ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Тхьэзэплъ Хьэсэн Мысэд и къуэр

2018-12-06

  • Къэбэрдей-Балъкъэрым и литературэм хэщIыныгъэ хьэлъэ игъуэтащ.
  • И ныбжьыр илъэс 76-нэм иту дунейм ехыжащ Урысейм и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм хэт, Урысей Федерацэм и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм хэзыгъэхьэ комиссэм щыщ, «Литературная Кабардино-Балкария» журналым и редактор нэхъыщхьэ, жылагъуэ лэжьакIуэ емызэш, гуапагъышхуэ зыбгъэдэлъ цIыху Тхьэзэплъ Хьэсэн Мысэд и къуэр.

  • УсакIуэм и щIалэгъуэр ирихьэлIащ «физикхэмрэ» «лирикхэмрэ» я зэпеуэгъуэ лъэхъэнэм. Тхьэзэплъ Хьэсэн абыхэм ящыщ дэтхэнэ лъэныкъуэми тэмэму хэзэгъэнут, сыту жыпIэмэ усакIуэм и зэфIэкIым къыдэкIуэу техническэ творчествэми хуэIэзэт. Абы и щыхьэтщ урысейпсо, дунейпсо мыхьэнэ зиIэ къэхутэныгъэхэр зэриIэмкIэ къыхуагъэфэща патентхэр.
  • Усэхэр Хьэсэн итхыу щIидзащ армэм щыщыIа зэманым. Зэхуэдэу абы усэхэр адыгэбзэкIи урысыбзэкIи къехъулIэрт.
  • Тхьэзэплъ Хьэсэн IэщIагъэу тIу зригъэгъуэтащ — КъБКъУ-м мэкъумэш хозяйствэр механизацэ щIынымкIэ и факультетым инженер-механик IэщIагъэм щыхуеджащ, иужькIэ, КъБАССР-м и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ КIыщокъуэ Алим и чэнджэщкIэ къиухыжащ Горький А. М. и цIэр зэрихьэу Москва дэт Литературэ институтыр.
  •  «Ещанэ сменэ» зыфIища и япэ усэ тхылъыр 1971 гъэм къыдигъэкIащ. Тхылъым занщIэу пщIэшхуэ игъуэтащ икIи ар зи IэдакъэщIэкI усакIуэ щIалэр СССР-м и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм хагъэхьащ. Еджэн иухыу къигъэзэжа нэужь Тхьэзэплъ Хьэсэн КПСС-м и Аруан райкомым пропагандэмкIэ и къудамэм и инструктору щытащ.
  • 1976 гъэм ар КъБАССР-м и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм художественнэ литературэр хэIущIыIу щIынымкIэ и бюром и унафэщI хъуащ. 1994 гъэм республикэм и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и адыгэ гупым и тхьэмадэу хахащ икIи а къулыкъур 1998 гъэм нэсыху иIыгъащ.
  • 2000 гъэм щыщIэдзауэ Тхьэзэплъ Хьэсэн «Литературная Кабардино-Балкария» журналым и редактор нэхъыщхьэу щытащ. Абы и унафэм щIэту журналым зиужьащ, и зэхэлъыкIэри и теплъэри нэрылъагъуу ефIэкIуащ. Литературэмрэ гъуазджэмрэ къадэкIуэу, абы IэкIуэлъакIуэу къыщаIэту хуежьащ жылагъуэ-политикэ Iуэхухэри. Мы зэманым абы къытохуэ жанр зэмылIэужьыгъуэхэм хиубыдэ тхыгъэхэр, Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и гъащIэм и унэтIыныгъэ нэхъыщхьэхэм ятеухуахэр.
  • Тхьэзэплъ Хьэсэн Мысэд и къуэм УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ цIэ лъапIэр къыфIащащ, «ЧэруанакIуэм и гъуэгуанэ» усэ тхылъым папщIэ 2017 гъэм Урысейм и Литературэ саугъэт иныр къратащ. Псори зэхэту абы тхылъ 30-м щIигъу къыдигъэкIащ.
  • ТхакIуэм и гъащIэр абы и творчествэм, и Iэдакъэм къыщIэкIа тхылъхэм къыхэнащ икIи ар куэдрэ мыкIуэдыжынщ. Тхьэзэплъ Хьэсэн Мысэд и къуэр дэ тщымыгъупщэу дигу илъынщ.
  • КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэ
  • «КъБР-Медиа» къэрал кIэзонэ IуэхущIапIэ
  • КъБР-м и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэ
  • КъБР-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэ