ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

КъБР-м и журналистхэр зыгъэпIейтей унафэ

2016-10-26

  • КъБР-м и Правительствэм и зи чэзу зэхуэсым къыщащта унафэм Интернетыр «къызэгуичу» псалъэмакъ кърикIуащ, ПечатымкIэ унэмрэ нэгъуэщI IуэхущIапIэхэмрэ цIыхубэр къыщызэщIагъэстащ.
  • Псори зэгуагъэхьэ
  • КъБР-м Печатымрэ цIыхубэ коммуникацэхэмкIэ и къэрал комитетым и унафэщI Къэзанш Людмилэ министрхэм я пащхьэ ирихьащ къэрал кIэзонэ IуэхущIапIэ 11-м — республикэ газетхэу, журналхэу «Кабардино-Балкарская правда», «Адыгэ псалъэ», «Заман», «Советская молодежь»,  «горянка», «Литературная Кабардино-Балкария», «Iуащхьэмахуэ», «Минги Тау», «Къэбэрдей-Балъкъэр» телеканалыр, «КБР-инфо» хъыбарегъащIэ агентствэр, «Эльбрус» тхылъ тедзапIэр — я статусыр щхьэщахыу «КъБР-Медиа» ГКУ-м IэщIалъхьэну.
  • Къэзаншым и псалъэхэм ятепщIыхьмэ, зэхъуэкIыныгъэхэр зылъэIэсынур техническэ IэнатIэхэм пэрытхэращ, творческэ лэжьакIуэхэм я гугъу ящIынукъым.
  • ЛэжьапIэ къэзылъыхъуэн хуейр бухгалтерхэмрэ техническэ лэжьакIуэхэмрэщ, ауэ ар хэт сымэми Къэзаншым жиIакъым. Псори зэхэту къапщтэмэ, цIыху 50 лэжьапIэ IуагъэкIынущ. Дэфтэрхэр дяпэкIэ ягъэхьэзырынуращ.
  • Апхуэдэ щапхъэ щыIэщ
  • ЩIыналъэ къыдэкIыгъуэхэр зы IуэхущIапIэу зэгъэуIуным Тэтэрстаныр хуэкIуащ илъэсипщI ипэкIэ.
  • ТАТМЕДИА акционер зэгухьэныгъэм хеубыдэ газет 99-рэ, журнал 15, телекомпание 21-рэ, радиостанц 13, интернет-сайт 87-рэ, апхуэдэуи «Татар-информ» хъыбарегъащIэ агентствэр, Intertat.ru республикэ электроннэ газетыр. Холдингым и газетхэр тэтэр, урыс, чуваш, удмурт бзэхэмкIэ къыдокI. Газетхэм я тиражыр 2016 гъэм и етIуанэ мазихым 231.444-рэ ирикъуащ. Компанием цIыху 2235-рэ щолажьэ.
  • УнафэщIхэр щымщ
  • Къэбэрдей-Балъкъэрым и унафэщIхэр а гъуэгум ирикIуащ. Адыгэбзэмрэ балъкъэрыбзэмрэ, урысыбзэм хуэдабзэу, щыкъэралыбзэщ ди республикэм. Ахэр хъума хъун папщIэ лъэпкъ газетхэр щыIэным мыхьэнэшхуэ иIэщ.
  • Республикэ газетхэм зэхъуэкIыныгъэ инхэр зэрагъуэтынум блэкIа гъэмахуэм тепсэлъыхьу щIадзат. Адыгэ, балъкъэр лъэпкъ газетхэр тхьэмахуэм щэ фIэкIа къыдэмыкIыу ящIыну, иужькIэ абы щылажьэхэм я бжыгъэри ягъэмэщIэну ягъэхъыбара щхьэкIэ, къэрал комитетым ар пцIыуэ щыжаIащ.
  • Абы къыкIэлъыкIуа псалъэмакъхэр нэхъ гуащIэжт: УФ-м и Къэрал Думэм и хэхыныгъэхэр зэрызэфIэкIыу «Адыгэ псалъэ», «Заман» газетхэр зэхуащIыжыпэну, «Кабардино-Балкарская правда» газетым адыгэбзэрэ балъкъэрыбзэкIэ напэкIуэцI зырыз далъхьэну ягъэхъыбарырт.
  • Правительствэм иджы къищта унафэм иужькIэ, псалъэмакъыр нэхъ кIащхъэ хъуакъым. Ауэ Къэрал комитетым и унафэщIхэм зыри зэрыжамыIэм цIыхубэр нэхъри къигъэуIэбжьащ. Абы щылажьэхэм зэраIуатэмкIэ, техническэ IэнатIэм пэрытхэрщ зэхъуэкIыныгъэхэр зыжьэхэуэнур: бухгалтериехэмрэ секретариатхэмрэ зэхагъэхьэжыну аращ.
  • Тхыгъэхэр компьютеркIэ къэзыщыпхэр, газетым къеджэжхэм я дэIэпыкъуэгъухэр, бухгалтерхэр IуагъэкIыну къыщIэкIынущ. Редакцэм и гъэпсыкIэм зихъуэжынукъым, зэрыжаIэмкIэ. Пэжщ, Iуэхум и пэжыпIэм иджыри зы редакци щыгъуазэкъым, зыри къыжраIакъыми.
  • «Тхьэмахуэм щIигъу дэкIащи, цIыхухэм иджыри Iуэхум нэсу хащIыкIыркъым, лэжьапIэ яфIэкIуэдынкIэ зэрыхъунум ирогузавэри зэхэсщ. Щхьэ зэхэхауэ къыджаIэ мыхъурэ, дызыхуэхьэзырынур тщIэн папщIэ? Псалъэмакъри нэхъ мащIэ хъунтэкъэ абы щыгъуэм?!», — КАВПОЛИТ-м къыжриIащ «Заман» газетым и журналист Таппасхановэ Iэминат.
  • «Сэ илъэс 50 сохъу. Нобэ лэжьапIэм сыIуагъэкIмэ, хэт апхуэдэ ныбжьым сынэсауэ сыкъэзыщтэнур? ЗэкIэ зыми зыри къыджиIакъым, зэгуагъэхьэжыну бухгалтерием щылэжьэнухэр хэт сымэми тщIэркъым. Ауэ газет псоми я бухгалтерхэр IуагъэкIыну къыщIэкIынущ», — жиIащ республикэ газетхэм языхэзым и бухгалтерым (и цIэр къидмыIуэмэ нэхъ къищтащ).
  • Интернетым щотхэ
  • Правительствэм къищта унафэмкIэ журналист куэд арэзыкъым, абыхэм я мыарэзыныгъэр социальнэ сетхэм къыщагъэлъагъуэ.
  • Унафэр къащтэу сыхьэт зыбжанэ дэкIа нэужь, КъБР-м и Iэтащхьэм Instagram-м щиIэ напэкIуэцIымкIэ «Адыгэ псалъэ» газетым и журналист Фырэ Анфисэ абы зыхуигъэзащ.
  • «КъБР-м и Iэтащхьэм и напэкIуэцIым истхар дакъикъи 10-15 илъами аращ, ар ирахыжри, и лъабжьэм кIэщIатхахэр къинауэ аращ, — къыжриIащ КАВПОЛИТ-м Фырэ Анфисэ. — Дауэ мыхъуми, сыщогугъ къащта унафэм Iэтащхьэр хэплъэу, Iуэхум хэзыщIыкIхэм я еплъыкIэр зригъащIэу зэхъуэкIыныгъэхэр хилъхьэжыну».
  • Анфисэ къызэрилъытэмкIэ, унафэм фIыуэ егупсысакъым, абы елэжьахэр махуэ къэс къыдэкI газетым и къызэгъэпэщыкIэм щыгъуазэкъым.
  • «Ар гугъуехь куэд зыпылъ лэжьыгъэщ. Газет напэкIуэцIыр зэрагъэпсым и гугъу пщIымэ, зы къыдэкIыгъуэм сыхьэт 16 — 17-кIэ цIыху зыплIытху йолэжь. Ар махуэ къэс екIуэкI Iуэхущ.
  • Тхыгъэм цIыху зыбжанэ йоплъыж: зытхам ар ирет къеджэжыныр зи къалэным, абы къыхигъэкIа щыуагъэхэр зэрагъэзэхуэж, итIанэ газет напэкIуэцIым ирагъэувэну ират. А псоми елэжь IэщIагъэлIхэр дауэ зэрыIубгъэкIынур», — жеIэ Фырэм.
  • Анфисэ къызэрилъытэмкIэ, зэхъуэкIыныгъэхэр Iэмал имыIэу редакцэм и гъэпсыкIэми жьэхэуэнущ, а псори зы унафэщIым IэщIалъхьэмэ, жыпхъэ гуэрхэм ирагъэувэнкIэ шынагъуэ щыIэщ.
  • «Дауи, дызыхуейр ттхынымкIэ, жытIэнымкIэ абыхэм я зэран къыдэкIынущ: дызыхуэкIуэну гъэпсыкIэм елъытауэ щытынущ ди гупсысэм и къэгъэлъэгъуэкIэри. Журналистыр апхуэдэу лэжьэфыну? Си фIэщ хъуркъым. Сэ иджыпсту сызытетхыхьыр фIыуэ зыхэсщIыкI Iуэхугъуэхэрщ: экологиерщ, щIэныгъэ Iуэхущ. Мис ар къысхуамыдэу унафэщIхэм нэгъуэщI еплъыкIэ гуэрхэр къысхуагъэувын щIадзэмэ, схузэфIэкIынукъым», — пещэ Фырэм.
  • Анфисэ КъБР-м и Iэтащхьэм и напэкIуэцIым щытха пэтми, Къэрал комитетым щыщ гуэри къепсэлъакъым, зыми къыгурагъэIуакъым а къагупсыса зэхъуэкIыныгъэхэм я мыхьэнэмрэ къыпэкIуэну зыщыгугъ фейдэмрэ.
  • Iэмалыншэу щыттэкъым
  • Журналист Таппасхановэ Iэминати къелъытэ апхуэдэ зэхъуэкIыныгъэхэр къэгупсысыным зы щхьэусыгъуи имыIауэ.
  • «Сэ сызэреплъымкIэ, кърахьэжьа Iуэхур зыкIи сэбэп хъунукъым. Лъэпкъ газетхэм езыхэм я гъэпсыкIэ яIэжщ, абы щылажьэхэр бгъэмащIэкIэ, екIэкIуэну фIэкIа, ефIэкIуэнукъым», — жеIэ Iэминат.
  • Абы зэрыжиIэмкIэ, зэхъуэкIыныгъэхэм къашэнущ журналистхэм ятххэм зи нэIэ тетынухэм я бжыгъэм хэхъуэныр.
  • «Ноби абы кIэлъыплъ куэд щыIэщ. Ауэ мы Iуэхур къыщIрахьэжьар газет къыдэгъэкIыным текIуадэ ахъшэр ягъэмэщIэну арамэ, нэгъуэщI хэкIыпIи щыIэщ. Зыми и жагъуэ сщIыну сыхуейкъым, ауэ газет, телевиденэ гуэрхэр диIэщ я къалэныр ямыгъэзащIэу», — жеIэ Iэминат.
  • Хэт нэхъыщхьэр?
  • Правительствэм къыдигъэкIа унафэм къызэрыщыгъэлъэгъуамкIэ, редакцэхэм юридическэ хуитыныгъэ яIэжынукъым. Абы сыт хуэдэ зэхъуэкIыныгъэхэр кърикIуэну? Редактор нэхъыщхьэхэм я къулыкъухэр къахуэнэжыну? ЦIыху дапщэ IуагъэкIынур? Сыт пенсионерхэм къапэплъэр?
  • УпщIэхэр куэд мэхъу, ауэ зэкIэ зы жэуапи щыIэкъым.
  • Къапщтэмэ, республикэ журналистикэм и Iуэхур фIыуэ пхужыIэнукъым. Уеблэмэ, журналистикэ щымыIэххэу къэзылъытэхэри гъунэжщ. ЩIыналъэ унафэщIхэмрэ абыхэм я лэжьыгъэмрэ щытхъуу, махуэшхуэ концертхэмрэ гъэлъэгъуэныгъэхэмрэ тетхыхьу фIэкIа, республикэм щыпсэухэм я гуныкъуэгъуэхэмрэ гугъуехьхэмрэ къагъэлъагъуэркъым. Дызыхуэза куэдым къыджаIащ, редакцэ псори зы унафэм щIагъэувэмэ, властыр нэхъри «зэхуэщIа» хъуну, лъэпкъ газетхэм нобэ жаIэну хуит мащIэри ягъэкIэщхъэну зэрыхуагъэфащэр.
  • Унафэ къащтам зэритым ипкъ иткIэ, хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм трагъэкIуадэ ахъшэр ягъэмащIэу, къыдэхуэр къэрал щIыхуэр пшыныжыным хуаунэтIыну аращ.
  • ЦIыху 50 лэжьапIэ IубгъэкIрэ Iуэхум зыгуэркIэ зебгъэхъуэжкIэ, къэрал щIыхуэр пшыныжа хъуну пIэрэ? Ар мащIэ дыдэу щыткъым — сом меларди 9,6-рэ. Дауи, пэлъэщынукъым. Ауэ лэжьапIэншэхэм я бжыгъэм, цIыхухэм я мыарэзыныгъэм къыхэхъуэнымкIэ, судхэм тхьэусыхакIуэ кIуэнухэр зэрыщыIэнумкIэ Iэмал хъарзынэщ.
  • Арслъэн Залинэ.
  • КАВПОЛИТ сайтым  къитхыжащ.