ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Рэмэдан мазэр къоблагъэ

2020-03-24

  • Муслъымэн псоми ди зэхуэдэ мазэ ­лъапIэ Рэмэданыр къоблагъэ. Къи­щы­нэмыщIауэ, гуэныхьыр щытхуа­гъэгъу БэрэIэт жэщ лъапIэри гъунэгъущ. Ар мэлыжьыхьым и 7-м тохуэ.
  • Сыт бэрэIэт жэщыр зи щIысыр?
  • ЛIыкIуэ лъапIэм (Тхьэр арэзы зыхуэхъуам) и хьэдисым къыщыкIуащ: «Шэхьбан мазэм и кум щыIэ бэрэIэт жэщыр вгъакIуэ Алыхьым фыхуэпщылIу, махуэм нэщI фIыгъ. Дыгъэр щыкъухьэжым щегъэжьауэ, а жэщ лъапIэр икIыхукIэ Тхьэм и гущIэгъур зэпыунукъым. А жэщым Алыхьым жиIэнущ: «Къыфхэт фэ тобэ къэзыхьыж? Сэ абы и тобэр ­къабыл сщIынущ. Къыфхэт лъаIуэ? И лъэIур хуэсщIэнущ. Къыфхэт сымаджэ? И узыр щхьэщысхынущ». Мис апхуэдэу щытынущ нэху щыху».
  • НэгъуэщI хьэдисым къыщыкIуащ: Мухьэмэд бегъымбарым (Тхьэм и нэфIыр зыщыхуам) жиIащ: «Шэхьбан мазэм и кум Алыхьыр хоплъэ цIыхухэм я Iуэху зыIутым. Псоми я гуэныхьыр ­яхуегъэгъу, тхьэнэпцIхэм яхуэп­щылI­хэмрэ зымыгъэгъухэмрэ къищы­нэ­мыщIа».
  • Аращи, а жэщ лъапIэр Тхьэм ды­хуэ­пщылIу дгъакIуэмэ, ди насыпщ. Дигуми ди псэми къабгъэдэкIыу Алыхьым делъэIумэ, дыхуэпщылIмэ, ди лъэIур къабыл зэрыхъунум шэч хэлъкъым.

  • Зыхуэдэ щымыIэ
  • Рэмэдан мазэр
  • ЗэрыхуагъэфащэмкIэ, мы гъэм нэщI дохьэ мэлыжьыхьым (апрелым) и 24-м. ЗэхъуэкIыныгъэ гуэр иIэ хъумэ, хъыбар фэдгъэщIэнщ.
  • Рэмэдан мазэм и
  • фIыгъуэшхуэхэм ящыщу 8-р
  1. Алыхьым къыттрилъхьа фарзитхум ящыщ зыщ Рэмэдан мазэм нэщIыныр.
  • Алыхьым и псалъэу КъурIэным къы­щыкIуащ: «Рэмэдан мазэм къыфхуэдгъэкIуащ КъурIэныр — цIыхур гъуэгу пэжым зэрытетынур. Фэ фщыщу Рэ­мэдан мазэм нэсым, а мазэр къи­нэ­щIын хуейщ» (Бэкъэрэ сурэм и 185-нэ Iэятыр).
  • ЛIыкIуэ лъапIэм (Тхьэм и нэфIыр зы­щыхуам) жиIащ: «Ислъам диным къы­зэщIеубыдэ мы тхур: Уи псалъэхэм шэч къытумыхьэу жыпIэн: «ЛаIилахьэ Iилэлахь Мухьэмэд расуллулахь»; нэмэзыр щIын; сэджытыр тын; рэмэдан мазэр нэщIын; хьэж щIын».
  1. Рэмэдан мазэр къэзынэщIым Алы­хьым и нэфIыр щыхуащ. Абы и щыхьэтщ мы хьэдисыр: «ЦIыхум илэжьа зы IуэхугъуэфIым къыпэкIуэу Алыхьым абы ­хуитхынущ псапэу пщIы. Языныкъуэхэм деж зы IуэхугъуэфIым къыпэкIуэ псапэр 700-м нос».
  • Алыхьым жиIащ: «Iэдэм и быным илэжь псори зейр езыращ, нэщI за­къуэм къищынэмыщIа. НэщIыр зейр Сэращи, Сэ естыжынущ абы пэкIуэр».
  • Мы Iэятым и мыхьэнэр мыращ: Сыт хуэдэ IуэхугъуэфI цIыхум илэжьми, зы­хуилэжьыжыр и щхьэрщи, абы къыпэкIуэ псапэр гъэбэгъуауэ Алыхьым хуитхынущ. Ауэ нэщI закъуэр цIыхум щIиIыгъыр Алыхьыращи, Тхьэм ебж а нэщIам и щIыхуэ Алыхьым телъу. Аращи, абы къыпэкIуэну псапэр псалъэ къудейкIэ къыпхуэмыIуэтэным хуэдизщ.
  • Тхьэр арэзы зыхуэхъуа ЛIыкIуэ лъапIэм жиIащ: «РаянкIэ еджэу жэнэтым хэлъщ зы бжэ, адрейхэм емыщхьу. Ар зы­хузэIуахынур нэщI зыIыгъахэращ. ­Къемэт махуэм а бжэр зыхузэIуахынур нэщIахэм я закъуэщ».
  1. Псом хуэмыдэу лъэIур къабыл ­щыхъу мазэщ Рэмэданыр. А мазэм Алы­хьым цIыхум хуещI гущIэгъушхуэ.
  • ЛIыкIуэм жиIащ: «НэщI зыIыгъым къы­поплъэ гуфIэгъуэшхуитI: зыр щыхэ­щхьэжым деж, адрейр Алыхьым и пащхьэ щиувам и деж. Шэч хэмылъу, нэщI зыIыгъ цIыхум и жьэм къыжьэдих мэр Алыхьым дежкIэ нэхъыфIщ мэ гуакIуэу къигъэщIа псом нэхърэ».
  • НэгъуэщI хьэдисым къыщыкIуащ: «Рэ­мэдан мазэр къыщихьа махуэм щегъэжьауэ ар иухыхукIэ шейтIанхэри жинхэри Iэпхлъэпхыу щытынущ, жыхьэнмэм и бжэхэр псори зэхуащIынущ. Жэнэ­тым и бжэхэр псори зэIуахынущ». ЛъэIур ­къабыл зэрыхъумкIэ шэч къытримы­-хьэу, гум къыбгъэдэкIыу, и щыуагъэхэмкIэ щIегъуэжауэ лъаIуэ цIыхум и гуэныхьыр къыхуэгъунущ а мазэ лъапIэм.
  1. НэщIыр Iиман зыбгъэдэлъымкIэ мэIущ. НэщI зыIыгъым зыщихъумэн ­хуейщ нэщIыр къабыл щIэмыхъу щхьэусыгъуэ псоми. Тхьэр арэзы зыхуэхъуа ЛIыкIуэм жиIащ: «НэщIыр фэркIэ мэIущ. НэщI зыIыгъыр къремыгубжь, и жьэм псалъэ фIей къыжьэдремыкI. НэщI зыIыгъым зыгуэр къыпэщIэувэми, «ЯIэлыхь, сэ сынэщIщ», жрыреIи, жэуап­ иремытыж, шыIэныгъэ зыхрегъэлъ».
  2. Илъэсым зэ къытхуэкIуэ Рэмэдан ма­зэмкIэ Алыхьыр къытхуэупсащ. Сыту жыпIэмэ, гуэныхьыр къыщытхуагъэгъу, тобэр къабыл щыхъу мазэщ ар. Хьэдисым къыщыкIуащ: «Iиман щыпкъэ зыбгъэдэлъу нэщI зыIыгъыр, Тхьэм елъэ­Iумэ, нэхъапэкIэ илэжьа гуэныхьхэр къыхуэгъунущ. НэщI зыIыгъыу, тэрэуихь нэмэзыр зыщIым, псом хуэмыдэу Къэ­дэр жэщ лъапIэр Алыхьым хуэпщылIу зыгъакIуэхэм, я гуэныхьыр къахуэгъунущ».
  3. «Рэмэданыр хьэлэлщ», жиIэу къыщокIуэ щIэныгъэлIхэм я тхылъхэм. НэщI мазэм къыпэкIуэ фIыгъуэ псори къы­зыгурыIуэ цIыхур хущIокъу нэхъыбэрэ псапэ зэрилэжьыным. Абы зыхещIэ тхьэмыщкIэхэм, къулейсызхэм ныбэкIэ ягъэвыр, абы ипкъ иткIэ, апхуэдэхэм зэрызащIигъэкъуэным нэхъ хущIокъу, мэжэщIалIэхэм, тхьэмыщкIэхэм нэхъ ­гулъытэ хуещI. КъищынэмыщIауэ, нэщI ис цIыхур хэзыгъэщхьэжми псапэ щхьэхуэ хуатх. Абы и щыхьэтщ мы хьэдисыр: Тхьэр арэзы зыхуэхъуа ЛIыкIуэм жиIащ: «НэщI зыIыгъ цIыхур хэзыгъэщхьэжым и псапэри нэщIам ейм хуэдиз мэхъу».
  4. Рэмэдан мазэм КъурIэн лъапIэр къыт­хуехащ. А мазэм нэхъыбэрэ КъурIэ­ным еджэн хуейщ. Алыхьым жиIащ: «Шэч хэмылъу, Дэ ныфхуэдгъэкIуащ ар (КъурIэныр) Къэдэр жэщым».
  • Тхьэр арэзы зыхуэхъун ХьэIишэ жи­Iащ: «Тхьэм и нэфIыр зыщыхуа Мухьэмэд бегъымбарыр Рэмэдан мазэм нэхъ лейуэ Тхьэм хуэпщылIырт. Псом хуэ­мы­дэу Рэмэдан мазэм и иужьрей ма­хуипщIым».
  • ЛIыкIуэм (Тхьэм и нэфIыр зыщыхуам) жиIащ: «Шэч хэмылъу, нэщIымрэ ­КъурIэнымрэ Къемэт махуэм цIыхум ­къащхьэщыжынущ. НэщIым жиIэнущ: «Си Тхьэ, мы Уи пщылIым нэщI иIы­гъащ, хуит сыкъэщI сэ абы сыкъыщ­хьэ­щыжыну». КъурIэным жиIэнущ: «Си Тхьэ, мы уи пщылIыр еджащ уи Тхы­лъым (КъурIэным), хуит сыкъэщI сэ абы сыкъыщхьэщыжыну». Алыхьым къабыл ищIынущ абыхэм я лъэIур».
  1. Зихуэдэ щымыIэ Къэдэр жэщ лъапIэу КъурIэныр къыщытхуехар зыхэтыр Рэмэдан мазэращ. А жэщыр нэхъ лъапIэщ жэщ мин нэхърэ. Алыхьым жиIащ: «Шэч хэмылъу, Дэ ныфхуедгъэхащ ар (КъурIэныр) Къэдэр жэщым. Уэ сытым къыуигъащIэрэ Къэдэр жэщыр зи­щIысыр?! Къэдэр жэщым и хъерыр нэхъыбэщ мазэ миным я хъерым ­нэхърэ. А жэщым мелыIыч псори, псэ­ри щIылъэм щыIэщ. Апхуэдэу щытынущ нэху щыху».
  • Тхьэр арэзы зыхуэхъуа ЛIыкIуэм жи­Iащ: «Фэ къыфхуэкIуащ зихуэдэ щымыIэ Рэмэдан мазэ лъапIэр. Абы хэтщ лъэIур къабыл щыхъу Къэдэр жэщ лъапIэр. А жэщыр блэзыгъэкIым куэд фIэкIуэдащ».
  • Аращи, Рэмэдан мазэри, абы хэт Къэдэр жэщ лъапIэри Алыхьым ды­хуэ­пщылIу дгъакIуэмэ, ди насыпщ.