ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Октябрь, 2019

«АдрыщI ныджэ усэ къыщоджэ»

2019-10-24

  • Ар и фIэщыгъэу Налшык и «Акрополь» шхапIэ-нэгузыужь центрым щекIуэкIащ усакIуэ, «Адыгэ псалъэ» газетым и литературэ обозреватель Къармэ Iэсият и «АдрыщI ныджэ» тхылъым и лъэтеувэ пшыхь гукъинэжыр. Iуэху гуапэр къызэригъэпэщащ ХьэтIохъущокъуэ Къазий и цIэкIэ щыIэ Адыгэбзэ Хасэм. Ар ирагъэкIуэкIащ ХьэтIохъущокъуэ Къазий и цIэкIэ щыIэ Адыгэбзэ Хасэм хэт, егъэджакIуэ ХьэцIыкIу Раерэ Урыху къуажэм и курыт еджапIэ №2-м адыгэбзэмрэ адыгэ литературэмкIэ и егъэджакIуэ Блий Марианнэрэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Гъэлъэгъуэныгъэхэр

Гукъыдэж къозыт теплъэгъуэхэр

2019-10-24

  • Ткаченкэ Андрей и цIэр зезыхьэ СурэтыщI гъуазджэмкIэ музейм гъэлъэгъуэныгъэ гъэщIэгъуэн къыщызэIуахащ. Налшыкдэсхэмрэ абы и хьэщIэхэмрэ мы махуэхэм зрагъэлъагъуфынущ Къанокъуэ Руслан и IэдакъэщIэкI сурэтхэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Гъуазджэ

Налшык къалэм иджырей автобус къэувыIэпIэхэр щащI

2019-10-24

  • Налшык щыпащэ автобус къэувыIэпIэщIэхэр ухуэным хуэгъэза лэжьыгъэхэм. Дызэрыт илъэсым и кIэм нэсыху Лениным и уэрамым ирикIуэу щагъэувынущ апхуэдэ комплексыщIэу 14.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Нобэрэ пщэдейрэ

2019-10-24

  • Жэпуэгъуэм и 24,
  • махуэку
  •  
  • Лъэпкъ Зэкъуэтхэм я Зэгухьэныгъэм и махуэщ. 1945 гъэм ООН-м и Уставым къару игъуэтащ. Зэгухьэныгъэр къэрал 51-м къызэрагъэпэщат. Ди зэманым абы къэрали 192-рэ хэтщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

И лъэпкъым хуэпэж цIыху щэджащэ

2019-10-24

  • МэшбащIэ Исхьэкъ бгъэдэлъ зэчиишхуэм, къалэмыр къыщигъэщхьэпэ губгъуэр — усэм щегъэжьауэ романым нэс — зэрыубгъуам я фIыгъэкIэ, и лъэпкъым къикIуа лъэхъэнэ зыбжанэм щыгъуазэ дищIыным и Iэзагъыр хурокъу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Анэдэлъхубзэхэр джынымрэ  къэрал унафэмрэ

2019-10-24

  • Адыгэбзэр егъэджыным теухуауэ къекIуэкI лъэпощхьэпохэм щытепсэлъыхьа зэIущIэ иджыблагъэ Налшык щекIуэкIащ. Граждан жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм, властымрэ егъэджэныгъэ IэнатIэмрэ я лIыкIуэхэр зыхэта зэхуэсыр теухуат 2018 гъэм Федеральнэ законым анэдэлъхубзэхэм егъэщIылIауэ Къэрал Думэм хилъхьа зэхъуэкIыныгъэхэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

Бекъалды Анатолэ телевиденэм къыхуигъэщIат

2019-10-24

  • Жэпуэгъуэм и 22-м, и ныбжьыр илъэс 59-рэ ирикъуа къудейуэ, дунейм ехыжащ ди ныбжьэгъуфI Бекъалды Анатолэ Мухьэмэтджэрий (ПIытIэ) и къуэр.
  • Ар сыт щыгъуи къахэщырт и ныбжьэгъухэм — и нэгум кърих угъурлыгъэмкIи, и зыIыгъыкIэмкIи, и къэухьымкIи, и псэлъэкIэмкIи, екIуу, зэщIэкъуауэ зэрыхуэпамкIи.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

Кинофестивалым кърикIуахэр

2019-10-24

  • Налшык къалэм щызэхуащIыжащ Кавказ Ищхъэрэм киномрэ телевиденэмкIэ и «Кунаки» XIII фестиваль зэIухар. Зэхыхьэр щиухым къэпщытакIуэ гупым хэтхэм абы кърикIуахэр зэхалъхьэжащ икIи зэхьэзэхуэм и унэтIыныгъэхэм щытекIуахэмрэ Гран-Прир зыхуагъэфэщахэмрэ я цIэхэр къагъэнэIуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Гъуазджэ

2019-10-24

Урысей Федерацэмрэ Франджымрэ я Президентхэу Путин Владимиррэ Ширак Жакрэ еплъащ Санкт-Петербург и филармонием и симфоние оркестрым и концерт. Темыркъан Юрий зи унафэщI гупым игъэзэщIащ къэрал унафэщIхэр зытхьэкъуа макъамэ телъыджэхэр — Чайковский Пётр и «Щелкунчик» балетым, Равель Морис и «Дафнис и Хлоя» балетым щыщ пычыгъуэхэр. Концерт нэужьым Президентхэм Темыркъаным фIыщIэ хуащIащ, зихуэдэ щымыIэ Iэзагъ езыми зи унафэщI оркестрми къызэрагъэлъэгъуар къыхагъэщу. 2001 гъэ, бадзэуэгъуэм и 1-м

Зыхыхьэхэр: Ди сурэт гъэтIылъыгъэхэр

Налшык къалэм и дзэ комиссариатым

2019-10-24

  • Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Налшык къалэ дзэ комиссариатым Ипщэ дзэ округым и частхэмрэ соединенэхэмрэ контракткIэ къулыкъу щащIэн папщIэ щIэныгъэ нэхъыщхьэ, профессиональнэ курыт щIэныгъэ зиIэхэр ирегъэблагъэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

КъБР-м и ТВ-мрэ радиомрэ

2019-10-24

  • 1 КъБР „Мир“ канал
  • Блыщхьэ, жэпуэгъуэм и 28
  • 6.00 «Республикэ: тхьэмахуэ зэхуаку хъыбархэр» (16+)
  • 6.30 «ГущIэгъум гъунапкъэ иIэ?» Политикэ IуэхукIэ зэхэзехуэн зэращIам къыхэкIыу хэкIуэдахэм я фэеплъ махуэм ирихьэлIэу (16+)
  • 7.15 «Зы уэрэдым и хъыбар» (адыгэбзэкIэ)
  • 7.30 «Республикэ: тхьэмахуэ зэхуаку хъыбархэр» (16+)
  • 8.00 «Уи пщэдджыжь фIыуэ, Къэбэрдей-Балъкъэр!» (12+)
  • 8.20 «ШыгъупIастэ». Ерыскъыпхъэхэм я фестивалым. Налшык къалэ (12+)
  • 9.00 «Зэчиймрэ IэпщIэлъапщIагъэмрэ» (балъкъэрыбзэкIэ) (16+)

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Нэтынхэр

Хэкупсэ нэс Къущхьэ Догъэн

2019-10-24

  • ЦIыхум и гум, и псэм Iуэхугъуэ зэмылIэужьыгъуэхэр щигъафIэ хабзэщ, ар лэжьыгъэм, унагъуэм ехьэлIауэ щрет, е гъащIэм щыщ нэгъуэщI хъуэпсапIэхэм епхауэ ирехъуи. Зи унагъуэ исыж, зи Хэку щыпсэуж цIыхум зыхимыщIэн куэд хэхэсхэм я гущIэ лъапсэм зэрыщаIыгъым сэ шэч къытесхьэркъым. Ар куэдрэ хьэкъ тщохъу, хамэ къэралхэр псэупIэ зыхуэхъуа ди лъэпкъэгъухэм я гурыгъу-гурыщIэхэр къыщытхуаIуатэкIэ. Ди газетым и редактор нэхъыщхьэ, и ныбжьэгъуфI ХьэфIыцIэ Мухьэмэд деж къызэрыщIыхьар къэдгъэсэбэпри, дэ иджыблагъэ дыхуэзащ Тыркум щыпсэу адыгэ щIалэ ахъырзэман, хэкупсэ нэсу зэрыщытыр зи IуэхущIафэкIи дуней тетыкIэкIи наIуэ зыщI, адыгэ лъэпкъым къыдэгъуэгурыкIуэу щыта хьэпшып куэдыкIейхэр зэхуэзыхьэсыжауэ зыхъумэ, ди щIэджыкIакIуэхэми Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэу нэгъуэщI куэдми фIыуэ яцIыху Къущхьэ Догъэн. Лэжьыгъэ IуэхукIэ къэкIуарэ нэгъуэщI зыгуэрым къытекIухьарэ сыщыщIэупщIэкIэ, Догъэн къыпогуфIыкIри, жэуап къызет:

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Ди псэлъэгъухэр

Шэрджэс Екатеринэ

2019-10-24

  • «Екатерина Черкеза» цIэмкIэ тхыдэм къыхэна бзылъхугъэр Молдовэ къэралыгъуэм и пащтыхь Лупу Василий и щхьэгъусэу щыта адыгэпхъут. «Молдовэм и тхыдэм зи цIэ къыхэна зы бзылъхугъэ — Шэрджэс Екатеринэ» («Екатерина Черкешенка — жена господаря Василия Лупу. Судьба одной женщины в истории Молдовы») — ар и фIэщыгъэщ нобэ ди щIэджыкIакIуэхэм фи пащхьэ итлъхьэну тфIэигъуэ лэжьыгъэм. Ди лъэпкъэгъу бзылъхугъэр нэхъ гъунэгъуу къыдэзыгъэцIыху Заболотная Лилие Молдавием щыщ тхыдэджщ, а къэралым ЩIэныгъэхэмкIэ и академием и лэжьакIуэщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Япэу тыдодзэ

УэфIтэкъым, атIэ   уэтIпсытIт

2019-10-24

  • Илъэс 55-рэ ипэкIэ Хрущёв Никитэ унафэщI къулыкъухэр щхьэщахащ
  • Куэдым къалъытэ а цIыхум ди къэралым «уэфIыр» кърихьэжауэ, ауэ тхыдэдж цIэрыIуэ Спицын Евгений а Iуэхум нэгъуэщIу йоплъ. Абы жэуап зыбжанэ къритащ «Комсомольская правда» газетым и лэжьакIуэм и упщIэхэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэку

Тхыдэм и дурэшхэр

2019-10-24

  • Гитлер яукIыфыну щытащ, ауэ ар къригъэлащ… Сталиным
  • Миклашевский Игорь и пщIыхьэпIи къыхэхуэнтэкъым и гъащIэр щэхурылажьэ IуэхущIапIэхэм быдэу япыщIауэ щытыну. КъызыхэкIа унагъуэр абы пэжыжьэт, езыри зыщIэхъуэпсыр нэгъуэщIт.
  • 1918 гъэм накъыгъэм и 30-м Москва къыщалъхуа Игорь и анэ Миклашевская Августэ актрисэ цIэрыIуэт, и адэ Лыцилин Леви балетым и артистт, Театр Иным щылажьэрт. Нэчыхь зэхуаIэтэкъым, ауэ Лев зэпымыууэ и нэIэ къытригъэтт и щIасэ цIыхубзым къыхуилъхуа щIалэ цIыкIум. Зэгуэр иригъэцIыхуащ и шыпхъу Лизэ, Абы и лIыр а зэманым уей-уей жезыгъэIэ Блюменталь-Тамарин Всеволодт, театрым и вагъуэт. ИужькIэ а зэрыцIыхуныгъэр Миклашевскэм хуабжьу къыщхьэпэжащ. АрщхьэкIэ зэкIэ Блюменталь-Тамарин Игорь нэмыцэбзэм хуабжьу дригъэхьэхащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ТекIуэныгъэ