ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Абы дегъэпIейтей'

«Кавказым и Имарат» жыхуаIэр къапхъэным ихуащ

2016-08-20

  • Урысейм ШынагъуэншагъэмкIэ и федеральнэ къулыкъущIапIэм и Управленэу КъБР-м щыIэм зэрыщыжаIамкIэ, терроризмэм пыщIа щIэпхъаджагъэ хьэлъэхэр илэжьыну зызыгъэхьэзыр «Кавказым и имарат» жыхуаIэм хэтхэр здэщыIэ щIыпIэр наIуэ къэхъуащ егупсысауэ ирагъэкIуэкIа оперативнэ лэжьыгъэм и фIыщIэкIэ. Псори зэрыщыгъуазэщи, шыщхьэуIум и 17-м ахэр Санкт-Петербург и хьэблэхэм ящыщ зым хабзэхъумэхэм къыщаухъуреихьри, абдеж къыщыхъея зэхэуэм щаукIащ федеральнэ IэнатIэм къыщалъыхъуэ боевикхэмрэ абыхэм я дэIэпыкъуэгъумрэ. КъызэрыщIэкIамкIэ, ахэр псори ди республикэм щыщщ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

Iэщым къеуалIэ щIыфашхэр цIыхум и дежкIэ шынагъуэкъым

2016-07-22

  •  Нодулярнэ щIыфашхэ зыфIаща узыфэр къыщежьауэ къалъытэр Африкэм и Ипщэ, КъуэкIыпIэ щIыналъэхэрщ.
  • Апхуэдэ узыфэ 2014 гъэм Iэщым къыщеуэлIащ Азербайджаным и район 12-м. Ар гъудэ-бадзэмрэ нэгъуэщI псэущхьэхэмрэ Тыркум, Ираным кърахауэ къыщIэкIынущ. 2015 гъэм и мэкъуауэгъуэ мазэм нодулярнэ дерматитыр Дагъыстэнымрэ Шэшэнымрэ я щIыпIэ щхьэхуэхэм къыщыхъеящ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

Хэт къыкIэлъыкIуэр?

2016-07-21

  • БлэкIа тхьэмахуэ зэхуакум и кIэр шынагъуэу щытащ: махуиплIым къриубыдэу къэрал зэмылIэужьыгъуэхэм цIыху 379-рэ щыхэкIуэдащ, фэбжь зэмылIэужьыгъуэхэр щагъуэтащ 1654-м.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

Олимп хъуэпсапIэхэм дыпагъэкIрэ?

2016-07-20

  • Зыми и унафэм щIэмыт Допингым пэщIэт дунейпсо агентствэм (ВАДА) и комиссэм блыщхьэ кIуам Торонтэ къалэм (Канадэ) щищIа докладым иджыри зэ наIуэ ищIащ Урысейм и спортсменхэм я нэхъыбэм я ехъулIэныгъэшхуэхэр гъэпцIагъэкIэ къызэрахьар.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

Кальяныр тутыным нэхърэ нэхъ щIагъуэкъым

2016-07-19

  • Тутын ефэныр къабыл ищIу зы цIыху губзыгъи щыIэу къыщIэкIынкъым. А Iуэхум теухуауэ инджылыз тхакIуэ Шоу Бернард жиIар гъэщIэгъуэнщ: «Тутыныр — гыным къыхэщIыкIа кIапсэ уи жыпым илъым хуэдэщ, и зы кIапэм мафIэ, адрей кIапэм делэ пыщIауэ».
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

ЩIы Iыхьэхэр зэрагуэшыр хабзэм къызэрезэгъыр Налшык къалэ прокуратурэм къепщытэ

2016-07-14


  • «Зэдауэ зыхэлъ щIыр Вольнэ Аул щыпсэухэм я зэхуэсым гуэшын щыщIадзащ» псалъащхьэр зиIэ Герч А. и тхыгъэр «Кавказский узел» Интернет-сайтым зэрытрадзам къыхэкIыу, Къэбэрдей-Балъкъэрым и прокуратурэм федеральнэ законодательствэр зэрагъэзащIэм кIэлъыплъынымкIэ и къудамэм ищIа пщэрылъым тету, Налшык къалэ прокуратурэм къэпщытэныгъэ иригъэкIуэкIащ.
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

ХузэфIэкI псорикъытхуэзыщIэу хуэфащэ пщIэзымыгъуэтыжа адыгэ узэщIакIуэ

2016-07-12

  • Зэхуэдэ IыхьитIу Налшык зэгуигъэзу зы уэрам щыIэщ. Абы и зы кIапэр Къэбэрдей уэрамым йоуалIэ, адрейр Университетым и деж щеух, ут цIыкIу къигъэщIу. Ар езыри кIыхькъым и лъэныкъуитIымкIи нэхъыбэу узыIуп­-лъэр зауэ нэужь лъэхъэнэхэм яухуа, къатитI-щыуэ зэтет унэхэрщ. Апхуэдэу щытми, ар къалэм и уэрам нэхъ дахэхэм ящыщ зыуэ ябж, цIэ зэрихьэми хуэфащэу псоми къалъытэ.
  • Нэгумэ Шорэ и цIэр абы щыфIащар (япэм ПочтовэкIэ еджэу щытащ) 1944 гъэрщ, япэ лъэпкъ узэщIакIуэ телъыджэр къызэралъхурэ илъэсищэ щрикъуа илъэсырщ. Абы иужькIэ республикэм унафэ къищтащ щIэныгъэлIыми къэхутэныгъэ лэжьыгъэхэр къыдагъэкIыну икIи, дыщымыуэмэ, и фэеплъ сын екIу Пед­институтым и гупэм щыхуагъэувыну. ИужькIэ а утым и кур мывэкIэ хъурейуэ къагъэ­тIылъыхьащ, илъэс къэс удз гъэгъахэр щыхасэ, хъарзынэуи зэрахьэ, ауэ илъэс блыщIым щIигъуауэ ар зэрынэщIу щытщ, а зы лIы ныбжьым къриубыдэу парт унафэщI, тхакIуэ, уса­кIуэ Iэджэм къалэм и щIыпIэ щхьэхуэхэм ­сын къекIухэр щыхуагъэува пэтми. Япэ узэщIакIуэм и фэеплъ сын гъэувыныр апхуэдизу кIыхьлIыхь щIащIари ар абы къимылэжьауэ, хуэмыфащэу къыщIалъытэри гурыIуэгъуа­щэкъым. И зэманым елъытауэ бгъэдэлъа щIэ­ныгъэкIи (и анэдэлъхубзэм нэмыщI абы хамэ лъэпкъыбзиплI ищIэу щытащ), хэлъа лIыгъэ-кIи, гумызагъагъкIи, зыхилъхьэ щымыIэу илъагъу и лъэпкъым къалэн зэмылIэужьыгъуэкIи ­телъыджэлажьэ хуигъэзэщIакIи Нэгумэ Шорэ зэбгъапщэрэ зэплъыт хъунрэ адыгэхэм къахэкIакъым. Ар дэнэ къэна, Кавказ Ищхъэрэм щыпсэу лъэпкъхэм, дагъыстанхэм я гугъу умыщIмэ, а илъэсхэм апхуэдэ къэхутэ­ныгъэ лэжьыгъэ ищIэныр зыхузэфIэкIа щIэ­ныгъэлI яIэкъым. Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

Егъэджэныгъэм – гулъытэ нэхъыбэ

2016-07-08

  • КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэ — КъБР-м егъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ и министр Емуз Нинэ зи пашэ ведомствэ зэхуаку лэжьакIуэ гупым и зэIущIэ иджыблагъэ щекIуэкIащ Налшык. Абы щытепсэлъыхьащ УФ-м и Президентым «Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмрэ я IэнатIэхэм къэрал политикэр щыщIэгъэхуэбжьэным теухуауэ» и Указыр ди республикэм гъэзэщIа зэрыщы-хъум. ЗэIущIэм хэтащ КъБР-м и Къэрал чэнджэщэгъу Къэрмокъуэ Хьэчим.
  •  
  • Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

ЩIэблэр наркотикым и бийщ

2016-06-29

  • Мэкъуауэгъуэм и 27-м ХьэтIохъущокъуэм и жыг хадэм «ЩIалэгъуалэр наркотикым и бийщ» фIэщыгъэм щIэт зэхыхьэ щекIуэкIащ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

Налшык къалэ куэд къыпэщылъщ

2016-06-28

  • Налшык къалэ администрацэм и Iэтащхьэ  Алэкъей Арсен республикэм и журналистхэм пресс-конференц ядригъэкIуэкIащ. Абы щытепсэлъыхьащ илъэс кIуамрэ мы гъэм и япэ мазищымрэ администрацэм илэжьамрэ и  мурадхэмрэ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

Гъэмахуэ зыгъэпсэхупIэхэр къапщытэ

2016-06-21

  • Республикэм и гъэмахуэ лагерхэм, «Кавказ», «Долинск» сабий зыгъэпсэхупIэхэм щыIащ КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и япэ къуэдзэ, гъэмахуэ зыгъэпсэхугъуэмкIэ, узыншагъэм кIэлъыплъынымрэ сабийхэм гъэмахуэм IэнатIэ етынымкIэ 2016 гъэм республикэ комиссэм и унафэщI Дадэ МуIэед, комиссэм и секретарь Шаваев ТIэхьир, КъБР-м лэжьыгъэмкIэ, цIыхухэр IэнатIэкIэ къызэгъэпэщынымрэ  социальнэ дэIэпыкъуныгъэмкIэ и министр Тюбеев Альберт, Роспотребнадзорым КъБР-м щиIэ Управленэм и унафэщI Пагуэ Жыраслъэн сымэ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

ЩIы Хъурейм къыпэщылъыр хэт зыщIэр?

2016-05-12

  • ЩIы Хъурейм тет къэралхэм я нэхъыбэм зы илъэс къэмынэу накъыгъэм и 12-м «ЦIыхухэм экологие щIэныгъэ егъэгъуэтыным и махуэ» зыфIаща Iуэхугъуэхэр щрагъэкIуэкI. Абы теухуа унафэр къыщащтауэ щытар ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм и зэIущIэу Бразилием и Рио-де-Жанейрэ къалэм 1992 гъэм щызэхашарщ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

Тыркум щыщ адыгэу КъБР-м щыпсэухэм республикэм и Суд Нэхъыщхьэр къащхьэщыжащ

2016-04-06

  • Iэпхъуэшапхъуэхэм ятеухуа законодательствэр къызэрызэпаудамкIэ игъэкъуаншэри, УФ-м Iэпхъуэшапхъуэхэм  я IуэхухэмкIэ и федеральнэ къулыкъущIапIэм и Управленэу Къэбэрдей-Балъкъэрым щыIэм Тыркум и цIыхуу республикэм илъэс зыбжанэ лъандэрэ щыпсэухэм ящыщу 26-м ахэр пIалъэкIэ республикэм щыпсэуну хуит зэращIа тхылъхэр къаIихыжащ. Iэпхъуэшапхъуэхэм я IуэхухэмкIэ къулыкъущIапIэм «хабзэншагъэ зылэжьахэр» республикэм зэрырагъэкIыжыну тхылъхэр игъэхьэзыра къудейуэ, КъБР-м и Суд Нэхъыщхьэм апхуэдэ унафэр икъутэжащ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

Уахътэм къыздихьырэ упчIэхэр

2016-03-12

  • 1853-рэ илъэсым гъэтхапэм и 14-м араб графикэм тетэу апэ дэдэ адыгабзэм ибукварь Бэрсэй Умар къалэу Тифлис къыщыдигъэкIыгъагъ.Илъэси 150-м ехъу тешIагъэми, непэ а мафэр адыгабзэмрэ тхыбзэмрэ я Мафэ хъугъэу тырыгушхоу хэтэгъэунэфыкIы.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей

Зэныбжьэгъухэр зы сыхьэтым бий зэхуэхъуркъым

2016-01-27

  • Ди газетымкIэ щыгъуазэ фызэрытщIащи, илъэсыщIэ нэужьым хэкурысхэри хэхэс адыгэхэри зыгъэпIейтей зы Iуэху къытлъыкъуэкIащ. Тыркум къикIыжауэ зи дэфтэр мытэмэму республикэм ис ди лъэпкъэгъухэм Iэпхъуэшапхъуэ IуэхухэмкIэ федеральнэ къулыкъущIапIэу КъБР-м щыIэм письмо яхуигъэхьащ къэрал хабзэм темытхэр хэгъуэгум игъэкIыжын хуейуэ унафэ зэрыщыIэр, абы папщIэ зи тхылъхэм ныкъусаныгъэ иIэхэр къулыкъущIапIэм екIуэлIэн хуейуэ. Абы игъэпIейтеяр ди хэкуэгъухэм я закъуэкъым, атIэ хамэ къэралхэми нэсащ, адыгэ нэхъыбэ дыдэ здэщыIэ Тыркум исхэр къигъэуIэбжьащ. Зи гугъу тщIы Iуэхум теухуауэ Интернетым къыщрамыхьэкIа хъыбар щыIэжкъым. «Блэ зэуар аркъэным щощтэ» жыхуаIэрати, хэкум къэкIуэжауэ щыпсэухэр аргуэрыжьу ирахужьэжмэ, «етIуанэ истамбылакIуэм», «адыгэм зэ къращIылIа лъэпкъгъэкIуэдым» хуагъадэу пIейтейуэ куэд ирипсэлъащ.
  •   Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Абы дегъэпIейтей