ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Обозревателым и псалъэ'

ТхыдэщIэм и къежьапIэр

2017-06-10

  • Мэкъуауэгъуэм и 12-м дгъэлъапIэр ипэжыпIэкIэ къэрал гуфIэгъуэщ — Урысейм и махуэрщ. 2002 гъэр къэсыху ар Урысейм и Къэрал суверенитетым теухуа декларацэр къыщащта махуэу яIэту щытащ. Мы ­гуфIэгъуэр УФ-м и къэрал махуэшхуэ нэхъ «ныбжьыщIэ» дыдэхэм ящыщщ икIи ар ехьэлIащ абы и тхыдэщIэм.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

ГуащIэрыпсэухэм къахуигъэщIат

2017-04-29

  • Иджы дгъэлъапIэ гуфIэгъуэм нэхъапэм СССР-м зэрыщеджэу щытар ГуащIэрыпсэухэм я дунейпсо зэакъылэгъуныгъэм и махуэущ. Ар иджыри къэрали 142-м щаIэт. Языныкъуэхэм, псалъэм и хьэтыркIэ, США-м, Японием, Австралием мыр щагъэлъапIэр нэгъуэщI зэманщ. Индиери яхэту, къэрал 80-м накъыгъэм и 1-р гуфIэгъуэу къыщалъытэххэркъым.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

А тIур зэгуэхыпIэ зимыIэщ

2016-11-08

  • Дэ, нэхъыжьхэр, сыт щыгъуи хуабжьу дригушхуэу щытащ ди къэралым и щыхьэр Москва щекIуэкI дзэ парадхэм. Абыхэм ягъэбыдэрт дызыщыпсэу СССР лъэщым зыри къызэрытемыкIуэнумкIэ тхэлъ фIэщхъуныгъэр.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

Урысейм и гъуэгущIэ

2016-11-04

  • Иджыри къэс мащIэкъым «щэкIуэгъуэм и 4-м дгъэлъапIэр сыт хуэдэ махуэшхуэ»? — жаIэу щIэупщIэхэр. Куэдым иджыри къалъытэ ар ЗэгурыIуэныгъэмрэ зэкIужыныгъэмрэ я махуэу. Апхуэдэу, щэкIуэгъуэм и 7-р зэрахъуэкIауэ щытащ 1996 гъэм. Ауэ УФ-м и Президентым и УказкIэ 2005 гъэм большевикхэм я зэманым «Октябрь Социалист Революцэ Иным и махуэу» щытар «ЦIыхубэ зэкъуэтыныгъэм и махуэ» хъуащ, лIэщIыгъуэ зыбжанэ и пэкIэ щэкIуэгъуэм и 4-м Урысейм щекIуэкIа Iуэхухэм тращIыхьри.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

Дуней псом пщIэ щиIэщ

2016-09-03

  • Куэд зи фэм дэкIа ди щIыналъэм и цIыхухэм илъэс 95-рэ и пэкIэ я хъуэпсапIэр къайхъулIащ. Абыхэм ягъуэтащ лIэщIы­гъуэ куэдкIэ я нэ къызыхуикIар — япэ дыдэу адыгэ­хэмрэ балъкъэрхэмрэ я лъахэм къэралы­гъуэ теплъэ игъуэтащ.
  •  
  • Большевикхэм ягъэзэщIащ къы­зэрагъэгугъар: лъэпкъ псоми щхьэхуэу щытынымкIэ, тхыбзэ яIэнымкIэ лъабжьэхэр зэтрау­хуащ. Псори хъарзынэ хуэ­дэт, арщхьэкIэ иджыри лъэпощхьэпо, зэфIэмыхьэныгъэ куэд Iуэхум хэлът. Ар къызыхэкIри гурыIуэгъуэт: щIэ псоми тыншу зэи гъуэгу ягъуэтыркъым. Апхуэдэуи ­хъуащ. Октябрь революцэр текIуа иужь къэбэрдейхэмрэ балъкъэрхэмрэ хагъэ­хьащ Бгырыс Автоном Совет Социалист Республикэм. АрщхьэкIэ а зэгухьэныгъэр емыгупсысауэ къызэрагъэпэщауэ къы­щIэкIащ. Ар иужькIэщ къащыгурыIуэжар. Псалъэм и хьэтыркIэ, парт, къэрал лэжьакIуэ цIэрыIуэ Микоян Анастас и гукъэкIыжхэм къыщегъэлъагъуэ къэбэрдейхэмрэ балъкъэрхэмрэ а зэгухьэныгъэм зэрыхагъэхьар къезэгъыу зэрыщымытар: «А зэгухьэныгъэм хэт лъэпкъхэр мус­лъымэн диным фIэкIа зыми зэпищIэртэкъым, ахэр экономикэкIи, псэуныгъэм ехьэлIа нэ­гъуэщI псомкIи щхьэхуэт. Хэбгъэзыхьмэ, къэбэр­дейхэмрэ балъкъэрхэмрэ здэкIуэр Владикавказтэкъым, атIэ Псыхуабэ бэзэрырт». Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

ЩыIэр зы пэж закъуэщ

2016-05-07

  • Тхыдэм  уриджэгу  хъунукъым
  •  Дунейр къызэригъэщIрэ Хэку зауэшхуэм нэхърэ нэхъ лъы куэд щагъэжа къэхъуакъым. Аращ ди цIыхухэм ТекIуэныгъэм и махуэр — накъыгъэм и 9-р псом хуэмыдэу хэIэтыкIауэ илъэс къэс щIагъэлъапIэри.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

ГуфIэгъуэ иныр догъэлъапIэ

2014-05-08

  • Ди къэралым и гуфIэгъуэ нэхъыщхьэщ дгъэлъапIэ ТекIуэныгъэм и махуэр. Ар къызыхэкIри гурыIуэгъуэщ: цIыхур дунейм къызэрытехъуэрэ зыми илъэгъуакъым Хэку зауэшхуэм нэхърэ нэхъ псэзэпылъхьэпIэу щыта зэжьэхэуэныгъэшхуэ. А зэпэщIэтыныгъэм къиша гуауэмрэ насыпыншагъэмрэ апхуэдизкIэ инщи, зэман дэкIми, тхыдэм хэгъуэщэжыркъым.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

Тхыдэр и гъуэгу тоувэж

2014-03-20

  • Ди къэралым къыщы­хъуащ иужь зэманым зи мыхьэнэкIэ зыми пхуемы­гъэпщэну Iуэхухэр.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

Тхыдэм и зыгъэзапIэхэм ящыщ зы

2013-11-02

  • Илъэс зыбжанэ хъуауэ ди къэралым щагъэлъапIэ ЦIыхубэ зэкъуэтыныгъэм и махуэр. Ди гъащIэм щIэуэ къыхыхьа а махуэшхуэм  десэжауэ жыпIэ хъунущ. АрщхьэкIэ иджыри куэдым къа­гу­ры­Iуэр­­­къым а гуфIэгъуэр къэрал унафэкIэ ягъэувыныр къы­зыхэкIар. Абы щыгъуэми лъабжьэ гуэри зи­мыIэ щыIэкъым.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

И щхьэ и унафэ ещIыж

2013-06-12

  • Мы гъэм мэкъуауэгъуэм и 12-м илъэс 23-рэ ирокъу Урысей Федерацэм и Къэрал суверенитетым и Декларацэр УФ-м и Совет Нэхъыщхьэм къызэрищтэрэ. Аращ илъэ­ситI (1992 гъэм) дэкIа иужь унафэ щхьэхуэкIэ Урысейм и махуэу ягъэу­вар. Иджы а махуэр нэхъ хэIэ­ты­кIауэ УФ-м щагъэлъапIэхэм ящыщ зыщ. АрщхьэкIэ иджы­ри куэд щIоупщIэ: сыт ар апхуэдизу махуэшхуэу къыщIалъытэр? Урысейр нэ­хъапэм зыгуэрым IэщIэлъу щыта?
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

ПсэзэпылъхьэпIэт дэтхэнэ дакъикъэри

2013-05-08

  • СССР-м и зэманым ягъэ­лъапIэу щыта махуэшхуэхэм ящыщу зи пщIэр емыхуэхыу, атIэ кIуэ пэтми нэхъ­ри яIэту Урысейм къыщызэтенар ТекIуэныгъэм и махуэрщ. Ар гуфIэгъуэ нэпсхэмкIэ гъэнщIащ.   Иджыпстуи нэгум къы­щIэ­гъэхьэгъуейщ абы щы­гъуэм совет цIыхухэм яхузэфIэкIар — зэуапIэ губгъуэм итахэми ахэр зыхуеинухэмкIэ къызэрагъэпэщу лэжьыгъэ IэнатIэм пэрытахэми. А псоми зэрахьа лIы­хъу­жьыгъэр тхыдэм зэи хэгъуэщэжынукъым. Хэку зауэшхуэм, зэрыщыту ЕтIуанэ дунейпсо зауэм хуэ­дэу, тратхыхьари тра­жы­Iы­хьари апхуэдизкIэ куэдщи, щIыбгъу­жын щыIэ  хуэдэкъым. АрщхьэкIэ, зи гугъу тщIы ТекIуэныгъэм и мыхьэнэр апхуэдизкIэ инщи, абы теухуауэ пху­жы­Iэнур гъунапкъэншэщ икIи жыIэни хуейщ. Псом хуэмыдэу щIэуэ къэунэхуа «тхыдэтххэм» пэжыр щIау­фэу е зэрадзэ­кIыу зэры­хуе­­жьам къыхэ­кIыу. Ди жа­гъуэ зэрыхъунщи, «пцIым и лъа­къуэр» ялъэ­Iэсащ ныб­жьы­щIэхэм тхыдэр зэры­ра­гъэдж тхылъхэми. Мыбдеж къыщыд­гъэлъэгъуэн­щи, ардыдэр УФ-м и Президент Путин Владимир къыщыхигъэщащ цIыху­хэр зыщIэуп­щIа­хэм       иджыблагъэ жэуап щаритам.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ

ЛIэщIыгъуэхэм къадекIуэкI

2013-04-30

  • И мыхьэнэр зэм яIэту, зэм ягъэлъа­хъ­шэу илъэс куэд хъуа­уэ дунейм щагъэ­лъапIэ ГуащIэрыпсэухэм я зэакъылэгъуны­гъэм и махуэр, иджы зэрыжаIэщи, Гъатхэмрэ Лэжьыгъэмрэ я махуэр. Дэтхэнэ Iуэхум хуэ­дэуи абы, зэрыгурыIуэгъуэщи, щIэдзапIэ иIэщ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Обозревателым и псалъэ