ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Хэха'

Къэралым и махуэлъапIэ

2018-11-07

  • ЦIыху мини 5-м щIигъу хэту Налшык къалэ щагъэлъэпIащ ЦIыхубэ зэкъуэтыныгъэм и махуэр. Къэрал киноконцерт гъэлъэгъуапIэм деж щекIуэкIа пэкIум иужькIэ концерт дахэ къызэрагъэпэщат республикэм и уэрэджыIакIуэхэмрэ къэфакIуэхэмрэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ГуфIэгъуэр зэдаIэт

2018-11-07

  • 2005 гъэм щэкIуэгъуэм и 4-м къыщыщIэдзауэ илъэс къэс ягъэлъапIэ Лъэпкъ зэкъуэтыныгъэм и махуэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Нобэ

2018-11-07

  • ЩэкIуэгъуэм и 7, бэрэжьей
  • 1917 гъэм екIуэкIа Жэпуэгъуэ революцэшхуэм и махуэщ
  • 1918 гъэм Совет Урысейм япэ маркэхэр къыщыдагъэкIащ.
  • 1928 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым лэжьэн щыщIидзащ Акъбащ ГЭС-м.
  • 1941 гъэм Москва и Утыку Плъыжьым Дзэ Плъыжьым и парад щекIуэкIащ. Полкхэр абы икIри, занщIэу зауэм Iухьауэ щытащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Гум имыкIыж лъэхъэнэм теухуа уэрэдхэр

2018-11-07

  • Бахъсэн къалэм ЩэнхабзэмкIэ и унэм мы махуэхэм щекIуэкIащ комсомол-щIалэгъуалэ уэрэдхэм я фестиваль. Ар къызэрагъэпэщащ Лениным и цIэр зезыхьэ союзпсо коммунист щIалэгъуалэ зэгухьэныгъэр (ВЛКСМ-р) къызэрызэрагъэпэщрэ илъэси 100 зэрырикъум и щIыхькIэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Ар си гъащIэт

2018-11-07

  • Лэжьыгъэрэ хахуагъэкIэ гъащIэр зыхуэупсахэм сащыщу зыкъызолъытэж сэ. Комсомолыр ди гъуазэу гъащIэ гугъу, ауэ пщIэшхуэ зыпылъ къэдгъэщIащ. А зэгухьэныгъэм къысхилъхьа хьэл-щэнхэрщ сэ гъащIэ гъуазэу сиIари, лъэ быдэкIэ сытезыгъэувари. Си адэр Хэку зауэшхуэм хэкIуэда нэужь, зеиншэным и гугъуехь псори зыхэсщIащ. Ди анэр гугъу ехьу бынищ дыкъигъэхъуащ: Борис, сэ, Харитон.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Гъубжокъуэ Болэт ящыгъупщэнукъым

2018-11-07

  • Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и щэнхабзэм хэщIыныгъэ ин игъуэтащ. И ныбжьыр илъэс 87-м иту дунейм ехыжащ балетмейстер-режиссёр, КъБР-м и Музыкэ театрым и балетмейстер нэхъыщхьэу илъэс зыбжанэкIэ лэжьа Гъубжокъуэ Болэт.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

2018-11-07

  • ЩОДЖЭНЦIЫКIУ Алий
  • Ленин
  •  Уи идее иным бэлыхь уэрдыхъур
  • ЩIы къуза шарым къыфIегъэлъэлъ,
  • Материк жыжьэхэм жыр лъэхъу
  •  фIыцIэжьхэр
  • Уи гений макъымкIэ къызэролъэлъ.
  • Ильич, нып плъыжьыр щIыхэптIа
  •  щIыпIэр —
  • Дэ ди планетэм и купсэ наIуэщ,
  • А уи Iэ лъэщыр щыпIэта хэкур
  • Лъэныкъуэ псомкIи зы дыгъэ
  •  гъуазэщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мы махуэхэм

2018-11-03

  • ЩэкIуэгъуэм и 3, щэбэт
  • 1562 гъэм Къэбэрдейм и пщы уэлий Идар Темрыкъуэ и щIалэ Думэныкъуэ и гъусэу Астрахань хъаным и деж кIуащ.
  • 1903 гъэм Голландием щыщ физиолог Эйнтховен Виллем гум и лэжьэкIэм зэрыкIэлъыплъ электрокардиограф Iэмэпсымэ зэрызэпкърилъхьар хэIущIыIу ищIащ. И къэхутэныгъэхэм папщIэ абы 1924 гъэм Нобель и саугъэтыр хуагъэфэщауэ щытащ.
  • 1906 гъэм Берлин Iэ зыщыщIадза Дунейпсо Радиотелеграф конвенцэмкIэ къащтащ тенджызым гузэвэгъуэ щыхэхуа кхъухьым адрейхэм хъыбар зэраригъэщIэн хуей щIыкIэр — SOS сигналыр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЩIэблэм  я  щапхъэ

2018-11-03

  • КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ, СССР-м, РСФСР-м я Къэрал, Ленин саугъэтхэм я лауреат Кулиев Къайсын къызэралъхурэ илъэси 101-рэ зэрырикъум теухуауэ зэхыхьэ екIуэкIащ КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм къызэригъэпэщауэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ПэкIухэр, Хэха

Борей  Рауф  Алий  и  къуэр

2018-11-03

  • ЩIДАА-м и академик, географие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, Урысей Федерацэм егъэджэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Бо-рей Рауф и ныбжьыр илъэс 85-рэ ирикъуа къудейуэ дунейм ехыжащ. Ар КъШР-м хиубыдэ Хьэбэз (Къэсейхьэблэ) къуажэм 1933 гъэм фокIадэм и 21-м къыщалъхуащ. Зи гъащIэр щIэныгъэм хуэлэжьэным езыта, зи IэнатIэм хьэлэлу пэрыта цIыху щыпкъэт ар. И сабиигъуэм щегъэжьауэ гъуэгуанэ гугъу къызэпичащ Рауф, абы и адэри, и адэ къуэшхэри политикэ залымыгъэ зрахахэм яхэхуати.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Лъэмыжыр  къызэIуахыж

2018-11-03

  • «Кавказ» гъуэгу управленэ» федеральнэ кIэзонэ IуэхущIапIэм     и IэщIагъэлIхэмрэ лэжьакIуэхэмрэ зэгъэпэщыжын яухащ «Кавказ» автомобиль гъуэгум и 443-нэ километрым хуэзэу Шэджэм псым телъ ищхъэрэ лъэмыжыр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Уи хэкум и мывэри дыщэщ

2018-11-03

  • Ди псэлъэгъухэр
  • Адыгэущ зэрыпсэун  хуейр
  • Иужьрей илъэсхэм адэжь щIыналъэм къэзыгъэзэж ди лъэпкъэгъухэм я бжыгъэм хохъуэ. Уи хэкур зэбгъэгъуэтыжыныр лъэпкъыр зы хъужыным, зэкъуэувэжыным и япэ лъэбакъуэщ. Абы къыхэкIыуи, зи лъахэр псэупIэ зыхуэхъужа дрихьэлIамэ, а Iуэхугъуэм дригуфIэу, «бланэ щалъху йокIуэлIэж» псалъэжьри дигу къимыгъэкIыу къанэркъым. Дэ ди псэлъэгъущ Тыркум къикIыжа, Налшык къалэм щыпсэу щIэныгъэрылажьэ, адыгэ Iуэхухэм жыджэру хэт Нэзэр Хьэмид.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Шэрэдж щIыналъэм щыпсэухэр игъэнэщхъеящ Темыркъан Борис дунейм зэрехыжам

2018-11-01

  • Шэрэдж муниципальнэ районым щIыпIэ унафэр зегъэкIуэнымкIэ и советымрэ щIыналъэ администрацэмрэ Темыркъан Юрий Хьэту и къуэм, абы и Iыхьлы, и благъэ псоми яхуогузавэ Темыркъан Борис Хьэту и къуэр дунейм зэрехыжамкIэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Нобэрэ пщэдейрэ

2018-11-01

  • ЩэкIуэгъуэм и 1, махуэку
  • Урысей Федерацэм и Суд приставхэм я махуэщ
  • 1520 гъэм Магеллан и псы дэжыпIэр зэрыщыIэр къахутащ. Абы и бгъуагъыр километритIрэ метр щитIрэ къудейщ зэрыхъур, ауэ Америкэ Ипщэмрэ Огненная Земля щIыналъэмрэ зэпегъэщхьэхукI.
  • 1800 гъэм США-м и унафэщIхэм ящыщу япэу Адамс Джон Iэпхъуащ президентхэм я хэщIапIэщIэм — иджыпсту ахэр Унэ ХужькIэ зэджэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

«Адыгэ псалъэр» адыгэ унагъуэ псоми илъын хуейщ

2018-11-01

  • ПщIэ зыхуэтщI ди щIэджыкIакIуэхэ!
  • ФокIадэм и 1-м щIидзауэ КъБР-м Пощт зэпыщIэныгъэхэмкIэ и управленэм ирегъэкIуэкI 2019 гъэм и япэ илъэс ныкъуэм къыфIэрыхьэну газетхэм, журналхэм Iэ трегъэдзэным теухуа лэжьыгъэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха