ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Дунейпсо литературэм и классик Хьэткъуэ Умар

2019-10-10

  • Зы гукъеуэ закъуэ
  • Иджырей тырку литературэм и новеллэ жанрым и лъабжьэр зыгъэтIылъа Хьэткъуэ Умар — Омер СейфеддинкIэ зэджэжым — дунейпсо литературэми увыпIэ хэха щеубыд.

Псоми еджэн…

Сталиным фIыуэ илъэгъуа дзэзешэ

2019-10-10

  • Рокоссовскэм и закъуэщ
  • къэралитIым я маршалу дунейм тетар
  •  Хэку зауэшхуэм и зэманым хуабжьу цIэрыIуэу щытащ Рокоссовский Константин. Егъэлеяуэ пхъашэ Сталин Иосиф езым и дзэзешэхэм ящыщу маршалитIырщ — Шапошниковымрэ Рокоссовскэмрэщ я цIэ-адэцIэхэмкIэ зэджэу щытар: абы къикIырт пщIэ хэIэтыкIа. Ауэ сэлэтхэм, офицерхэм, генералхэм къыхуащI пщIэри нэхъ мащIэтэкъым.

Псоми еджэн…

Чемпионхэм пщIэшхуэ хуащI

2019-10-10

  • Бахъсэн къалэ администрацэм и Iэтащхьэ Мамхэгъ Хьэчим, КъБР-м спортымкIэ и министрым и къуэдзэ Анаев Аслъэн, КъБР-м финансхэмкIэ и министрым и къуэдзэ Быф Аскэр, къалэ спорт школхэм я унафэщIхэм, спортым дихьэххэм кърагъэблэгъэжащ АСА лигэм и чемпион ди лъэпкъэгъу Багъ Алий.

Псоми еджэн…

Къэралым и утыку нэхъыщхьэ

2019-10-10

  • Албание
  • Скандербег и цIэр зезыхьэ утыкур Албанием и щыхьэр Тиранэ щаухуащ ар фашист Италием щыIэщIэлъа зауэ зэманым: Муссолини жыджэру архитектурэ лэжьыгъэ щригъэкIуэкIырт Рим и «адрыщI щIыналъэхэм». Къэралыр социализмэм и гъуэгум техьа иужь утыкум къращIэкIащ жылагъуэ унэ зыбжанэрэ Сталин Иосиф и статуерэ. Зэман дэкIри, иужьрейр зэрахъуэкIащ Албанием и лъэпкъ лIыхъужь, къэралыр Тыркум и тепщэныгъэм къыщIэгъэкIыным щIэбэна Скандербег и фэеплъышхуэкIэ.

Къалащхьэр ягъэдахэ

2019-10-08

  • Налшык и автобус къэувыIэпIэхэр иджырей мардэхэм тету зэIузэпэщ ящI.

Псоми еджэн…

Гъагъэ, ефIакIуэ,  Адыгей!

2019-10-08

  • Адыгэ Республикэр къызэрызэрагъэпэщрэ илъэс 28-рэ зэрырикъур фокIадэм и 29-м щегъэжьауэ жэпуэгъуэм и 10 хъухукIэ Iэтауэ щагъэлъэпIащ ди къуэш щIыналъэм и къалэхэмрэ къуажэхэмрэ.

Псоми еджэн…

Нобэрэ пщэдейрэ

2019-10-08

  • Жэпуэгъуэм и 8, гъубж
  •  Астрономием и дунейпсо махуэщ
  • Ульяновскэ областым щагъэлъапIэ еджакIуэм и махуэр
  • УФ-м щагъэлъапIэ кхъухьхэм — псым тетхэми, псы щIагъым щIэтхэми, уэгум итхэми — я командирхэм я махуэр
  • Хорватием и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ
  • 1860 гъэм Бахъсэн цIыхубэ судыр къызэрагъэпэщауэ щытащ.
  • 1961 гъэм Москва и Кремлым съездхэм я къэрал уардэунэр къыщызэIуахащ икIи япэ концертыр щатащ. Ар зыхуэгъэзар унэр зыщIа ухуакIуэхэрт.
  • 1945 гъэм США-м щыщ Спенсер Перси микроволновэ хьэку къызэригупсысам щыхьэт техъуэ тхылъ иратащ.

Псоми еджэн…

Адыгей

2019-10-08

Руфэбг деж къыщехуэх псыкъелъэр.

КъБР-м и цIыхубэ артист КъаздэхъуСулътIан

2019-10-08

  • Зыми емыщхь
  • Пасэу белджылы къэхъуат Къаздэхъу СулътIан гъуазджэм зэрыдихьэхыр: школ самодеятельностым хэтт, езыр къыщалъхуа Ислъэмей къуажэм икIыурэ Бахъсэн кIуэрти, ЩэнхабзэмкIэ унэм щагъэлъагъуэ спектаклхэм еплъырт. Налшыки щынэс щыIэт, театрым еплъын папщIэ. Тэмэму ящIащ Москва кIуэуэ актёру еджэну мурад зыщIа СулътIан нэхъыжьхэр зэрыпэрымыуар.

Псоми еджэн…

Тхьэкъуахъуэ Iэуес и адыгэ бгъэхэIухэр

2019-10-08

  • Илъэс зыбжанэ ипэкIэ Тхьэкъуахъуэ Iэуес адыгэ дамыгъэхэр зытет пасэрей хьэпшыпхэр зэхуихьэсын щIидзати, дихьэхри, езыми лъэпкъ бгъэхэIухэр иригъэщI хъуащ. Абы ищIауэ щыIэщ Адыгэхэм я щыгъуэ-щIэж, Адыгэ тхыбзэм, Адыгэ ныпым, Адыгэхэм (шэрджэсхэм) я махуэхэм, ди лъэпкъым игъэлъапIэ нэгъуэщI махуэми я дамыгъэхэр зытет бгъэхэIу екIухэр. Апхуэдэуи абы шархэм адыгэ ныпхэр, зэрытхэ тетрадхэми адыгэ дамыгъэхэр трегъадзэ. Нобэ ди хьэщIэщ КъБР-м и Коллекционерхэм я зэгухьэныгъэм,  Къэбэрдей Адыгэ Хасэм хэт, хэкупсэ нэс зиIэ щIалэ Тхьэкъуахъуэ Iэуес.

Псоми еджэн…

Бетрожь Валерэ: УдзхэмкIэ куэдым уапэлъэщынущ

2019-10-08

  • «Узыри къигъэщIри и хущхъуэгъуэри къигъэ- щIыжащ», — жаIэ. Ауэ медицинэм зиужьми, ар иджыри щыкъарууншэщ уз зэмылIэужьыгъуэхэм я пащхьэм — щIэныгъэр нэсакъым. Мыбдежми зэпэщIэуэныгъэхэр къыщохъу: иджыри къэс хущхъуэфI дыдэу къалъытэу щытахэр Iэпкъэлъэпкъым и дежкIэ зэрану къыщыщIидзыж щыIэщ. Iуэхур сэтей къэзыщIыр къэхутэныгъэхэрщ — япэщIыкIэ куууэ ягъэунэхун папщIэ зэман яхуримыкъуауэ къыщIокI. Псом хуэмыдэу синтетикэм къыхэщIыкIахэм, химие реакцэм я Iэужьхэм ехьэлIауэ. КъищынэмыщIауэ, статистикэм къызэритымкIэ, Урысейм щызекIуэ хущхъуэ псоми я Iыхьэ щанэр нэпцIщ, дзыхь яхуэпщI мыхъуну. Ахэр икIи зэрылъапсейр ящIыбгъужмэ, гурыIуэгъуэщ цIыхухэм нэгъуэщI хэкIыпIэхэр къыщIалъыхъуэм и щхьэусыгъуэр. Куэдым къыхах хъуащ «фитотерапие» жыхуаIэр, нэгъуэщIу жыпIэ-мэ, удзхэм къыхэщIыкIа хъущхъуэхэр. Сэбэп къыпхуэмыхъуми, апхуэдэхэм я зэран къокIынукъым. А Iуэхухэм хэт нэхъри нэхъыфIу щыгъуазэщ къэкIыгъэхэм къыхищIыкIахэмкIэ илъэс 40 хъуауэ цIыхухэм еIэзэ Бетрожь Валерэ. Зэман зыбжанэ ипэкIэ абы ди газетыр тетхыхьауэ щытащ, ауэ и лэжьыгъэр зыхуэдэр иджыри къытхуиIуатамэ, лей хъуну ди гугъэкъым.

Псоми еджэн…

ТIэунейрэ Европэм и  чемпион  Бекъул  Миланэ

2019-10-08

  • Жэпуэгъуэм и пэщIэдзэхэм Валенсие къалэм щекIуэкIащ тхэквондомкIэ европэпсо зэхьэзэхуэ. Абы хэтащ къэрал 46-м икIа спортсменхэр. Урысейм и командэ къыхэхам хэту Испанием щызэуащ Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщ тхэквондоисти 4.

Псоми еджэн…

Саугъэт нэхъыщхьэр зыIэрегъэхьэ

2019-10-08

  • ФокIадэм и 27-28-хэм Владикавказ къалэм щекIуэкIащ бэнэкIэ хуитымкIэ Гусов Юрий фэеплъ хуащIа дунейпсо зэхьэзэхуэ. КъищынэмыщIауэ, абы къыщагъэлъэгъуа зэфIэкIхэм япкъ иткIэ зэхагъэувэнущ зи ныбжьыр илъэс 23-рэ иримыкъуахэм я европэ зэхьэзэхуэм хэтыну Урысей Федерацэм и командэ къыхэхар.

Псоми еджэн…

ТекIуэныгъэхэр зэрахуэмыхъумэу къонэж

2019-10-08

  • «Спартак-Налшык» (Налшык) — «Урожай» (Краснодар) — 1:1 (1:0). Налшык. «Спартак» стадион. Жэпуэгъуэм и 5-м. ЦIыху 250-рэ еплъащ.

Псоми еджэн…

Лэжьыгъэр яублэ

2019-10-05

  • КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек кърихьэлIэу дыгъуасэ Бахъсэн къалэбгъум екIуэкI «Кавказ» гъуэгум и Iыхьэр зэгъэпэщыжын лэжьыгъэр яублащ.

Псоми еджэн…