрэ Манн Далбертрэ я ассистенту Къандурыр илъэс зыбжанэкIэ лэжьащ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ЛIыфI и щытхъу кIуэдыркъым

2018-02-23

  • Политик, унэтIакIуэ, лэжьакIуэ емызэш
  • ШэджыхьэщIэ Мухьэмэд Хьэгуцырэ и къуэр 1923 гъэм мазаем и 23-м Тэрч районым хыхьэ Урожайнэ къуажэм къыщалъхуащ. Налшык педучилищэм щеджа нэужь, Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал педагогикэ институтым и япэ курсыр къиухауэ, 1942 гъэм и жэпуэгъуэ мазэм я къуажэм игъэзэжри, абы дэт илъэсибл еджапIэм лэжьэн щыщIи- дзащ. А илъэс дыдэм дзэм ираджэри, лъэсыдзэм хэтхэр щрагъа- джэу Урюпинск дэт училищэм и курсантхэм я батальоным хэту зауэм макIуэ. Япэ зэхэуэм уIэгъэ хьэлъэ щыхъури, илъэсрэ ныкъуэкIэ сымаджэщхэм щIэлъауэ советыдзэм къыхагъэкIыжащ. 1944 гъэм ШэджыхьэщIэр хах ВЛКСМ-м и Урожайнэ райкомым и япэ секретару. Апхуэдэу къыщIидзащ абы и жылагъуэ-политикэ лэжьыгъэр, илъэс 43-кIэ зэпыу имыIэу ирихьэкIар.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Моттаевэ Светланэ: Литературэр зы дуней псощ

2018-02-10

  • Мы махуэхэм и ныбжьыр илъэс бжыгъэ дахэ зэрыхъур зыгъэлъапIэ Моттаевэ Светланэ зи анэдэлъхубзэмкIи урысыбзэкIи зэхуэдэу тхэ балъкъэр усакIуэщ, тхакIуэщ, журналистщ, литературэ критикщ, публицистщ, щэнхабзэ тхыдэджщ, ТворчествэмкIэ дунейпсо академием и академикщ, Урысей Артиадэм и лауреатщ. ЩIэх-щIэхыурэ телевиденэмрэ радиомкIэ къэпсалъэ, зи тхыгъэхэр газетхэм, журналхэм къытехуэ журналист емызэшыжым и гуащIэр къыщащIэ ди республикэм и мызакъуэу гъунэгъу щIыналъэхэми.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Лъэпкъым гурэ псэкIэ хуэлэжьа КъардэнгъущI Зырамыку

2018-01-30

  • Налкъутналмэсыр зэщIолыдэ, зэщIопщIыпщIэ и лъэныкъуэ псомкIи. ДэнэкIэ умыгъазэми, къыпхухэгъуатэркъым нэхъ фагъуэ, нэхъ фэншэ. Апхуэдэу и IуэхущIафэ псори дахэрэ къыхэпхынур къыпхуэмыщIэу, IэнатIэ хуэхъум зэфIэкIышхуэ къыщигъэлъагъуэрэ угъурлыуэ илъэс куэдкIэ адыгэ культурэм хуэлэжьа тхакIуэ, артист, щIэныгъэлI цIэрыIуэ КъардэнгъущI Зырамыку къызэралъхурэ илъэси 100 зэрырикъур Iэтауэ щагъэлъэпIащ къыщалъхуа, щапIа Псыгуэнсу къуажэм ЩэнхабзэмкIэ и унэм.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Дыщэ щIэин

2018-01-18

  • Шэрджэс  тхакIуэ  Ахъмэт  Мухьэдин къызэралъхурэ  илъэси  100  ирокъу
  • Шэрджэс лъэпкъым и тхакIуэ цIэрыIуэхэм ящыщщ Ахъмэт Мухьэдин Хьуд и къуэр. Ар яхэтщ нэхъ пасэу тхэн щIэзыдзахэм. 1917 гъэм Мухьэдин къыщалъхуащ КъШР-м хыхьэ Зеикъуэ къуажэм( ХьэтIохъущыкъуей), ауэ и сабиигъуэр щигъэкIуар Куэш-Хьэблэ жылэращ. Ар къыщыхъуа щIыпIэ дахэхэм куэдкIэ я фIыгъэу къалъытэ тхакIуэ зэрыхъуар.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей