ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Махуэгъэпс'

Зыгъэпсэхугъуэ махуэм

2021-02-06

  • Тхыдэ
  • Адыгэ шу
  • Балигъ хъууэ шырэ Iэщэрэ зэригъэпэща нэужь, нартыр зекIуэ йожьэ. ЗекIуэм къыщонахуэ нартым и лIыгъэр: зекIуэ щIежьэ хабзэр бийр хагъэщIэн, ялъ ящIэжын щхьэкIэщ е шыбз гуартэ къахун папщIэщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

ПсыпцIэхэр  хъумэным  я  мыхьэнэр

2021-02-02

  • ЩIэныгъэлIхэм къызэралъытэмкIэ, псыпцIэхэр ящыщщ ЩIы хъурейм и биологие зэмылIэужьыгъуагъэм хезымыгъэгъэщI, щIыуэпсыр зэпIэзэрыт щытыкIэм къизыгъанэ къэщIыгъэ телъыджэхэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

2021 гъэм и Адыгэ махуэгъэпс-щIэнгъуазэ

2021-01-14

  • ЩIЫШЫЛЭ (ЯНВАРЬ)
  • ЩIышылэм и 15
  • 1906 гъэм къалъхуащ 115-нэ Къэбэрдей-Балъкъэр шууей дивизэм и комиссар, Ленин, Вагъуэ Плъыжь орденхэм я  кавалер Хьэтыкъуей Iэбубэчыр.
  • 1936 гъэм къалъхуащ IуэрыIуатэдж, адыгэ уэрэдыжьхэр зыгъэзащIэ, шэрджэс усакIуэ, тхакIуэ Шэрджэс Алий.
  • ЩIышылэм и 17
  • Сабийхэм я къэхутэныгъэм и махуэщ
  • 1956 гъэм къалъхуащ шэрджэс еджагъэшхуэ, химие щIэныгъэхэм я доктор Темырдащ Зэуал.
  • 1966 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артист, КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, культурологие щIэныгъэхэм я кандидат, жылагъуэ, политикэ лэжьакIуэ, КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Дыгъэгъазэм и 27-р Урысейм и КъегъэлакIуэхэм я махуэщ

2020-12-26

  • РСФСР-м и Министрхэм я Советым 1990 гъэм дыгъэгъазэм и 27-м къыдигъэкIа унафэм ипкъ иткIэ, ди къэралым къыщызэрагъэпэщауэ щытащ КъегъэлакIуэхэм я урысей корпус зыфIаща къулыкъур. Иужьым, 1995 гъэм щэкIуэгъуэм и 25-м, УФ-м и япэ Президент Ельцин Борис и унафэкIэ, а IуэхущIапIэм зэреджэр зэрахъуэкIащ, «КъызэрымыкIуэ щытыкIэхэм япэщIэтынымкIэ Къэрал комитет» цIэр иIэу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Нобэ Энергетикэм и махуэщ

2020-12-22

  • Дызэрыщыгъуазэщи, электроэнергетикэм ди гъащIэм къалэнышхуэ щегъэзащIэ. Жылагъуэ экономикэр зыхуэдэнур абы и щытыкIэм, и зыужьыкIэм къыгуэхыпIэ имыIэу епхащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Iэмал  зимыIэу  дызэпха

2020-12-05

  • ЩIыгулъым и дунейпсо махуэр мы гъэм илъэс ебланэ хъуауэ къэрал зыбжанэм щрагъэкIуэкI. Ар щагъэлъапIэхэм ящыщщ Урысей Федерацэр, Украинэр, Беларусыр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

И мыхьэнэр къыдгурыIуэу

2020-11-14

  • ЩэкIуэгъуэм и 15-р КIэрыхубжьэрыхухэм хэлэжьыхьыжыным (рециклинг) и дунейпсо махуэщ. 2020 гъэм ар щагъэлъапIэ Урысей Федерацэм, Украинэм, Белорусым, нэгъуэщIхэми.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Сыт хуэдэ зауэри щIыуэпсым и бийщ

2020-11-10

  • ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм 2001 гъэм и щэкIуэгъуэ мазэм хъыбар зэбгригъэхауэ щытащ, цIыхухэм я зэхуаку къыдэхъуэ зэжьэхэуэныгъэ зэмылIэужьыгъуэхэмрэ зауэхэмрэ щызэщIэплъэ щIыпIэхэм щIыуэпсым и щытыкIэр къызэрымыкIуэу зэрыщызэIыхьэр къэлъытауэ, жылагъуэр а Iуэхугъуэ мыщхьэпэм пэщIэтыным къыхуезыджэ махуэу щэкIуэгъуэм и 6-р (International Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict) къызэдэщтэн зэрыхуейм ехьэлIауэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

2020-11-03

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

КъызэрекIуэкIар  гъэщIэгъуэнщ

2020-10-20

  • СССР-м «Автомобилистым и махуэ» зыфIаща Iуэхугъуэр 1980 гъэм, жэпуэгъуэм и иужьрей тхьэмахуэ махуэм ирырагъэхьэлIэу, щагъэувауэ щытащ. 1996 гъэм ар зэрахъуэкIащ Автомобиль транспортымрэ гъуэгу хозяйствэмрэ я лэжьакIуэхэм я махуэу. Илъэс бжыгъэ дэкIауэ, автомобилистхэмрэ гъуэгуухуэхэмрэ я IуэхущIафэкIэ зэрызэщхьэщыкIыр къалъытэри, 2000 гъэм гъатхэпэм и 23-м, УФ-м и Президентым къыдигъэкIа унафэм ипкъ иткIэ, Гъуэгу хозяйствэм и лэжьакIуэхэм я махуэр жэпуэгъуэм и ещанэ, автомобилым дихьэххэм ейр — еплIанэ тхьэмахуэ махуэхэм трагъэхуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

2020-09-01

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Хыхэм  я  дунейпсо  махуэ

2020-06-09

  • Ар къызэрырахьэжьэрэ куэд щIакъым. Дыкъэзыухъуреихь дунейр хъумэным егъэщIылIа къалэнхэр зыхуэдэм теухуауэ 1992 гъэм Рио-Де-Жанейрэ (Бразилие) щекIуэкIа къэрал зэхуаку конференцым къыщыхалъхьащ мэкъуауэгъуэм и 8-р Хыхэм я дунейпсо махуэу илъэс къэс ягъэлъэпIэну. А жэрдэмыр даIыгъащ адрей къэралхэми. ИкIи, Лъэпкъ Зэкъуэтхэм я Зэгухьэныгъэм и Ассамблее Нэхъыщхьэм 2008 гъэм къыщащта унафэм ипкъ иткIэ, къыкIэлъыкIуэ илъэсым къыщыщIэдзауэ, зи гугъу тщIы махуэм гулъытэ хэха щыхуащI хъуащ ди планетэм и щIыпIэ куэдым. Апхуэдэ щIыкIэм тету Iэмал къыкъуэкIащ хыхэм яхуэсакъын, ахэр хъумэн зэрыхуейр цIыхухэм ягу къэгъэкIыжынымкIэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Абхъаз лъэпкъым и пашэ Ардзинбэ Владислав

2020-05-14

  • Къэрал, политикэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ, Абхъаз Республикэм и япэ Президент, тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, ЩIДАА-м и академик Ардзинбэ Владислав Григорий и къуэм и ныбжьыр нобэ илъэс 75-рэ ирикъунут. 1990 гъэм къыщыщIэдзауэ ар Абхъазым и Совет Нэхъыщхьэм и УнафэщIу щытащ. Республикэмрэ Куржымрэ я зэхуаку зауэ къыщыдэхъуам, Ардзинбэ дзэм и тхьэмадэ нэхъыщхьэ ящIащ. Совет Нэхъыщхьэм ар Президенту щыхихар 1994 гъэрщ. Илъэси 10-кIэ Абхъазым и УнафэщI къулыкъу мытыншыр ирихьэкIауэ, Владислав и узыншагъэм къызэримыхьым къыхэкIыу IэнатIэм IукIащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

2020-05-08

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

2020 гъэм и Адыгэ махуэгъэпс-щIэнгъуазэ

2020-01-16

  • ЩIышылэ (январь)
  • ЩIышылэм и 15
  • 1890 гъэм къалъхуащ адыгэ усакIуэ, IуэрыIуатэдж, жылагъуэ лэжьакIуэ Кубэ Шэбан.
  • ЩIышылэм и 17
  • 1950 гъэм къалъхуащ адыгэ уэрэджыIакIуэ, жылагъуэ лэжьакIуэ ПащIэ Ленэ.
  • ЩIышылэм и 18
  • 1940 гъэм къалъхуащ адыгэ тхакIуэ, кинодраматург Жылэтеж Сэлэдин.
  • 1955 гъэм къалъхуащ КъБР-м и жылагъуэ лэжьакIуэ, УФ-м цIыхубэ егъэджэныгъэмкIэ и отличник Умэ Светланэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс