ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Юбилей'

«Адыгэ псалъэ» газетым и япэ номерыр къызэрыдэкIрэ илъэс 95-рэ щрикъум ирихьэлIэу

2019-03-05

  • Зи гъащIэр IуэхуфIхэмкIэ гъэнщIауэ щыта Хьэмгъуокъу Хьэсит
  •  КъэзыцIыхухэм пщIэ къыхуащIу дунейм тетащ Кэнжэ къуажэм щалъхуа Хьэмгъуокъу Хьэсит.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Къалэн хьэлъэ зи фэ дэкIахэр

2019-02-19

  • Советыдзэр Афганистаным къызэрырашыжрэ мазаем и 15-м
  • илъэс 30 ирикъуащ
  • Афган зауэм совет сэлэт мелуан ныкъуэ хэтащ, цIыху мин 14-м щIигъу абы хэкIуэдащ. Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщу афган зауэм щыIащ 1860-рэ, 55-м къагъэзэжакъым. Ягъуэта уIэгъэхэмрэ фэбжьхэмрэ къыхэкIыу а зауэм и ветеран 300-м щIигъу дунейм ехыжащ. Ди лъахэгъухэу щым къыхуагъэфэщащ Бэракъ Плъыжьым и орден, «Хахуа-гъэм папщIэ» медалыр къратащ цIыху 870-м, «Дзэ щIыхьым папщIэ» медалхэр — зауэлI-афган 907-м.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ Гуртуев Сэлихь илъэс 80 зэрырикъуар ягъэлъэпIащ

2019-02-19

  • Налшык дэт Къэрал концерт гъэлъэгъуапIэм гуфIэгъуэ пшыхь щекIуэкIащ КъБР-м, КъШР-м я цIыхубэ усакIуэ, Тбилиси къалэм щIыхь зиIэ и цIыху, литературэ саугъэт зэмылIэужьыгъуэхэр зрата, Кавказым и тхакIуэхэм я клубым щIыхь зиIэ и президент Гуртуев Сэлихь и ныбжьыр илъэс 80 зэрырикъуам теухуауэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ЩIэныгъэлIым и гъуэгуанэ

2019-02-14

  • Мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор Малкандуев Хьэмид
  • и ныбжьыр илъэс 80 ирокъу
  • «ЦIыхуфIыр псоми къахыбоцIыхукI. Ар сыт и лъэныкъуэкIи щапхъэщ икIи пщIэ зиIэщ. Кхъухьым къулыкъу щищIэн щыщIидза япэ махуэм щегъэжьауэ, Хьэмид дзэ техникэм егугъуу зыщигъэгъуэзащ. Къапщтэмэ, ар ныбжьэгъу пэжу, IэщIагъэлI Iэзэу къыщIэкIащ, и щхьэми и къаруми щымысхьыжу, ерыщу. Уеблэмэ щIалэр хагъэхьащ «Александр Невский» крейсерым и комсомол гупым и комитетым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Лъэпкъым ипхъу пажэ

2019-02-12

  • Къэшэж Иннэ и IэдакъэщIэкIхэр гунэс зыщыхъухэм сащыщщ сэри икIи махуэ щIагъуэ дэзгъэкIыу щытакъым и усэхэм сыкъемыджэу. Иджыри щIэх-щIэхыурэ къызощтэ абы и тхылъхэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Адэжь щIэину сиIэщ уафэ тыгъэ — Iэзэгъуэ лъэщхэм я лъэщ фи къабзагъэр

2019-02-12

  • Эссе
  • Уэс шэджэнэплъхэм я псысэ
  • Псэмрэ щхьэмрэ Iэжьэгъуншэу зэпэтIысурэ щIызэрыхэгъэзыхьыр зытехьэлъэнухэм мы тхыгъэр зэвгъэтIылъэкIмэ нэхъыфIщ… ГъэвыгъуафIэкъым фызыжь гъуапэхэм мыпIащIэурэ къыпыщэтыжар. Сэрщи, тэмакъыдзэрэ псэ дзапэкIэ мыр адэкIэ схьыну сыхуеижкъым. СутIыпщауэ хуэфащэ жьантIэр изогъэгъуэтыж.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

2019-02-09

  • Сатыр телъыджэхэр
  • СИ ПАЩХЬЭ илъщ Къэшэж Иннэ  и усэхэр щызэхуэхьэса тхылъ зыбжанэ. Пэублэ псалъэ абыхэм къыщызолъыхъуэри иткъым, ауэ и зэхэлъхьэкIэкIэ тхьэрыIуэм ещхь усэкIэ къызэIуех тхылъхэм ящыщ зыр.
  • Я пишусь по Иналу,
  • по Алиму — пишу!

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Нобэми тщыгъупщэркъым

2019-02-07

  • «Адыгэ псалъэ» газетым и япэ номерыр къызэрыдэкIрэ илъэс
  • 95-рэ щрикъум ирихьэлIэу
  • Нартан (Къылышбийхьэблэ) къуажэм цIыху щэджащэу куэд къыдэкIащ. Абыхэм дэ дрогушхуэ, тхыгъэ щхьэхуэ зыхуэмыфащи яхэткъым. Дэтхэнэ зы жылэм и дежкIи щIыхьышхуэкъэ ПащIэ Бэчмырзэрэ ТIыхъужь Алийрэ хуэдэ къыдэкIыну?! Апхуэдэ нэхъыжьхэм ядэплъейуэрэ, къыдэкIуэтей щIэблэр къэралыр зэрыгушхуэ мэхъу. Апхуэдэ щапхъэ дахэхэм къыщIэтэджащ зи гугъу фхуэтщIыну Бекъан Чыланий Машэ и къуэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ТхакIуэ цIэрыIуэ, журналист Iэзэ Мэлбахъуэ Елбэрд

2019-02-07

  • ЩимыгъэтIылъам щылъыхъуэртэкъым
  •  Мазаем и 4-м 1939 гъэм къалъхуащ адыгэ лъэпкъым, литературэм я тхыдэм зи цIэр хэмыгъуэщэжыну хэзытха Мэлбахъуэ Елбэрд Тимборэ и къуэр. Абы и IэдакъэщIэкI тхыгъэхэу «Iуащхьэмахуэ кIуэ гъуэгур шынагъуэт», «ЩумыгъэпщкIуам щылъыхъуэ», «ЩакIуэхьэм и гукъэкIыжхэр», нэгъуэщIхэри ди литературэм и фIыпIэм хабжэ. Партым и Къэбэрдей-Балъкъэр обкомым и унафэщI Мэлбахъуэ Тимборэ и къуэ Елбэрд и гъащIэр тыншауэ, гугъуехьыншэу къызыщыхъу щыIами, щоуэ. Ар зыцIыхуу щытахэмрэ абы и ныбжьэгъухэмрэ зэрыжаIэжымкIэ, и адэм и къулыкъум а адыгэлIым и къалэнхэмрэ жэуаплыныгъэхэмрэ ямыгъэбагъуэмэ, зыкIи щагъэпсынщIэртэкъым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Дунейпсо литературэм и классик

2019-02-05

  • Хьэткъуэ Умар къызэралъхурэ илъэси 135-рэ ирокъу
  • Иджырей тырку литературэм и новеллэ жанрым и лъабжьэр зыгъэтIылъа Хьэткъуэ Умар — Омер СейфеддинкIэ зэджэжым — дунейпсо литературэми увыпIэ хэха щеубыд.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Уи хъуэпсапIэхэр ирехъу нахуапIэ

2019-01-24

  • «Адыгэ псалъэ» газетым и лэжьакIуэ, ди республикэм щекIуэкI жылагъуэ Iуэхухэм жыджэру хэт, къытщIэхъуэ щIэблэм щIэныгъэ етынымрэ хэкупсэу гъэсэнымрэ зи гуащIэ куэд хуэзыгъэпс егъэджакIуэ Iэзэ, цIыху псэ къабзэ икIи ныбжьэгъу пэж Щоджэн (Къэрэнашэ) Iэминат и ныбжьыр дыгъуасэ илъэс бжыгъэ дахэ ирикъуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ПащIэ Бэчмырзэ къызэралъхурэ илъэси 165-рэ ирокъу

2019-01-19

  • Уахътыншэ
  •  Зэгуэр цIэрыIуэу щытащ адыгэ джэгуакIуэхэр. Абыхэм папщIэ Горький М. итхыгъащ: «Кавказым, Къэбэрдейм, джэгуакIуэхэм — цIыху- бэм я усакIуэ екIуэлIапIэншэхэм — ущрихьэлIэу зэрыщытрэ куэд щIакъым. Мис абыхэм ящыщ зым и къалэнымрэ и къарур здынэсымрэ къызэриIуэтэгъар: «Сэ зы псалъэ закъуэкIэ, — жиIащ абы, — къэрабгъэр хахуэ, цIыхубэм къащыж сощIыф, дыгъум и хьэлыр зыхызогъэн, цIыху сощIыж, напэншэр си пащхьэ къиувэфынкъым, икIагъэми фIеягъэми сэ срабийщ…»

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ГъащIэр фIыуэ елъагъу

2019-01-15

  • Ди лэжьэгъуфI, ныбжьэгъу пэж, бзылъхугъэ гуакIуэ Уэрдокъуэ Женя Мырзэкъан и пхъум егъэлъапIэ и ныбжьыр илъэс бжыгъэ дахэ зэрырикъур. И унэцIэм ещхьщ Женя и теплъэри, и Iуэху зехьэкIэри. Ар цIыху уардэщ, Iэдэбщ, зэпIэзэрытщ. А хьэлыфI псоми я къежьапIэщ ар къыщалъхуа, къыщыхъуа адыгэ унагъуэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Дунейпсо Адыгэ Хасэм и япэ тхьэмадэ

2019-01-12

  • Къалмыкъ Юрэ Хьэмзэт и къуэр
  • 1934 гъэм щIышылэм и 1-м — Кавказ Ищхъэрэ крайм хыхьэ Шэрджэс автоном областым (иджы Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм) щыщ Абазакт къуажэм къыщалъхуащ.
  • 1942 — 1944 гъэхэм — Абазакт къуажэм дэт школым и еджакIуэщ.
  • 1945 — 1949 гъэхэм — Черкесск дэт курыт школ №9-м, иужькIэ №2-м щеджащ.
  • 1949 — 1952 гъэхэм — Черкесск дэт медучилищэм и студентщ. «Фельдшер» IэщIагъэр иIэу къиухащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Адыгэ лъэпкъым и насып ин  Темыркъан Юрий

2018-12-20

  • «Дуней псом щыцIэрыIуэ дирижёр», «Макъамэбзэм и пащтыхь», «Иджырей зэманым и дирижёр щэджащэ», «Дирижёр Iуэ- хум и тхьэ» цIэ лъагэхэр зыфIаща, дуней псом и макъамэ гъуазджэм зи цIэр щыпэрыт, зи щIыхьыр Урысей Федерацэм щы- нэхъ лъагэхэм ящыщ ди лъэпкъэгъу Темыркъан Юрий Хьэту и къуэм и ныбжьыр илъэс 80 щрикъур УФ-м и мызакъуэу, дуней псом щагъэлъэпIащ. Санкт-Петербург дэт Академическэ филармонием и оркестрым и унафэщI икIи и дирижёр нэхъыщхьэ Темыркъаным а филармонием къыщыхузэрагъэпэща фестивалым къэрал куэдым я лIыкIуэхэр еплъыну, макъамэм и IэфIымкIэ загъэнщIыну къэкIуат.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей