ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Август, 2020

Къэбэрдей-Балъкъэрым щекIуэкIынущ «Армия-2020» дзэ-техникэ зэхуэсышхуэр

2020-08-08

  • Урысеидзэм иужьрей зэманым къыIэрыхьа техникэ нэхъ лъэщхэм ящыщхэр щагъэлъэ­гъуэнущ Юпщэ дзэ округым, абы Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIыналъэри хэту, щрагъэкIуэкIыну «Армия-2020» зэхуэсым.
  • Абы цIыхухэм япэу щрагъэлъагъунущ дзэ IэщэщIэхэр, техникэ­щIэ­хэр. Абыхэм ящыщщ бийм радиокIэ зэбгригъэх хъыбархэр къызэ­пыудыным хуэгъэпса «Ртуть» АСП БМ станцыр, уэгум ит бий кхъухь­лъатэр здэщыIэр къэху­тэнымрэ зенитнэ Iэ­мэпсымэхэр абы теу­хуэнымрэ къызэфIэзыгъэкIыфыну «Купол» станцыр, нэгъуэщI куэд.
  • Зэхуэсыр екIуэкIынущ шыщхьэуIум и 23 — 29-хэм къриубыдэу.
  • КъБР-м и
  • Iэтащ­хьэм­рэ Правительствэмрэ
  • я пресс-IуэхущIапIэ.

Зыхыхьэхэр: Хэха

Европэм и къурш нэхъ лъагэ дыдэм дэкIыну загъэхьэзыр

2020-08-08

  • Iуащхьэмахуэ лъапэ нобэ къыщыщIэдзауэ шыщхьэуIум и 16 пщIондэ «Эльбрусиада» Iуэхур зэрыщекIуэкIынум теухуа хъыбар зэбгригъэхащ Урысейм АльпинизмэмкIэ и федерацэм.
  • Абы хэтынущ Iуащхьэмахуэ и щыгу дэкIыну гупыж зыщIа цIыхуищэм щIигъу. Урысейм АльпинизмэмкIэ и федерацэмрэ альпинизмэмкIэ Евро-Азие зэгухьэныгъэмрэ иджы етхуанэрэ къызэрагъэпэщ Iуэхур трау­хуащ ТекIуэныгъэ Иныр илъэс 75-рэ зэрырикъум.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

«Адыгэ псалъэр» къезыгъэхьхэм захудогъазэ

2020-08-08

  • 2020 гъэм и етIуанэ илъэс ны­къуэм цIыхухэм яIэры­хьэну ­га­зетхэмрэ журналхэмрэ Iэ щыщIадз зэманыр иухащ.
  • «Адыгэ псалъэ» газетыр зы­Iэрыхьэну хуейхэм хъыбар фы­догъащIэ — фок­Iадэм (сентябрым) щыщIэдзауэ ар къевгъэ­хьын папщIэ Iэ щы­щIэвдз хъунущ Урысей ­пощтым и дэтхэнэ IуэхущIапIэми.
  • Мази 4-м «Адыгэ псалъэ» га­зетым и ­уасэр сом 464-рэ кIэ­пIейкIи 2-рэщ.
  • Ди индексыр П 5894

Зыхыхьэхэр: Хэха

Гъэ еджэгъуэщIэм зэса мардэм тету щыщIадзэжыну я мурадщ Къэбэрдей-Балъкъэрым

2020-08-08

  • Къэбэрдей-Балъкъэрым мы зэманым щыхуэкIуащ коронавирусым и зэранкIэ ягъэувауэ щыта мардэхэм къыте­кIы­жыным теухуа ещанэ Iыхьэм икIи егъэджэныгъэ IуэхущIапIэ псоми Iэмал ягъуэтащ я лэжьыгъэм пащэжыну. Абы ипкъ иткIэ республикэм щамурадщ 2020 — 2021 гъэ еджэгъуэщIэр зэса щIыкIэм  тету, сабийхэр школхэм екIуалIэу, щIа­дзэжыну.
  • УФ-м цIыхухэм щIэныгъэ егъэгъуэ­тынымкIэ и министр Кравцов Сергей нэ­хъапэIуэкIэ зэрыжиIамкIэ, еджапIэм емыкIуалIэу ныбжьыщIэхэр егъэджэн Iэмалым урысей школхэм щыхуэкIуэнукъым, гъэ еджэгъуэ­щIэр фокIадэм и 1-м щIадзэжынущ, илъэс кIуахэми щыIа къызэрыгуэкI мардэм тету.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Ди республикэр ящыщщ COVID-19-р зэуалIэхэм я бжыгъэр щынэхъ мащIэ щIыналъэхэм

2020-08-08

  • Коронавирус узыфэ зэрыцIалэм ехьэлIа щытыкIэр зэпIэзэрыт щыхъужащ Урысейм и хэгъэгухэм я нэхъыбапIэм. Апхуэдэу щытми, языныкъуэ щIыпIэхэм Iуэху узыгъэгузавэу къыщонэ иджыри. Ар къыхигъэщащ «Роспотребнадзор»-м и унафэщI Поповэ Аннэ.
  • Абы зэрыжиIамкIэ, УФ-м и субъект 80-м щытыкIэр хэпщIыкIыу щефIэкIуэжащ е узыфэр зэуалIэхэм я бжыгъэм хэщIурэ макIуэ. Къэбэрдей-Балъкъэрыр хагъэхьащ ­вирусыр зыпкърытхэм я бжыгъэр щынэхъ мащIэ дыдэу къалъытэ щIыналъэхэм.
  • КъБР-м и Iэтащхьэмрэ Правительствэмрэ я пресс-IуэхущIапIэ.

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЩIэныгъэлIхэр мэлажьэ

2020-08-08

  • ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием и Президиумым и зи чэзу зэIущIэр видеоконференц жыпхъэм иту ­дыгъуасэ екIуэкIащ. Ар иригъэкIуэкIащ ЩIДАА-м и президентым и къалэн­хэр ­пIалъэкIэ зыгъэзащIэ Къанокъуэ Арсен.

  • ЗэIущIэм хэтащ ЩIДАА-м и вице-президентхэу ЛIэужь Iэдэмрэ (Адыгей) ХьэфIыцIэ Мухьэмэдрэ, щIэныгъэ ­секретарь нэхъыщхьэ Щхьэгъэпсо Сэфарбий, академикхэу Гварамиа Алеко (Абхъаз къэрал университетым и ректор), Сэкий ФатIимэ (Армавир лингвистикэ университетым и ректор), Даур Борис (Шэрджэсхэм я Нэхъыжьхэм я советым и тхьэмадэ), Иуан Зэуал (Къайсэр дэт университетым и егъэджакIуэ), нэгъуэщIхэри.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Адыгэ медалыщIэ

2020-08-08

  • КъАХ-м и хасащхьэм хэтхэм иджыблагъэ ­къащтащ  зэгухьэныгъэм и дамыгъэр.

  • ЗИ ГУГЪУ тщIы медалымкIэ илъэс къэс, фокIадэм и 20-м, Адыгэхэм я махуэм ирихьэлIэу, лъэпкъым хуэгъэза и зэфIэкIхэмкIэ къыхэжаныкIа цIыхуищ ягъэ­лъэпIэнущ.
  • Езы медалыр жэзым­рэ дыжьынымрэ къыхэ­щIы­кIащ. И IуплъапIэм и хъуреягъкIэ «Къэбэрдей Адыгэ Хасэ» псалъэхэр къокIуэкI, и  кум вагъуэ пщыкIутIыр зыщхьэщыт шабзищыр щызэблэ­дзащ. И щIыбагъым «Адыгэ лъэпкъым и фIыщIэ» псалъэхэр тетхащ. Адыгэ ныпыр уигу къигъэкIыу, медаль хъурейр зыIыгъ хэIупхъэм щэкI удзыфэ тебзащ.  
  • КъАХ-м и дамыгъэр зратынухэм я цIэр щIыналъэ (район), къалэ хасэхэм къагъэлъагъуэ хъунущ фокIадэм и 15 пщIондэ.
  • ЧЭРИМ  Марианнэ.

Зыхыхьэхэр: Хэха

Республикэпсо зэпеуэм кърикIуахэм хоплъэж

2020-08-08

  • «Адыгэ псалъэ» газетымрэ Къэ­бэрдей Адыгэ Хасэмрэ къыхалъ­хьауэ КъБР-м ЦIыхухэр егъэ­джэнымкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэ­гъуалэм я IуэхухэмкIэ и министерствэм ди щIыналъэм щригъэкIуэкI «Си бзэ — си псэ, си дуней» респуб­ликэпсо фестиваль-зэпеуэм 2020 гъэм кърикIуахэр иджыблагъэ наIуэ щащIащ къэпщытакIуэ гупым я зэхуэсым.

  • Зэпеуэм и къалэн нэхъыщхьэу щытыр  анэдэлъхубзэр  хъумэ­нырщ, хабзэмрэ щэн дахэмрэ щIэб­лэм зэрыбгъэдалъхьэ Iэмал нэхъыщхьэхэр, бзэм ди еджапIэхэм ­щиубыд увыпIэр наIуэ къэщIынырщ. А мурадыр яIэу, адрей илъэсхэми хуэдэу, мы гъэми зэпеуэм хэтыну ­жэрдэм зыщIар еджапIэ мащIэтэкъым. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, ко­ронавирус узыфэ зэрыцIалэм и ­зэранкIэ, гупыж зыщIахэм ящыщу ­зэ­пеуэм зи зэфIэкI къыщызыгъэ­лъэ­гъуэну  Iэмал зыгъуэтар еджа­пIитхумрэ зы сабий садымрэщ. Мэлыжьыхь мазэм нэсыху министерствэм къахуигъэува махуэ хэхахэм къэпщытакIуэхэр здэщыIа еджапIэхэм я лэжьыгъэм теухуа я Iуэху еплъыкIэхэр ягъэнэхуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мы махуэхэм

2020-08-08

  • ШыщхьэуIум и 8,
  • щэбэт
  • Альпинизмэм (альпинистым) и дунейпсо махуэщ
  • Офтальмологием и дунейпсо махуэщ
  • Джэдухэм я дунейпсо махуэщ
  • Швецием и Къэрал ныпым и махуэщ
  • Урысейм и Физкультурникым и махуэщ
  • Аусбург къалэм (Германие) щагъэлъапIэ мамырыгъэм и махуэр
  • Китай Республикэм щагъэлъапIэ Адэхэм я махуэр

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Зэрызэмыщхьыр я беягъэщ

2020-08-08

  • ШыщхьэуIум и 9-р щIыпIэдэлъху лъэпкъхэм — щалъхуа щIыналъэм щыпсэужхэм — я махуэщ. Ар гъэ­лъэ­пIэнымкIэ унафэр 1994 гъэм и дыгъэгъазэм ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм къыщащтащ (Interna­tio­nal Day of the World‘s Indigenous People).

  • ЩIыпIэдэлъху лъэпкъхэм заужьынымкIэ, я хуитыныгъэм ­зегъэубгъунымкIэ Iэмалхэм нэхъ убгъуауэ лъыхъуэн щыщIадзар XX лIэ­щIыгъуэм и етIуанэ Iыхьэрщ — а лэжьыгъэм мыхьэнэшхуэ зэриIэм, жылагъуэм, властым пэрытхэм лъэпкъ цIыкIухэм хуащI гулъытэр нэхъыбэ щIын зэрыхуейм ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм щытеп­сэ­лъыхь хъуа иужькIэщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ТIыгум трагъаплъэ

2020-08-08

  • Урысей Федерацэм футболымкIэ и кубокыр къэхьыным теухуауэ зэхаубла зэхьэзэхуэм «Спартак-Налшыкым» къыщыщIидзащ фи­налым и 1/256-нэ Iыхьэм. Абы ­хьэрхуэрэгъу къыщыхуэхъуащ «ЕсэнтIыгу» командэр.

  • Хуабжьу тфIэхьэлэмэтт «Спартак-Налшыкым» и фащэр ящыгъыу зэIущIэр щIэзыдзэнухэр хэт сымэми зэдгъэщIэну. Ахэр, дызэрыщыгу­гъауэ, фIы защIэу къыщIэкIащ. Зыгъэсэныгъэхэр щекIуэкIым фэбжь зэригъуэтам къыхэкIыу, ди коман- дэм и гъуащхьэтету иужь лъэхъэнэм дызэса  Щоджэн  Борис  и  пIэкIэ ­гъуэм дэуват Налшык къыщалъхуа икIи топ джэгуным зыщезыгъэса, иджыблагъэ къэзыгъэзэжа Антипов Антон.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Гъэсэныгъэрэ лIыгъэрэ зыхэлъ

2020-08-08

  • Лэскэн районым хыхьэ Урыху къуажэм щыщ Чэгъэдухэ я уна­гъуэм хъыбар гуапэ къаIэрыхьащ я щIалэ Елдар къулыкъу щищIэ дзэ частым къикIыу.
  • Ленинград областым хыхьэ Лугэ къалэм зэ­гъэ­пэщыжыныгъэ, зэ­фIэгъэувэжыныгъэ лэжьыгъэхэмкIэ и 69-нэ ­батальон щхьэхуэр зы­­хыхьэ войсковой часть №63452-м и командир Чекамисов Ю. и Iэр зыщIэлъ фIыщIэ тхыгъэр къы­щIедзэ мы псалъэхэмкIэ: «Рядовой Чэгъэду Елдар Леонид и къуэм хуэгъэза фIыщIэ тхыгъэ». Ар абы къы­хуагъэфэщащ зыхурагъэджахэр IэкIуэлъакIуэу къызэригъэсэбэпым, и пщэрылъхэр пылъхьэншэу, жэуаплыныгъэ ин хэлъу зэрызэфIихым, бронетанковэ машинэхэм ехьэлIа Iуэхухэр  щагъэзащIэм къигъэлъэ­гъуа  зэпIэзэрытыгъэм папщIэ. Тхыгъэ кIэщIыр дгъэхьэзырыху, абы къы­кIэлъыкIуащ  иджыри зы ЩIыхь тхылъ, и къалэнхэм зэрехъулIэм ­пап­щIэ икIи Урысей Федерацэм и IэщэкIэ ЗэщIэузэда и къарухэм я Тылыр илъэс 320-рэ зэрыхъур щагъэлъапIэм ирихьэлIэу къыхуагъэфэщауэ.
  • Апхуэдэ гулъытэ къэзылэжь адыгэ щIалэм куэдкIэ ущыгугъ зэрыхъунум шэч хэлъкъым. Къапщтэмэ, еджэн-ми щехъулIауэ дзэм къулыкъу щищIэну дэкIащ Елдар. Абы къиухащ КъБКъУ-м физкульту­рэм­рэ спор­тымкIэ и факультетым и ­бакалавриатыр, а еджапIэ дыдэм экономикэмрэ правэмкIэ и фа­культетым юриспруденцэмкIэ и къудамэм   и магистратурэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

1 КъБР * «Мир» канал

2020-08-08

  • Блыщхьэ, шыщхьэуIум и 10
  • 6.00 «Республикэ: тхьэмахуэ зэ­хуаку хъыбархэр» (16+)
  • 6.30 «Нэхъ лъапIэ дыдэ». Егъэ­джакIуэ Шэру Раисэ (12+)
  • 6.55 «Сценэм къыхуигъэщIа». КъБР-м и цIыхубэ артисткэ Хьэмыку Жаннэ (ады­гэбзэкIэ) (12+)
  • 7.30 «Республикэ: тхьэмахуэ зэ­хуаку хъыбархэр» (16+)
  • 8.00 «ЛIэщIыгъуэхэм я джэрпэ­джэж» (балъкъэрыбзэкIэ) (12+)
  • 8.30 «Нартхэр» (балъкъэрыбзэкIэ) (12+)
  • 9.00 «КъэкIуэнур я плъапIэу» (ады­гэбзэкIэ) (12+)
  • 17.00 Мультфильм (0+)

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ОТР Общественное Телевидение России

2020-08-08

  • Блыщхьэ, шыщхьэуIум и 10
  • 6.00 «Республикэ: тхьэмахуэ зэхуаку хъы­бархэр» (16+)
  • 6.30 «Лъэхъэнэгъу». Журналист Битокъу ­Маринэ (12+)
  • 7.00 ТхакIуэ Терехов Игорь (12+)
  • 7.30 УсакIуэ Евтушенкэ Евгений и пшыхь. ЕтIуанэ  Iыхьэ (12+)
  • 8.50 «Гъуэгуанэ тхыгъэхэр» (12+)
  • 17.00 «Зауэм Iутхэм я письмохэр». Полищук Иван и архивым щыщ (12+)
  • 17.35 Бгы туризмэм теухуауэ (12+)
  • 18.15 «Парламентым и сыхьэт» (16+)
  • 18.45 «ХъыбарыщIэхэр» (16+)

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

«Къэбэрдей-Балъкъэр» ГТРК-м и ТВ

2020-08-08

  • Блыщхьэ, шыщхьэуIум и 10
  • 7.07, 7.35, 8.07, 8.35 ЩIыпIэ зэман. «Пщэдджыжь». КъБР-м щыхъыбархэр
  • 9.00 ЩIыпIэ зэман. КъБР-м щы­хъыбархэр (адыгэбзэкIэ, балъкъэрыбзэкIэ)
  • 9.30 ТекIуэныгъэ Иныр илъэс 75-рэ ирокъу. «Тщыгъупщэ  хъунукъым» (12+)
  • 14.30, 21.05 ЩIыпIэ зэман. КъБР-м щыхъыбархэр
  • 17.15 «Хъыбар къызэрыгуэкI». «Зи сабиигъуэр зауэм ­хиубыдахэр» (12+)
  • 17.50 «Зэманым и лъэужьхэр». Зауэм хэта спортсменхэр (12+)

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха