ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Куэдым къела унэ лъапIэ

2020-03-24

  • Хъыбарышхуэ иIэщ Бахъсэн щIыналъэм хиубыдэ Ислъэмей къуа­жэм 1910 гъэм дащIыхьауэ щыта, цIыху щитIым нэблагъэ зыщIэхуэ мэжджытым. Кавказ Ищхъэрэм мэжджыт япэу дащIыхьар аращ. Ар иригъэщIауэ щытащ а къуажэм щыпсэуа ­Бещтокъуэ Iэсхьэд.
  • Мы къуажэм дэсащ Iэсхьэд хуэ­дэу Алыхьым псэ хьэлэлу хуэ­лэжьа цIыху куэд: Лъэкъуэщо Хьэ­цIыкIу, Шыгъэлыгъуэ Хьэчим, Къар­дэн Чэрим, Къылъшыкъуэ Iэлисэхь, Шэ­шэн Хьузер, Пыхь ­Къасым, Бэ­рэздж Мыхьмуд, Мэремыкъуэ Iэлисэхь, ХьэцIыкIу Машэ сымэ, ­нэгъуэщIхэри.
  • 1937 гъэм динырылажьэхэр лъэужьыншэу ягъэкIуэду, мэжджытхэр щIым щыщ ящIу щIадзащ.
  • ИщхьэкIэ къезбжэкIахэм ящыщу Къардэн Чэрим къыщалъхуар ­Псыхъурей къуажэрат. Абы и унэм щыщ зы пэш хихауэ, сабийхэр ислъам диным щыхуригъаджэрт. А зэманым ар шэ къэуэжти, ди адэр дашри, Сыбыр щагъэтIысащ. Ауэ щыхъукIи и суди ящIакъым, илъэс 15-кIи щысащ.

  • Ди насып кърихьэкIри, ди адэр псэууэ къытхыхьэжащ. А лъэпощхьэпо псоми къигъэдзыха­-къым ар, гугъуехь псори IэщIыб ищIурэ, ислъам диныр зэрихьащ, цIыхубэр къыхуриджащ Алыхьым и гъуэгум. Ауэрэ зэманыр кIуатэурэ, мэжджыт Iуэхур аргуэру къаIэтащ, ар зэхуащIыну унафэ ящIащ. Унафэр унафэт, къэралым упэщIэувэкIэ зыри пхуэщIэнутэ­къыми, ар ягъэзэщIащ.
  • КъызэраIуэтэжымкIэ, а мэжджы­тыр зэм гъавэ хъумапIэу, зэми клуб ящIурэ къэгъуэгурыкIуащ. Дап­хуэдэу ямыщIами, Iэмал псори ­къагъэсэбэпурэ, мэжджытыр ирамыгъэкъутэу зэтраIыгъэн яхузэ­фIэкIащ. Ар зэрахъумам и фIыгъэ хэлъу къаIуэтэж а зэманым къуажэ Советым и унафэщIу щыта ЛIуп Марие.
  • Зи гугъу сщIы мэжджытыр зы­хуей хуэзэу зэрагъэпэщыжауэ нобэми Ислъэмейм щолажьэ, уеблэмэ, сабийхэр щра­гъаджэ мыдрисэи къыгуащIыхьащ. Абы нэмыщI, иджыри мэжджытитI дащIыхьащ ди къуажэм. Бжьахъуэкъуей жэмыхьэтым — Пыхь Му­хьэмэдин, Ислъэмейм — Къундет Сэфудин, Алъэсчырейм — Мам­хэгъ Iэхьед ефэндыуэ хахащи, да­гъуэншэу я къалэныр зэрахьэ.
  • Къардэн  Мухьэмэд.