ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Хэха'

Хьэтхэр

2018-07-10

  • Фырэ-Къаныкъуэ Анфисэ
  • Тхыдэ роман
  • (КIэухыр. ПэщIэдзэр №№68, 69, 72-74, 75, 78,79, 81, 82-хэм итщ).
  • А пщэдджыжьым нэхъ IэфI хэтынутэкъым Нэптерэ и гъащIэм. АфIэкIа апхуэдэ жэщ гуащIи иIэнутэкъым. Алэдамэ и гупэм хэлъу нэху къекIа пщыпхъум жэщ кIуар игу къэкIыжмэ мафIэу къызэщIэнэурэ, а мафIэ щIыIэм къригъэсыж къыщыхъуу и щIыфэр сырт, тхытхырт. А зы жэщ закъуэмкIэ и гур игъэфIу, и гъащIэ мыхьэнэншэр а гукъэкIыжым щIигъэхуабжьэу псэунут иджы Нэптерэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Ершов Виталий и  тхылъыщIэм  теухуауэ

2018-07-10

  • «Урыс дунеймрэ XX — XXI лIэщIыгъуэхэм я зэпылъыпIэм Кавказ Ищхъэрэм иIэпхъукIахэмрэ» («Русский мир и северокавказское зарубежье в XX — начале XXI вв.) — аращ зэреджэр нэхъ пасэуи зи гугъу тщIа, тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор Ершов Виталий и тхылъым. Абы нэхъ убгъуауэ дытепсэлъыхьыну хуэфащэу къыщIытщыхъуа щхьэусыгъуэхэм язщ Виталий и лэжьыгъэм напэкIуэцI куэд адыгэ-шэрджэсхэм зэрыщахухихар.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

И лэжьэкIэм къыхуихьа пщIэ

2018-07-10

  • РСФСР-м щIыхь зиIэ, УФ-м и цIыхубэ артисткэ, театрымрэ киномрэ я актрисэ, роль куэд урысей киноми театр зэхуэмыдэхэми щызыгъэзэщIа, цIыхубз роль мынэхъыщхьэу ищIахэм ящыщу («Небеса обетованные», «Изображая жертву» лэжьыгъэхэм) нэхъыфIу къалъытахэм къыпэкIуэу «Ника» саугъэтыр тIэу къызрата бзылъхугъэ цIэрыIуэ АхъуэджакIуэ Лие Мэжид и пхъур илъэс 80 ирикъуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Хамэ  къэрал къикIыжахэр ирагъаджэ

2018-07-10

  • КъуэкIыпIэ Гъунэгъум щыщ къэралхэм къикIыжу Хэкум къэзыгъэзэжа ди лъэпкъэгъухэр ди щIыналъэм изэгъэжыным хуэунэтIа лэжьыгъэ купщIафIэ куэд ирегъэкIуэкI Дунейпсо Адыгэ Хасэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мы махуэхэм

2018-07-07

  • Бадзэуэгъуэм и 7, щэбэт
  • Осетие Ищхъэрэ — Аланием егъэлъапIэ Республикэм и махуэр
  • Японием щагъэлъапIэ Лъагъуныгъэм и махуэр
  • 1687 гъэм Ньютон Исаак къихутащ дунейм зыщIэзышэ къару зэрыхэлъыр.
  • 1918 гъэм Советхэм Екатеринодар (иджырей Краснодар) щрагъэкIуэкIа съездым унафэ къыщащтащ Кавказ Ищхъэрэ республикэ къызэгъэпэщыным теухуауэ.
  • 1920 гъэм Антверпен (Бельгие) щыщIидзащ VII гъэмахуэ Олимп джэгухэм. Ар къызэIухыным теухуа гуфIэгъуэ дауэдапщэхэр щекIуэкIар шыщхьэуIум и 14-рщ.
  • 1923 гъэм Азербайджан ССР-м хыхьэу къызэрагъэпэщащ Нагорнэ Карабах автономнэ областыр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Хэлъхьэныгъэ ин

2018-07-07

  • Адыгэхэм ди зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэ куэд хуащIащ нэгъуэщI лъэпкъхэм къахэкIа щIэныгъэлIхэм, къэхутакIуэхэм, еджагъэшхуэхэм. Абыхэм ящыщщ зи ныбжьыр иджыблагъэ илъэ-си 115-рэ ирикъуа Гиппиус Евгений Владимир и къуэр. Этнолингвист, макъамэм и тхыдэдж цIэрыIуэм зэфIэкIышхуэ ирихьэлIащ «Адыгэ лъэпкъ уэрэдхэмрэ пшыналъэхэмрэ» тхылъыр дунейм къытегъэхьэным.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Нобэми  дегъэпIейтей

2018-07-07

  • Ди блэкIам, тхыдэ напэкIуэцIхэм сыщриплъэжкIэ, адыгэ лъэпкъым лъапсэрыхыр къытхуэзыгъэкIуа, илъэси 100-кIэ екIуэкIа Кавказ зауэм семыгупсысын слъэкIыркъым. А зауэ гущIэгъуншэр мыхъуатэмэ, ди лъэпкъым нобэ и бжыгъэр зыхуэдизынумрэ и зэфIэкIыр зыхуэдэнумрэ хэт ищIэнт?!

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

«Шордакъыжь»  бгы  лъапэм

2018-07-07

  • 1920 — 1930 гъэхэм Къэбэрдей-Балъкъэр автономнэ республикэм и жылэ нэхъ инхэм цIыхухэр дагъэIэпхъукIыурэ къуажэ нэхъ цIыкIухэр ягъэтIысу щIадзащ. Апхуэдэ зэхъуэкIыныгъэхэр щекIуэкIащ Сэрмакъ къуажэми.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

НыбжьыщIэхэм паспортхэр  иратащ

2018-07-05

  • ЩIалэгъуалэм я махуэр щагъэлъапIэм Урысей МВД-м и «Аруан» къудамэм щекIуэкIащ Урысей Федерацэм и цIыхум и паспортыр щрата Iуэху гуапэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мы махуэхэм

2018-07-05

  • Бадзэуэгъуэм и 5, махуэку
  •  Армением и Конституцэм и махуэщ
  • Аргентинэм щагъэлъапIэ Сабийхэм я махуэр
  • Венесуэлэм и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ. Америкэ Ипщэм Испанием щиIа колониехэм ящыщу Венесуэлэращ щхьэхуит хъуным и Iуэху япэу зезыхуар икIи 1811 гъэм ар абы къехъулIащ.
  • Брянск, Калугэ, Новгород областхэр къыщызэрагъэпэща махуэщ (1944 гъэм)
  • 1829 гъэм Урал щIыналъэм и къухьэпIэмкIэ Урысейм щыяпэу налмэс зыщIэлъ щIыпIэ къыщагъуэтауэ щытащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Хьэтхэр

2018-07-05

  • Фырэ-Къаныкъуэ Анфисэ
  • Тхыдэ роман
  • (КIэлъыкIуэр. ПэщIэдзэр №№68-69, 72-75, 78-79, 81-хэм итщ).
  • — Хуит узощIыж, Алэдамэ! Сыпхуэарэзыщ, щIалэ! Напэ уиIэу, щIыхь уиIэу, уцIыху нэсу укъыщIэкIащ, укъызыхэкIа лъэпкъышхуэм и пщIэр пIыгъыжащи, узоутIыпщыпэ. Иджыпсту щыщIэдзауэ ущхьэхуитщ. Сыхуейщ фи дежкIэ зэрыхабзэм хуэдэу, уи адэм деж усшэжыну, — къэтэджащ пщыр, Алэдамэ и нэм къыщIэплъэу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мы махуэхэм

2018-07-03

  • Бадзэуэгъуэм и 3, гъубж
  • ГИБДД-м (ГАИ-м) и лэжьакIуэхэм я махуэщ. ЦIыхубэ комиссархэм я советым ищIа унафэм ипкъ иткIэ 1936 гъэм къызэрагъэпэщащ ГАИ-р.
  • Алтай Республикэр къыщызэрагъэпэща махуэщ
  • Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм щыпсэу лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэм и махуэщ

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Бзэм  нэхъ  тегъэщIауэ

2018-07-03

  • Мэкъуауэгъуэм и 30-м Анкара (Тырку) пэгъунэгъу Нарткъалэ адыгэ жылэм Дунейпсо Адыгэ Хасэм и Хасащхьэм хэтхэм я зи чэзу зэIущIэр щекIуэкIащ. Абы хэтащ Тыркум, Сирием, Иорданием, Израилым, Европэм хыхьэ къэралхэм, Къэбэрдей-Балъкъэрым, Къэрэшей-Шэрджэсым, Адыгейм, Краснодар, Ставрополь крайхэм щылажьэ Адыгэ Хасэхэм я лIыкIуэхэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Хьэтхэр

2018-07-03

  • Фырэ-Къаныкъуэ  Анфисэ
  • Тхыдэ роман
  • (КIэлъыкIуэр. ПэщIэдзэр №№68, 69, 72 — 75, 78, 79-хэм итщ).
  • ИугъащIэ
  •  Зиусхьэным!
  • ТIэшуб и жэщгъуэлъхэр къриджауэ, хэт жызум къыжьэ-дилъхьэу, хэт къедэхащIэу, хэти санэплъ къыхуригъахъуэу зэхэст, дунеижьым къыщыхъур къафIэмыIуэхуу. Зэнзей пщыр илъагъуну къыщыщIыхьэм къригубжьащ абы:
  • — ФыщIэкIыт зэрыщыту! — жиIэри, бжэблыпкъым къиуващ.
  • ЦIыхубзхэр абы хуеплъэкIырт пыгуфIыкIыу, щIэнакIэу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

УФ-м и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ округым щыIэм и къулыкъум пэрыуващ Урысейм и ЛIыхъужь Матовников Александр. Абы теухуа зэхуэсым хэтащ КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрий

2018-06-30

  • Пятигорск къалэм щекIуэкIащ Урысей Федерацэм и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ округым щыIэм и къулыкъум ягъэувар IэнатIэм зэрыпэрыувэм теухуа зэхыхьэ. Абы хэтащ иужьрей илъэситIым а лэжьыгъэр езыхьэкIа, Урысейм и ЛIыхъужь Белавенцев Олег, федеральнэ округым хыхьэ щIыналъэхэм я Iэтащхьэхэр, дин лэжьакIуэхэр, округым и хабзэхъумэ IэнатIэхэм я лIыкIуэхэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха