ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Апрель, 2021

Гъатхэмрэ лэжьыгъэмрэ я зэпыщIэныгъэ

2021-04-30

  • Накъыгъэр гъатхэм и мызакъуэу, илъэс хъурейм я нэхъ мазэ дахэщ, ауэ ар ди дежкIэ лъапIэщ абы егъэщIылIа IуэхухэмкIи. Дунейм и къэрали 142-м накъыгъэм и 1-р Лэжьыгъэм и махуэу щаIэт. Ди деж ар щыщытщ Гъатхэмрэ Лэжьыгъэмрэ я махуэу икIи абы и къуэпсыр жыжьэ къыщожьэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

КIахэ зекIуэ

2021-04-30

  • Зи ныбжьыр нэгъабэ илъэс 90 ирикъуа, Адыгэ, Къэбэрдей-Балъкъэр, Къэрэшей-Шэрджэс республикэхэм я цIыхубэ тхакIуэ, Урысейм ЛэжьыгъэмкIэ и ЛIыхъужь МэшбащIэ Исхьэкъ и гум кърита сымаджэныгъэм заулкIэ Iуэхум къыпэришами, мы махуэхэм нэхъыфI хъужри, IэнатIэм пэрыхьэжащ, ар щыгъэтауэ, лэжьыгъэ зыбжани зэфIихын хузэфIэкIащ. Апхуэдэу, МэшбащIэм къыдигъэкIащ тхыдэ романхэр тхылъихыу щызэхэт «Урыс-Адыгэ зауэ» зэужьыр, йолэжь Лагъуэрэ Накърэ ятеухуа лъагъуныгъэ романыщIэм. ПсынщIагъуэкIэ узэмыджэфын апхуэдиз лэжьыгъэм здыхэтым, МэшбащIэр хунос «Зэкъуэшыныгъэ», «Вагъуэ бын» адыгэ журналхэм къытехуэну тхыгъэхэми япхрыплъыжын икIи зэригъэзэхуэжын.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ДифI догъэлъапIэ

Къэрмокъуэ Хьэчим и зэфIэкI лъагэр

2021-04-30

  • Къэрал лэжьакIуэ Къэрмокъуэ Хьэчим инженер-ухуакIуэ IэщIагъэр щызригъэгъуэтам и гуи къэкIыххатэкъым зэгуэр Къэбэрдей-Балъкъэрым, иужькIэ Урысей Федерацэм IэнатIэ лъагэхэр щиIыгъынкIэ хъуну.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ТекIуэныгъэ Иным хуэгъэпса гуфIэгъуэ зэхыхьэхэр

2021-04-30

  • 1941-1945 гъэхэм екIуэкIа Хэку зауэшхуэм къыщытхьа ТекIуэныгъэр илъэс 76-рэ зэрырикъум и щIыхькIэ 2021 гъэм Налшык къалэм щрагъэкIуэкIынущ махуэшхуэ дауэдапщэхэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

КъБР-м и ТВ

2021-04-30

  •  1 КъБР «Мир» канал
  • Блыщхьэ, накъыгъэм и 3
  • 6.00 «Республикэ: тхьэмахуэ зэхуаку хъыбархэр» (16+)
  • 6.35 «IутIыж махуэ» (12+)
  • 6.50 «Усэхэр зэрыт дэфтэр». (12+)
  • 7.00 «Ди пщэфIапIэм» (адыгэбзэкIэ) (12+)
  • 7.30 «Республикэ: тхьэмахуэ зэхуаку хъыбархэр» (16+)
  • 8.00 «Уи пщэдджыжь фIыуэ, Къэбэрдей-Балъкъэр!» (12+)
  • 8.20 ТекIуэныгъэ Иным и махуэм ирихьэлIэу. «Къэбэрдей-Балъкъэрым и дыщэ вагъуэхэр». Совет Союзым и ЛIыхъужь Атаманчук Григорий (12+)

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Нэтынхэр

Уахътыншэ зи гуащIэм ищIахэм уахэтщ, И къэкIуэнур лъахэм зэлъытари пщIэрт

2021-04-30

  • Жылагъуэ-политикэ лэжьакIуэ, щIэныгъэлI цIэрыIуэ
  • Лъостэн Владимир Чэлимэт и къуэр (1931 — 1994)
  • ЩIэблэм яхуоблэ абы и вагъуэр
  • ХХ лIэщIыгъуэм и жылагъуэ-политикэ лэжьакIуэ пажэхэм ящыщ, щIэныгъэлI цIэрыIуэ Лъостэн Владимир Чэлимэт и къуэр псэужамэ, накъыгъэм и 2-м илъэс 90 ирикъунут. Ар дунейм къыщытехьэм къэунэхуауэ щыта а вагъуэр лъэхъэнэкIэрэ щIэблэм яхуоблэ, щIэныгъэм и нурыр дэтхэнэми лъигъэIэсу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Зыгъэпсэхугъуэ махуэм

2021-04-30

  • Ущие зыхэлъ тхыгъэ
  • И акъыл хунэсакъым
  • Мэзым пхъэхуей лъагэ хэтти, зы тхьэрыкъуэ къэлъатэри, жыгыщхьэм абгъуэ щищIащ. Абгъуэм щыкIэцIри, тхьэрыкъуэ шыр къыщришащ. — Абгъуэр бажэм къыIэщIэлъэгъуащ.
  • — Мы мэзри мы пхъэхуейри си адэм къысхуигъэнауэ сысейщ, — жиIащ бажэм, тхьэрыкъуэр ишхын мурад ищIри. — Пхъэхуейр щхьэ сфIэбубыда? Уэри усшхынщи, уи шырхэри дэзгъэкIуэнщ. Зегъэхь аддэ, пхъэхуейр къизупщIыкIыжынущ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Махуэгъэпс

Утыку зэрихьэр напэщи, къызэрикIыжыр лъапэщ

2021-04-29

  • ХьэтIoхъущокъуэ Къазий и цIэр зезыхьэ Адыгэбзэ Хасэм къызэригъэпэщри, Кэнжэ (Къуэшыркъуей), къуажэм дэт ЩэнхабзэмкIэ унэм иджыблагъэ щригъэкIуэкIащ   «Iуэрсэр» зыфIища хэгъэгупсо литературэ зэпеуэр. Ар хуэунэтIат еджакIуэхэм анэдэлъхубзэм хуаIэ щытыкIэм нэхъри зрагъэIэтыным, прозэм щызекIуэ литературэ IэмалхэмкIэ я бзэр нэхъ бей, дахэ егъэщIыным, жьабзэм зрагъэужьы-ным, литературэ лIыхъужьхэр псэкIэ зыхащIэу, дихьэхыу, я гурыгъу-гурыщIэхэр анэдэлъхубзэкIэ къаIуэтэфу егъэсэным, адыгэ щIалэгъуалэр щэнхабзэм дригъэхьэ-хыу, псэлъэкIэм пыщIауэ сэнаущыгъэ зыбгъэдэлъ сабийхэм заужьыну Iэмал егъэгъуэтыным.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Зэпеуэхэр

Зи фочышэр блэкIам тезыунащIэм  а блэкIар топышэкIэ къыхэуэжынущ

2021-04-29

  • Хэку  зауэшхуэм  нацистхэмрэ   абыхэм  я дэIуэдэжэ- хэмрэ лажьэ ямыIэу ягъэкIуэда совет цIыхубэм и фэеплъ махуэм теухуа пшыхьхэр Урысейм курыт щIэныгъэ, IэщIагъэ, щIэныгъэ нэхъыщхьэ щрагъэгъуэту ит еджапIэхэм щрагъэкIуэкIащ. Фэеплъ махуэр зытраухуар мэлыжьыхьым и 19-рщ. Мы махуэр къыщIыхахами щхьэусыгъуэ иIэщ. СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым 1943 гъэм мэлыжьыхьым и 19-м «Лажьэ ямыIэу икIи хьэкIэкхъуэкIагъэ хэлъу совет цIыхубэр зыукIа, гъэр хъуа зауэлIхэм лей езыха нэмыцэ зэрыпхъуакIуэхэм, щалъхуа хэкум епцIыжахэм, нацистхэмрэ абыхэм  я  дэIуэдэжэхэмрэ тезыр ятелъхьэным теухуауэ» зи фIэщыгъэ унафэр къищтэгъат. Нэмыцэ зэрыпхъуакIуэхэр, абыхэм телъхьэгъу яхуэхъуахэмрэ хэкум епцIыжахэмрэ хабзэм тету жэуапым ешэлIэным мы унафэр тегъэщIапIэ хуэхъуат икIи лажьи хьэкъи ямыIэу зэхэзехуэн ящIа цIыху куэдым я ягъэ езыгъэкIа щIэпхъаджащIэхэм яхуэфащэ тезырыр тралъхьауэ щытат.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Фэеплъ

ТекIуэныгъэм  и махуэм  ирихьэлIэу

2021-04-29

  • Накъыгъэм хэт махуэшхуэхэр гъэлъэпIэным епха Iуэху дахэ куэд мы зэманым щокIуэкI ди къэралым и щIыпIэ псоми. Абыхэм ящыщщ «Фэеплъ хадэ» къэралпсо акцэр. ТекIуэныгъэм и махуэм хуэгъэпса а Iуэху дахэм жыджэру хэтщ ди республикэм и цIыхухэри.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Лабэ Iуфэ сыIуту зекIуэм пызощэ

2021-04-29

  • Мы тхыгъэм ипэ къихуэу сытетхыхьат Адыгэ Республикэм хыхьэ Еджэрыкъуей къуажэм пщэдджыжьым жьыуэ лъакъуэрыгъажэм сытесу сыкъыдэшэсыкIыу, а жылэр зыбгъэдэс Лабэ псышхуэм сыбгъурыту, ипщэкIэ, къуршхэр здэщыIэ лъэныкъуэмкIэ, зэрыдэзгъэзеяуэ щытам. Сытепсэлъыхьат сызэрыцIыкIурэ кIахэ адыгэхэм нэIуасэ сахуэхъуным сыщIэхъуэпсу сыкъызэрекIуэкIами, зи гугъу сщIы гъущIыш цIыкIумкIэ къэжыхьынми, «щIалэ танэ» зыхужаIэ щытыкIэм сызэриувэ лъандэрэ, пэсщI щымыIэм хуэдэу, хьэщыкъ сыхуэхъуауэ зэрыщытами.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Псыбей-Псебай-Кхъужьыб

2021-04-29

  • Мы цIэр зезыхьэ жылэшхуэм, Краснодар крайм и Мостовской районым къалэ теплъэ зиIэу итым, хуиту зригъэзэгъащ Лабэ ЦIыкIу щежэх тIуащIэм Къырылъэ шытхыр щызэпиупщIым ипщэ лъэныкъуэмкIэ къедза щIыпIэ зэлъыIухам деж.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Хуэдз (Фэдз,  Къуэдз)

2021-04-29

  • Хуэдз псым узэрыдихьэх и кIуэкIэмрэ ар къэзыухъуреихь Iэгъуэблагъэм узэрызыIэпишэ и дахагъэмрэ къримышэлIэныр Iэмал зимыIэщ, нэгъуэщI щIыналъэхэм къикIа щIыпIаплъэхэр дэнэ къэна, езы Адыгэ Республикэм щыпсэухэри.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЩIэблэм  яхуэгъэпсауэ

2021-04-29

  • Налшык къалэм дэт «Принт Центр» типографием КIэрашэ Михаил къыщыдигъэкIащ тхылъитIу зэхэт — «Белэмыкъуэ», «Къыншыуей» — и лэжьыгъэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ТхылъыщIэ

Ставрополдэсхэр  кърагъэкIуэтэх

2021-04-29

  • «Спартак-Налшык» (Налшык) — «Динамо-Ставро-поль» (Ставрополь) — 2:0 (1:0). Налшык. «Спартак» стадион. Мэлыжьыхьым и 27-м. ЦIыхуи 100 еплъащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха