ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

ГущIэгъу  зыхэлъхэр  фыкъыхудоджэ

2019-04-16

  • Къэрэшей-Шэрджэсым щыщ Беслъэней къуажэм дэс, 2010 гъэм къалъхуа щIалэ цIыкIур фи дэIэпыкъуэгъу хуэныкъуэщ. Ныпдыгъу Саид иджыпсту Израилым, Тель-Авив дэт Ассута клиникэм щыIэщ, и тхыцIэр абы операцэ щащIащ. ЩIалэ цIыкIум иджыри апхуэдэ зы операцэ къыпэщылъщ. Япэрейр цIыхухэм хузэхуахьэса ахъшэкIэ ирагъэщIащ, иджы аргуэру доллар 32600-рэ щIатын хуейщи, гущIэгъу зиIэ цIыхухэр фыкъыхудоджэ, Саид цIыкIу и адэ-анэм сомкIэ защIэвгъэкъуэну. Ахъшэр Ассута клиникэм и счётым е езы щIалэ цIыкIум и анэм (Каблаховэ Динарэ) и картэм евгъэхь хъунущ.
  • Ахъшэр евгъэхь хъунущ:

Псоми еджэн…

Дэтхэнэри  дыхуэныкъуэщ

2019-04-16

  • Дыкъэзыухъуреихь дунейм, щIыуэпсым я щытыкIэм теухуа щIэныгъэ цIыхухэм ябгъэдэлъхьэным мыхьэнэ ин зэриIэр къалъытэри, 1992 гъэм Бразилием и щыхьэр Рио-де-Жанейрэ щекIуэкIа къэрал зэхуаку зэхыхьэм щызэхуэсахэм Экологием и махуэу мэлыжьыхьым и 15-р гъэувыным теухуа унафэ къащтащ.

Псоми еджэн…

ЦIыхугъэ  лъагэрэ щIэныгъэ  куурэ

2019-04-16

  • Адыгэхэм игъащIэми къыддекIуэкI лъэпкъ Iущыгъэхэм ящыщу «ГъащIэр матэщIэдзакъым» жыIэгъуэр къанэ щымыIэу хуэпхь хъунущ ди тхыгъэр зытеухуа Слъон Лудин Хьэчим и къуэм, абы къикIуа гъуэгуанэм уриплъэжмэ. Адыгэ лъэпкъым и къуэ пажэхэм ящыщ а еджагъэшхуэм и щIыбагъ къыдэлъщ IуэхугъуэфI     куэдкIэ гъэнщIа гъащIэ купщIафIэ. ЩIэныгъэм и щыгум нобэ ит Слъон Лудин гъащIэм ехъулIэныгъэу щызыIэригъэхьахэр куэд мэхъу. Биологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м       и профессор цIэрыIуэр Къэбэрдей-Балъкъэрым щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэщ, Урысей Федерацэм цIыхухэм щIэныгъэ нэхъыщхьэ егъэгъуэтынымкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэщ, Урысейм Естественнэ щIэныгъэхэмкIэ и академием (РАЕ) и член-корреспондентщ, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием и академикщ, Кавказ Ищхъэрэм и физиологхэм, экологхэм, лихенологхэм я щIэныгъэ школым и къызэгъэпэщакIуэщ, Урысей Ботаникэ зэгухьэныгъэм щIыхь зиIэ и членщ. КъищынэмыщIауэ, Европалатэм (Eurochambers) ищIа унафэм ипкъ иткIэ, Лудин къыхуагъэфэщащ зи лэжьыгъэфIхэмкIэ дуней псом щыцIэрыIуэ еджагъэшхуэхэм ират хабзэ дамыгъэ лъапIэри — «Бгъэдэлъ зэфIэкI лъагэхэм папщIэ» медалымрэ щIыхь тхылъымрэ. А текIуэныгъэхэм, зи цIэ къидмыIуа нэгъуэщI ехъулIэныгъэ лъагэхэм ящыщ дэтхэнэми Слъон Лудин хуэзышар бгъэдэлъ цIыхугъэ лъагэмрэ щIэныгъэ куумрэщ, акъылыфIагъымрэ къэухь къулеймрэщ.
  • Псоми еджэн…

ПщыукI Латмир и усэхэр

2019-04-16

  • *   *   *
  • Уфафэу  тенджыз,
  • ЗэщIэпщIыпщIэу  уафэ, —
  • И нэхум  уи  нэр  щIисыкIыу.
  • Джэрэзу  къытщыхъуми,
  • Джэрэзурэ  къафэ

Псоми еджэн…

ЩIыгум  и  блэкIари зэгъэщIапхъэщ

2019-04-16

  • Адыгэ-убых-абазэ лъэпкъ зэрыбыныр зэрыса щIыналъэм и плIанэпэ куэд къызэхэзыкIухьа лъахэхутэ цIэрыIуэ Ефремов Юрий и IэдакъэщIэкIщ «Хы ФIыцIэ Iуфэм къегъэщIылIа щIыпIэхэм япхрыкI лъагъуэхэмкIэ» («Тропами горного Черноморья») и тхылъ гъуэзэджэу илъэс пщIы бжыгъэм къриубыдэу здэщы-Iа щIыпIэхэм щилъэгъуахэмрэ гурыгъу-гурыщIэу щызыхищIахэмрэ щытетхыхьыжар.

Псоми еджэн…

Зы утыку зэдихьэ  IэпщIэлъапщIэхэр

2019-04-16

  • «Гранд-Кавказ» хьэщIэщым гъэлъэгъуэныгъэ щIэщыгъуэ иджыблагъэ къыщызэIуахащ.  «Roommates» арт-проектым хыхьэу выставкэм щагъэлъагъуэ сурэтыщIхэу, IэпщIэлъапщIэхэу Тхьэгъэлэдж Къантемыр, ХьэцIыкIу Миланэ, Къармэ Камилэ, Жанукуевэ Эллинэ сымэ я Iэдакъэ къыщIэкIа лэжьыгъэхэр.

Псоми еджэн…

ЩIэдзапIэ хъарзынэ

2019-04-16

  • Румынием и къалащхьэ Бухарест мэлыжьыхьым   и 8 — 14-хэм щекIуэкIащ Европэм спорт бэнэкIэмкIэ и чемпионат. Абы къыщыхэжаныкIащ ди лъахэгъухэу БищIо Тимуррэ Кабалоев Виталийрэ.

Псоми еджэн…

ТекIуэныгъэр пасэIуэу  я  фIэщхъуат

2019-04-16

  • «Спартак-Налшык» (Налшык) — СКА (Дон Iус Ростов) — 1:1 (1:0). Налшык. «Спартак» стадион. Мэлыжьыхьым и 12-м. ЦIыху 250-рэ еплъащ.

Псоми еджэн…

Управленэм и унафэщIыри IэнатIэм пэроувэ

2019-04-13

  • КъБР-м и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэ КIуэкIуэ Казбек Правительствэм и Унэм и щыхуэзащ Тезырхэр егъэпшынынымкIэфедеральнэ къулыкъущIапIэм шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщынымкIэ и управленэм и унафэщI Шмидко Андрей. Абы КъБР-м и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэм иригъэцIыхуащ Тезырхэр егъэпшынынымкIэ феде-ральнэ къулыкъущIапIэм и Управленэу республикэм щыIэм и унафэщIу иджыблагъэ ягъэува Лыхь Аслъэн.

Псоми еджэн…

Къэбэрдей-Балъкъэрым и унафэщIхэр хэплъащ губгъуэ лэжьыгъэхэр дызэрыт гъатхэм тэмэму егъэкIуэкIыным пыщIа Iуэхухэм

2019-04-13

  • Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэ КIуэкIуэ Казбек дыгъуасэ иригъэкIуэкIа зэIущIэшхуэр теухуауэ щытащ гъатхэ губгъуэ лэжьыгъэхэр тэмэму зэфIэгъэкIыным икIи 2019 гъэм мэкъумэшыщIэхэр зыхуэплъэ мурадхэр нэгъэсауэ гъэзэщIэным.

Псоми еджэн…

Адыгэбзэр ефIэкIуэн папщIэ

2019-04-13

  • ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием хэт «Адыгэ ЩIэнгъуазэ» институтым, Дунейпсо, Къэбэрдей Адыгэ Хасэхэм я жэрдэмкIэ лъэпкъ щэнхабзэм увыпIэшхуэ щызыубыд тхыгъэхэр щызэхуэхьэса «Черкесика» тхылъ гупыр къыдокI 2011 гъэм щегъэжьауэ.

Псоми еджэн…

Зеикъуэ къыщагъуэта «Нартхэм я кхъэр»

2019-04-13

  • Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым иджыблагъэ щызэхашащ Кавказ Ищхъэрэ археологие экспедицэ зэгуэтым Зеикъуэ и бгылъэхэм щригъэкIуэкIа илъэситху лэжьыгъэм щриплъэж зэхуэс ин. Абы хэтащ экспедицэм и унафэщI, ТхыдэмкIэ къэрал музейм и щIэныгъэ лэжьакIуэ Кадиевэ Аннэ, ди лъахэгъу, хэкурыдж цIэрыIуэ Котляров Виктор, КъБКъУ-м и IэщIагъэлIхэр, аспирантхэмрэ студентхэмрэ.

Псоми еджэн…

ГъукIакъуэ Анетэ (Гуащэ) Хьэчим и пхъум дохъуэхъу и ныбжьыр илъэс бжыгъэ дахэ зэрырикъумкIэ

2019-04-13

  • ФIыуэ тлъагъу Гуащэ, уи махуэ лъапIэм фIыгъуэ куэд къыпхудэкIуэну, дахагъэмрэ гуапагъэмрэ уи Iэпэгъуу, уи пщIэр лъагэрэ уи псэр къабзэу, уи Iэнэгум берычэтыр темыкIыу, уи бынхэм я ехъулIэныгъэхэм уригушхуэу, уи дахагъэм, цIыхугъэм, нэмысым кIэрымыхуу иджыри куэдрэ упсэуну дыпхуохъуахъуэ. ЦIыхубзым и гур зыщIэхъуэпс, насыпу къилъытэ псомкIи Тхьэр къыпхуэупсэну ди гуапэщ.
  • ГъукIакъуэхэ я унагъуэр.

Мы махуэхэм

2019-04-13

  • Мэлыжьыхьым и 13, щэбэт
  • Рок-н-роллым и дунейпсо махуэщ
  • Гъуазджэм, щэнхабзэм я лэжьакIуэхэм защIэзыгъакъуэм, псапащIэм и махуэр Урысейм щагъэлъапIэ
  • Дунейм и къэрал куэдым нобэ я анэдэлъхубзэхэмкIэ диктант щатх. 2004 гъэ лъандэрэ къекIуэкI а хабзэр хуэгъэпсащ лъэпкъыбзэхэм зегъэужьыным.

Псоми еджэн…

ХЬЭФIЫЦIЭ Мухьэмэд: Лъэпкъ  зыужьыныгъэмрэ  зыузэщIыныгъэмрэ  яхуэгъэза  Iуэху щхьэпэхэм  долэжь

2019-04-13

  • Нобэ Налшык щокIуэкI Дунейпсо Адыгэ Хасэм и ГъэзэщIакIуэ гупым хэтхэм я зэхуэсышхуэ. Абы къыщаIэтынущ лъэпкъым и дежкIэ мыхьэнэзиIэ Iуэхугъуэхэр. Апхуэдэу щыхэплъэнущ ДАХ-м хыхьэ Къэбэрдей Адыгэ Хасэм иужьрей илъэс зыбжанэм зэфIиха лэжьыгъэхэмрэ къыпэщылъ къалэнхэмрэ. ГъэзэщIакIуэ гупым я пащхьэ абы теухуауэ къыщыпсэлъэнущ КъАХ-м и тхьэмадэ, «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд.

Псоми еджэн…