ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Апрель, 2020

КъБР-м  и  Iэтащхьэр  хэтащ коронавирус  уз зэрыцIалэм земыгъэубгъуным теухуауэ Урысей Федерацэм  и  Президентым и унафэм щIэту екIуэкIа  зэIущIэм

2020-04-30

  • ВидеозэпыщIэныгъэм и Iэмалхэр къагъэсэбэпри, Урысейм и Президентым мэлыжьыхьым и 28-м Федерацэм и субъектхэм зэIущIэ ядригъэкIуэкIащ, коронавирус уз зэрыцIалэм пэщIэтыным ехьэлIауэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДызыгъэпIейтей Iуэху

Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ  Казбек  Гъатхэмрэ Лэжьыгъэмрэ  я махуэшхуэмкIэ зэрехъуэхъур

2020-04-30

  • Къэбэрдей-Балъкъэрым пщIэ зыхуащI и цIыхухэ!
  • Гъатхэмрэ Лэжьыгъэмрэ я махуэшхуэмкIэ си гуапэу сынывохъуэхъу!
  • Псоми ди зэхуэдэу икIи республикэм щыпсэу дэтхэнэми фIыуэ илъагъуу мы махуэшхуэр хуэфащэу къалъытэ. Мамырыгъэмрэ гуащIэдэкIымрэ ар и нэщэнэщ, узэщIыныгъэмрэ зэIузэпэщыныгъэмрэ, гъащIэмрэ гугъэ нэхухэмрэ абы уахешэ, тхыдэмрэ нобэмрэ зэпещIэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хъуэхъу

Дунейм  и щIэрэщIэгъуэ  дахэ

2020-04-30

  • Гъатхэмрэ Лэжьыгъэмрэ я махуэр япэ дыдэу Урысей пащтыхьыгъуэр щыщыIам, 1890 гъэм ягъэлъэпIауэ щытащ. Япэ илъэсым — Варшавэ, къыкIэлъыкIуэм — Санкт-Петербург къалэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

КЪЕБЛАГЪЭ, МАЙ!

2020-04-30

  • КIуащ БетIал
  • Маипэ махуэм рапорт уэттуэ,
  • Дыхъуахъуэу гукIэ хьэл дэ тщIай,
  • Гъэ кIуам дгъэхъар бжесIэн сыхэтуэ,
  • Соув уи пащхьэм нобэ, Май.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Куэдым  хуэIэзэт

2020-04-30

  • Пэжыр зи гъуазэ цIыхум дежкIэ нэхъыщхьэр зыхуэзэ гугъу- ехьхэм пэлъэщрэ задиузэщIу, псэуныгъэм хуиIэ лъагъуныгъэр и гум щимыгъэкIуэщIу ипэкIэ кIуэтэнырщ. АтIэми, ар зэгуэрым нэсынущ зэплъэкIыжу щызэупщIыжын и пIалъэм: сыт хуэдэ лъэужь къызэзнэкIыр, сыкъызыхэкIа лъэпкъым, сыкъыщыхъуа жылэм я пщIэр, я щIыхьыр, зымащIэ нэхъ мыхъуми, си гуащIэдэкIкIэ схуэIэта? А упщIэхэм япэхъун жэуап нэс и чэзум езытыжыфахэм, шэч хэмылъу, ящыщщ мы тхыгъэм зи гугъу щытщI Шортэн Аскэрбий.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ТекIуэныгъэ

Мы махуэхэм

2020-04-30

  • Мэлыжьыхьым и 30, махуэку
  •  Ветеринархэм я дунейпсо махуэщ
  •  Джазым и дунейпсо махуэщ
  •  Урысейм и МафIэсгъэункIыфIхэм я махуэщ
  •  1918 гъэм «Ленфильм» киностудиер къызэрагъэпэщащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Сымаджэщхэм  зыщIагъакъуэ

2020-04-30

  • Covid-19 узыфэм адэкIи земыгъэубгъуным хуэгъэзауэ мы лъэхъэнэм ди щIыналъэм щрагъэкIуэкI Iуэхугъуэ щхьэпэхэм ящыщ зыщ медицинэм и IуэхущIапIэхэр электрокъарукIэ зэпыу имыIэу къызэгъэпэщыным «Кавказ Ищхъэрэм и Урысейсетхэр» компанием гулъытэ хэха зэрыщыхуащIыр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЦIыхухэм  ядоIэпыкъу

2020-04-30

  • Бахъсэн район администрацэм и пресс-IуэхущIапIэм и унафэщI Чылар Аринэ хъыбар къызэрыдигъэщIамкIэ, #Мы Вместе урысейпсо акцэм хыхьэу екIуэкI «ШхынкIэ дэIэпыкъун» Iуэхум ипкъ иткIэ, Бахъсэн районым и волонтёрхэм ерыскъы зэмылIэужьыгъуэхэр Iэрагъэхьащ хуэмыщIауэ, жьы хъуауэ, и узыншагъэм къызэримыхьым къыхэкIыу зи Iуэху зыхуземыхуэжу цIыхуи 141-м.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

2020-04-30

  • ЩоджэнцIыкIу Нинэ Iэдэм и пхъум балигъ зэрыхъурэ дунейпсо литературэр едж. Абы теухуа- уэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым щригъэкIуэкI лекцэ купщIафIэхэм етхьэкъу студенхэри ахэр зыфIэхьэлэмэту едэIуэну къекIуалIэ псори.
  • Нобэ ЩоджэнцIыкIу Нинэ къыщалъхуа махуэр егъэлъапIэ. Пушкиным и цIэр зезыхьэ курыт еджа- пIэ №8-р, Прохладнэ дэт ГъуазджэхэмкIэ сабий еджапIэр, Бахъсэн къалэ щыIэ КIуэкIуэм и цIэр зезыхьэ школ №8-р, Котляровхэ я тхылъ тедзапIэр абы я гуапэу йохъуэхъу зэIузэпэщыныгъэ, насып, узыншагъэ иIэну, и тхылъхэм я гъуэгур кIыхь хъуну икIи абыхэм къыщыхьа гупсысэхэм цIыхухэм я деж хуэфэщэн пщIэ лъагэ щагъуэтыну.

Зыхыхьэхэр: Хъуэхъу

ЛъагапІэ-910: ТекІуэныгъэм и махуэшхуэм хуагъэхьэзыр

2020-04-30

  • Хэку зауэшхуэм ТекІуэныгъэр къызэрыщахьрэ илъэс 75-рэ щрикъум ирихьэлІэу Лъага- пІэ-910 зэджэ щІыпІэр къэгъэщІэрэщІэжыным, абы и Іэгъуэблагъэр зыхуей хуэгъэзэным теухуа лэжьыгъэхэр щІэгъэхуэбжьауэ Бахъсэн щІыналъэм щокІуэкІ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

2020-04-30

  • Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым, Дунейпсо Адыгэ Хасэм, КъБР-м и «Адыгэ Хасэ» ОО-м, Адыгэ жылагъуэ зэгухьэныгъэ хэм я зэщIэзыгъэуIуэ советым хъыбар фегъащIэ КъБКъУ-м и профессор, философие щIэныгъэхэм я кандидат, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ Щэныбэ Юрэ Мухьэмэд и къуэр и ныбжьыр илъэс 84-м иту дунейм зэрехыжамкIэ икIи абы и унагъуэмрэ Iыхьлыхэмрэ яхуогузавэ.

Зыхыхьэхэр: Хэха

Махуэм  сурэт  ещI, жэщым  роман  етх

2020-04-30

  • Урысей Федерацэм, Адыгэ, Къэрэшей-Шэрджэс республикэхэм я цIыхубэ сурэтыщI, УФ-м и Художникхэм, Журналистхэм, ТхакIуэхэм я союзхэм хэт Къат Теувэж ди къэралым фIыуэ къыщацIыху, абы и цIэр щащIэ КъуэкIыпIэ Гъунэгъуми, Тыркуми, Европэми. АдыгэлI зэчиифIэм и лэжьыгъэхэм нэхъыбэу къыщыгъэлъэгъуар XX лIэщIыгъуэм и етIуанэ Iыхьэм и кIэуххэм, XXI и пэщIэдзэхэм лъэпкъ щэнхабзэм зэрызиужьарщ. Апхуэдэуи Къатым и IэдакъэщIэкIхэр теухуащ къыщалъхуа щIыналъэм, адыгэхэм я тхыдэм, хабзэм, щэнхабзэм. «Си къуажэ», «Жыг хадэ», «Гугъэ», «ЩакIуэхэр», «1918 гъэ» сурэтхэм я цIэхэм къыбжаIэ абыхэм къыщыгъэлъэгъуар. КъищынэмыщIауэ, къэрал куэд къызэхикIухьыну хунэсащ Теувэж икIи ахэр къызэрыщыхъуар щынэрылъагъущ «Иордание», «Болгарие», «Мэжэр» сурэт гупым. График, живописец цIэрыIуэм лэжьыгъэ мин бжыгъэ и Iэдакъэ къыщIэкIащ. Абы и зэчиймрэ зэфIэкIымрэ гъуни нэзи яIэкъым жыпIэкIэ, ущыуэнукъым. Ар матхэ тушкIэ, дагъэкIэ, акварелкIэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Уафэбгыкъу   и   нэлат

2020-04-30

  • МэшбащIэ  Исхьэкъ
  • (КIэлъыкIуэр. ПэщIэдзэр  №№37 — 39, 41 — 48-хэм итщ).
  • ЗызэтриуIэфIэжат жьапщэм. Iуащхьэ лъахъшэхэр зыхэдиихьа жаней губгъуэшхуэхэр иджы щымт. Мэз бгъуфIэшхуэхэр я шыкIэ лъэужьрэ Iузэв хым и толъкъун щIыху купраузхэр я шыщхьэ гъуазэу лъэхъулъэущт къэбэрдей шухэр. Накъыгъэ уафэр бзыгъэу лIы гъуэгурыкIуитIым къащхьэщытт. ТIуми зы псэкIэ зыхащIэрт КъэзыгъэщIам и Iэужьу нэм къиплъыхьыр а ягъэIу уэрэдыжьым зэрыдэбжьыфIэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Зыгъэпсэхугъуэ махуэм

2020-04-30

  • Къэзанокъуэм  и  хъыбархэр
  • Хамэм фыхуемыплъэкIыу, фи хабзэ феплъыж
  • Згуэрым Къэзанокъуэ Жэбагъы тридзэри, Тыркум кIуащ, я зэхэтыкIэ, я хабзэ еплъыну. Куэд дэмыкIыу къигъэзэжащ Жэбагъы.
  • — Мыр сыту кIэщIу къэбгъэкIэрэхъуа? — жаIэу щеупщIым:
  • — Гъуэгуанэр уигу иримыхьмэ, пIалъэр уогъэкIэщI, — жиIащ Жэбагъы.
  • — А уздэщыIа хэкум сыт щыплъэгъуа? Бомэт и къуэжьым хуэIуэтэжыркъым тырку хабзэр.
  • Жэбагъы, и щхьэр игъэкIэрахъуэри, жиIащ:
  • — Тыркур адыгэкъым, адыгэпсэмрэ тыркупсэмрэ зэщхькъым. Тырку хабзэр адыгэм хабзэ хуэхъунукъым! Хамэм фыхуемыплъэкIыу, фи хабзэ феплъыжи нэхъыфIщ!

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Малъхъэдис

Щомахуэ Iэминат: ЩытыкIэм дыкъызэрикIынур  дэтхэнэми ди жэуаплыныгъэм елъытащ

2020-04-28

  • Мы зэманым дуней псор зэрыт щытыкIэ гугъум ику дыдэм хэтыр дохутырхэрщ. Ахэрщ нэгъэсауэ Iуэхур зыIутыр къызыгурыIуэр, абы къыхэкIыуи яхь жэуаплыныгъэми къыхэхъуащ. Я узыншагъэкIэ шынагъуэ зэрыщыIэр къагурыIуэми, я къару, я гуащIэ емыблэжу я къалэныр жэщ-махуэ ямыIэу ирахьэкI. Республикэм коронавирус узыфэр зыпкърыт япэ сымаджэр къызэрыщахутэрэ сымаджэщыр «унэ» зыхуэхъуахэм ящыщщ СПИД-мрэ узыфэ зэрыцIалэхэмрэ щеIэзэ, щыпэщIэт республи- кэ центрым и поликлиникэм и унафэщI Щомахуэ Iэминат.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха