ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Нобэ

2019-01-29

  • Ядернэ зауэр мыдэным цIыхухэр къыхуеджэным и дунейпсо махуэщ
  • 1710 гъэм Урысей пащтыхьым славяныбзэм и пIэкIэ урысыбзэм и иджырей алфавитыр къащтэным теухуа унафэр къыдигъэкIащ.
  • 1833 гъэм Урысейм щыяпэу Санкт-Петербург къалэм пощт IуэхущIапIэ къыщызэIуахащ.
  • 1886 гъэм Бенц Карл япэ автомобилыр къызэригупсысам щыхьэт техъуэ патентыр къратащ.
  • 1908 гъэм япэ урысей аэроклубыр къызэрагъэпэщащ.

  • 1921 гъэм РСФСР-м и ЦIыхубэ комиссархэм я советым и деж ВЧК-м и IуэхухэмкIэ щыIэ управленэм унафэ къищтащ шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщынымкIэ органхэм щылэжьэнухэр щрагъэджэну курсхэр къызэIуахыну. Иджыпсту ар Урысей ФСБ-м и академиерщ.
  • 1935 гъэм СССР-м Калинин (иджы Тверь) областыр къыщызэрагъэпэщащ.
  • 1943 гъэм советыдзэхэм Мейкъуапэ, Тихорецк къалэхэр нэмы-цэ фашист зэрыпхъуакIуэхэм къыIэщIагъэкIыжащ.
  • 1964 гъэм Австрием хыхьэ Инсбрук къалэм IХ ЩIымахуэ Олимп Джэгухэр къыщызэIуахащ. Олимпиадэр щIышылэм и 29 — мазаем и 9-хэм екIуэкIащ. Абы щыгъуэщ Iэжьэм ису бгым къежэхынымкIэ япэ зэпеуэхэр щекIуэкIауэ щытар.
  • 1992 гъэм Лениным и цIэр зэрихьэу Москва дэт къэрал библиотекэм зэреджэр Урысей къэрал библиотекэу зэрахъуэкIащ.
  • 2001 гъэм КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь КIыщокъуэ Алим дунейм ехыжащ
  • США-м и 25-нэ президент, а къэралым и унафэщI нэхъыфI дыдэхэм ящыщу къалъытэ Мак-Кинли Уильям къызэралъхурэ илъэси 176-рэ ирокъу.
  • Урыс тхакIуэ, драматург цIэрыIуэ, дунейпсо литературэм и классик Чехов Антон къызэ-ралъхурэ илъэси 159-рэ ирокъу.
  • Франджы тхакIуэ, жылагъуэ лэжьакIуэу щыта, Нобель игъэува саугъэтыр литературэмкIэ (1915 гъэм) зыхуагъэфэща Роллан Ромен къызэралъхурэ илъэси 153-рэ ирокъу.
  • Критик, АКъУ-м и профессору щыта, филологие щIэныгъэхэм я доктор Чэмокъуэ Тыркубий къызэралъхурэ илъэс 78-рэ ирокъу.
  • Футболист цIэрыIуэ, тренер, журналист, Урысейм спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер Ловчев Евгений и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу.
  • Балетмейстер, КъБР-м и цIыхубэ артист Думэныщ Iэулэдин и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу.
  • Чехием щыщ хоккеист цIэрыIуэ, къэралым и командэ къыхэхам и гъуащхьэтету илъэс куэдкIэ щыта, Стэнли и кубокыр тIэунейрэ зыхуагъэфэща, Олимп чемпион Гашек Доминик и ныбжьыр илъэс 54-рэ ирокъу.
  • Урысей композитор, уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ, УФ-м и цIыхубэ артист Маликов Дмитрий и ныбжьыр илъэс 49-рэ ирокъу.
  • Дунейм и щытыкIэнур
  • «pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Махуэм хуабэр градуси 5 — 8, жэщым щIыIэр градуси 2 — 1 щыхъунущ.