ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Махуэгъэпс'

2019 гъэм и адыгэ махуэгъэпс-щIэнгъуазэ

2019-01-19

  • ЩIышылэ (январь)
  • ЩIышылэм и 18
  • 1854 гъэм къалъхуащ адыгэ усакIуэ цIэрыIуэ ПащIэ Бэчмырзэ.
  • 1949 гъэм къалъхуащ Абхъаз Республикэм и цIыхубэ артист, КъШР-м и цIыхубэ артист, КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Акъ Мухьэрбэч.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

2019-01-19

  • Накъыгъэм и 15
  • Унагъуэм и дунейпсо махуэщ
  • 1942 гъэм 115-нэ Къэбэрдей-Балъкъэр лъэпкъ шууей дивизэр зауэм Iухьащ.
  • 1914 гъэм къалъхуащ театр режиссёр, РСФСР-м гъуазджэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, АР-м и цIыхубэ артист АхъуэджакIуэ Мэжид.
  • 1919 гъэм къалъхуащ драматург, КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Акъсырэ Залымхъан.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

2019-01-19

  • ШыщхьэуIум и 8
  • 1899 гъэм США-м дунейм щыяпэу щIыIалъэ (холодильник) щащIащ.
  • 1942 гъэм ЗыхъумэжыныгъэмкIэ Налшык комитетым унафэ ищIащ КъБАССР-м и щыхьэрым и къыдыхьэпIэхэм быдапIэхэр щаухуэну.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

2019-01-19

  • Жэпуэгъуэм и 2
  • 1945 гъэм Къэбэрдей пединститутым школ-интернат къыщызэIуахащ.
  • 1954 гъэм къалъхуащ сурэтыщI-живописец Ерчэн Исуф.
  • Жэпуэгъуэм и 3
  • Урысей Федерацэм и хьэршыдзэм и махуэщ
  • 1933 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым уэрэдымрэ къафэм-кIэ и «Кабардинка» къэрал
  • ансамблыр къызэрагъэпэщащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Домбейхэм я тIысыпIэ  Кавказ щIыналъэ

2019-01-12

  • Дыкъэзыухъуреихь дунейм хэхауэ яхъумэ и щIыпIэхэр (мэзкъуэдыхэмрэ мэзгъэфIэнхэмрэ) IэмалыфIщ щIыуэпсыр зэрыщытам хуэдэу къызэтегъэнэнымкIэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Зыгъэпсэхугъуэ махуэм

2018-12-22

  • Хабзэ
  • Пасэрей Iэнэ пэрысыкIэ
  • Пасэрей адыгэхэм нэмысышхуэрэ хабзэшхуэрэ яхэлъу щытащ. Адыгэ хабзэр фадафэ Iэнэми щащыгъупщэу щытакъым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Апхуэдэр   пщыгъупщэркъым

2018-08-18

  • ХыщI гъэхэм, консерваторэр къэдухри Налшык къэдгъэзэжауэ, дызэрыцIыхуащ Темыркъан Юрийрэ сэрэ. Саратов дыщеджащ Бэгъуэтыж Светланэ, дирижёрхэу Абазэ Майе, Хьэщыкъуей Розэ, виолончелист Темыркъан Борис, абы и щхьэгъусэ Юлие сымэ. Ар къэдухауэ къыщыдгъэзэжам, Iэджэм дыхуэпабгъэрт, дыщIалэт, дыжанти, ди мурадхэр инт.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

«МэзгъэфIэнхэм я лъэмакъ»

2018-04-19

  • «МэзгъэфIэнхэм я лъэмакъ» («March for Parks») зыфIаща гуфIэгъуэ Iуэхугъуэхэр США-м 1990 гъэ лъандэрэ щызэхашэ. Иджы ахэр ЩIы Хъурейм тет къэралхэм ящыщу 200-м щIигъум, мэлыжьыхьым и 19-м къыщыщIэдзауэ и 26 пщIондэ, щрагъэкIуэкI.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Мэлыжьыхьым и 1-р Бзухэм я дунейпсо махуэщ

2018-03-31

  • Япэ дыдэу ар гъэлъэпIэн щыщIадзар Америкэм и Штат Зэгуэтхэм я Пенсильвание штатым хыхьэ Ойл-сити къалэ цIыкIуращ. 1894 гъэм абы теухуа жэрдэм къыхилъхьауэ щытащ а щIыпIэм курыт егъэджэныгъэмкIэ и инспектор Бэбкок Чарльз. КъыкIэлъыкIуа илъэс зыбжанэм я кIуэцIкIэ Iуэхум а къэралым и щIыпIэ псоми зыщиубгъуащ.
  •  

    Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Псыр фIыгъуэ мылъытэщ

2018-03-22

  • Иужьрей лъэхъэнэм ЩIы Хъурейм и щIыпIэ куэдым хуабжьу щытопсэлъыхь дыкъэзыухъуреихь дунейр хъумэн, абы хуэсакъын зэрыхуейм. Абы теухуауэ махуэшхуэ зыбжанэ ягъэуващ. ООН-м и Ассамблее нэхъыщхьэм 1993 гъэм мазаем и 22-м щекIуэкIа и зэхыхьэм гъатхэпэм и 22-р Псым и дунейпсо махуэу щыхагъэунэхукIащ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

ЩIым и махуэ

2018-03-20

  • «ЩIым и махуэ» зыфIаща Iуэхугъуэр 1971 гъэм япэ дыдэу США-м щагъэлъэпIащ. Ар хуагъэзащ гъатхэпэм и 20-21 махуэхэм. Абдежращ дыгъэм и нэхури жэщым и кIыфIри я кIыхьагъкIэ зэхуэдэ щыхъур. КъызэралъытэмкIэ, а лъэхъэнэ кIэщIым щIыуэпсым и щытыкIэм зехъуэж.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

2018-03-08

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Зыгъэпсэхугъуэ махуэм

2018-02-17

  • Пасэрейхэм я псалъэ
  • ХъызэIузыщэр езыр абы еубыд
  • Пщэдейрей махуэр къэмыунэхуауэ ар зэрыбгъэкIуэну щIыкIэр умыубзыху. Зыми ищIэркъым абы къыздихьыну Iуэхугъуэхэр.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

2018 гъэм и адыгэ махуэгъэпс-щIэнгъуазэ

2018-01-13

  • ЩIышылэ (Январь)
  •  
  • ЩIышылэм и 15
  • 1897гъэм Урысейм дыщэ ахъшэм щызекIуэу щIидзащ. Сомыр дуней псом валютэ нэхъ лъэщ дыдэ щыхъуат.
  • ЩIышылэм и 16
  • 1922 гъэм Балъкъэрыр Бгырыс АССР-м къыхэкIащ икIи Къэбэрдей-Балъкъэр автоном областыр РСФСР-м хэту къэхъуащ.
  • 1943 гъэм къалъхуащ аккордеонист телъыджэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артист, АР-м и цIыхубэ артист ЛIыцIэрыIуэ Ким.
  • ЩIышылэм и 17
  • Сабийхэм я къэхутэныгъэм и махуэщ
  • 1934гъэм Свердловскэ, Челябинскэ областхэр къызэрагъэпэщащ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Зыгъэпсэхугъуэ махуэм

2017-12-09

  • Лъэпкъ шхыныгъуэхэр
  • ЛыцIыкIулыбжьэ, бжьыныху щIэгъэжьыхьауэ
  • Мы ерыскъыгъуэр нэхъ къызыхащIыкIыр былымылым и тхыцIэл щабэращ. ЛыпцIэр зэпаупщI псыгъуэ цIыкIуурэ, и кIыхьагъыр см 3 — 4, и хьэлъагъыр г 10 — 15 хуэдизурэ. Шыгъу трагъэщащэри тIэкIу щагъэлъ. ИтIанэ Iэнэм тралъхьэри ягъэжэпхъ. Бжьыныхур яукъэбз, пIащIэурэ яупщIатэ. ТебэкIэ тхъу къагъэплъ, абы лы шыуар мыIув дыдэу иралъхьэ, зэIащIэурэ, тхъуэплъ къищIыху ягъажьэ, бжьыныху упщIэтар хакIутэри, зэIащIэурэ дакъикъэ 1 — 3 хуэдизкIэ ягъажьэ, абы шыбжий сыр хьэжа хагъэщащэ. Псори зэрызэщIэлъу, зэрызэIащIэм хуэдэурэ, тхъуэплъ дахэ хъуху ягъажьэ. Абы и ужькIэ шатэ тIэкIу щIакIэ, зэIащIэ, тебащхьэр трапIэ- ри, мафIэ щабэм тету дакъикъэ зы-тIукIэ ягъэбэкхъ. Iэнэм, зэрызэщIэлъу, тепщэчкIэ трагъэувэ. ПIастэ, мырамысэ хуабэ, щIакхъуэ, лэкъум дашх.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс