ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Зытеухуар   'Юбилей'

Андемыркъан и лIыхъужь хъыбархэм щIапIыкIа цIыхубэ усакIуэ Бицу Анатолэ и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирокъу

2021-07-29

  • ДифI догъэлъапIэ
  • Зэманым  зихъуэжми, псэм  зихъуэж  хъунукъым
  • Къэбэрдей-Балъкъэрым щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ Бицу Анатолэ и ныбжьыр бадзэуэгъуэм и 26-м илъэс 75-рэ ирикъуащ. Къыщалъхуа махуэм ирихьэлIэу дэ абы зыхуэдгъэзащ, икIи упщIэ зыбжанэм жэуап иредгъэтащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

«Къэбэрдей-Балъкъэрыр — псоми  ди  зэхуэдэ  унэщ»

2021-07-24

  • Апхуэдэ фIэщыгъэ зиIэ къэралпсо форум иным хиубыдэ зэIущIэ  иджыблагъэ  Аруан щIыналъэм и щыхьэр Нарткъалэ щыIащ. Ди республикэм етIуанэу щекIуэкI иджырей зэхуэсыр ирагъэхьэлIащ Къэбэрдей-Балъкъэрым къэралыгъуэ зэригъуэтрэ илъэси 100 щрикъум.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

IутIыж Борис и дуней телъыджэ

2021-07-17

  • Уоу, си лъэпкъ мащIэу
  •  гущIэм щызгъафIэ,
  • Зи фIыр зи Iейхэм
  •  къысхугуэмых,
  • Зэм хубоIэт уэ си гур
  • мо уафэм,
  • Зэм щIы къатиблкIэ
  • гугъэр йодзых.
  • Iу.Б.
  • Бадзэуэгъуэм и 14 — 15-хэм Къэбэрдей-Балъкъэрым щекIуэкIащ адыгэлI цIэрыIуэ IутIыж Борис хуэгъэпса фэеплъ пшыхьхэр, зэхыхьэ гуапэхэр, щIэныгъэ конференцхэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Театрым, кином, жылагъуэм лъэужь дахэ къыщызыгъэна

2021-07-06

  • Урысей Федерацэм, Къэбэрдей-Балъкъэрым, Абхъаз республикэхэм гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ Фырэ Руслан Борис и къуэр Совет районым хыхьэ Зэрэгъыж къуажэм 1951 гъэм мэкъуауэгъуэм и 24-м къыщалъхуащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

СыгуфIэщэну сыхуейщи, Аращ сэ сыщIэнэщхъейр

2021-06-23

  • УсакIуэ Мыкъуэжь Анатолэ Хьэбалэ и къуэр Советскэ (иджы Шэрэдж) районым хыхьэ Аушыджэр къуажэм 1956 гъэм мэкъуауэгъуэм и 21-м къыщалъхуащ. 1973 гъэм къуажэ школыр, 1978 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и филологие факультетыр къиухащ. 1979 — 1995 гъэхэм «Адыгэ псалъэ» газетым корреспонденту, 1995 — 2013 гъэхэм «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм художественнэ литературэмкIэ редактору, адыгэ литературэмкIэ редакцэм и унафэщIу щылэжьащ. Мы зэманым «Iуащхьэмахуэ» журналым и редактор нэхъыщхьэщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Бекъан Чыланий Машэ и къуэм и лъэужь дахэр

2021-06-09

  • ЩIыхь лъагэм и  дамыгъэ
  • Бекъан Чыланий Машэ и къуэр Нартан (Къылышбийхьэблэ) къуажэм 1926 гъэм мэкъуауэгъуэм и 5-м къыщалъхуащ. И къэжэпхъыгъуэр Хэку зауэшхуэм и зэманым ирихьэлIэри, и ныбжьым ит нэгъуэщI куэдми хуэдэу, а лъэхъэнэ хьэлъэр игъэващ: фашистхэм я танкхэр щIыналъэм кърамыгъэхьэн папщIэ щIыр къуэм хуэдэу дэзытIыкIахэм, я къарум дэмыхуэн лэжьыгъэхэм зрапщыту колхоз губгъуэхэм итахэм яхэтащ, бийм зэтрикъута цIыхубэ хозяйствэр зэфIэгъэувэжыным и гуащIэ хилъхьащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ЛъэпкъылI нэс, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ Сэхъурокъуэ Хьэутий и ныбжьыр нобэ илъэс 70 ирокъу

2021-05-27

  •  Сэхъурокъуэ Хьэутий:  Къепхьэжьа Iуэхур цIыхум хьэкъ
  •  щыпщIыфмэ,  сытри лъэкIынущ
  • Сэхъурокъуэ Хьэутий Хьэзрит и къуэр Аруан щIыналъэм хыхьэ Старэ Шэрэдж (Дохъушыкъуей) къуажэм 1951 гъэм накъыгъэм и 27-м къыщалъхуащ. 1974 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр, 1979 гъэм аспирантурэр къиухащ. Экономикэ щIэныгъэхэм я докторщ, профессорщ, ЩIДАА-м и академикщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Адыгэ  утыкум  и  вагъуэ

2021-05-19

  • ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым мэлыжьыхьым и 30-м щагъэлъэпIащ УФ-мрэ КъБР-мрэ щIыхь зиIэ я артисткэ, республикэм и цIыхубэ артисткэ, лъэпкъ театрым и зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэфI хуэзыщIа, абы и утыкур зыгъэбжьыфIэ ЖьакIэмыхъу КIунэ Хьэжбарэ и пхъур илъэс бжыгъэ дахэ зэрырикъур.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

КъБР-м и Къэралыгъуэр илъэси 100 щрикъум ирихьэлIэу

2021-05-18

  • Дахагъэр зи IэрыкI
  • Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ усакIуэ, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием и академикыу щыта Балъкъэр Фоусэт адыгэ лъэпкъым и япэ цIыхубз усакIуэщ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ТхакIуэ, драматург Iэзэ, журналист Дудар Хьэутий къызэралъхурэ илъэси 100 ирокъу

2021-05-15

  • Дудар Хьэутий Мызэ и къуэр 1921 гъэм накъыгъэм и       15-м Бахъсэн районым щыщ Къулъкъужын Ищхъэрэ къуажэм (Къуэнхьэблэ) къыщалъхуащ. Курыт еджапIэр къиуха нэужь, егъэджакIуэхэм я щIэныгъэм щыхагъахъуэу Налшык дэт институтым и егъэджакIуэ курсхэм 1938 — 1940 гъэхэм щеджащ. 1940 гъэм я къуажэ игъэзэжри, курыт еджапIэм адыгэбзэмрэ литературэмрэ щригъэджащ 1942 гъэ хъуху. И узыншагъэр зэрымыщIагъуэм къыхэкIыу Хэку зауэшхуэм ямыгъакIуэу, ар тылым къыщынат. 1942 — 1944 гъэхэм Дудар Хьэутий Тырныауз вольфрам-молибден комбинатыр зэфIэзыгъэувэжахэм яхэтащ, абы папщIэ СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым и унафэкIэ «1941 — 1945 гъэхэм екIуэкIа Хэку зауэшхуэм и зэманым и къару емыблэжу зэрылэжьам папщIэ» медалыр къыхуагъэфэщауэ щытащ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Къэрмокъуэ Хьэчим и зэфIэкI лъагэр

2021-04-30

  • Къэрал лэжьакIуэ Къэрмокъуэ Хьэчим инженер-ухуакIуэ IэщIагъэр щызригъэгъуэтам и гуи къэкIыххатэкъым зэгуэр Къэбэрдей-Балъкъэрым, иужькIэ Урысей Федерацэм IэнатIэ лъагэхэр щиIыгъынкIэ хъуну.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

Уахътыншэ зи гуащIэм ищIахэм уахэтщ, И къэкIуэнур лъахэм зэлъытари пщIэрт

2021-04-30

  • Жылагъуэ-политикэ лэжьакIуэ, щIэныгъэлI цIэрыIуэ
  • Лъостэн Владимир Чэлимэт и къуэр (1931 — 1994)
  • ЩIэблэм яхуоблэ абы и вагъуэр
  • ХХ лIэщIыгъуэм и жылагъуэ-политикэ лэжьакIуэ пажэхэм ящыщ, щIэныгъэлI цIэрыIуэ Лъостэн Владимир Чэлимэт и къуэр псэужамэ, накъыгъэм и 2-м илъэс 90 ирикъунут. Ар дунейм къыщытехьэм къэунэхуауэ щыта а вагъуэр лъэхъэнэкIэрэ щIэблэм яхуоблэ, щIэныгъэм и нурыр дэтхэнэми лъигъэIэсу.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

2021-04-24

  • Адэмрэ  пхъумрэ  я  зэфIэкI
  • Илэжь IуэхуфIхэмкIэ, и дуней тетыкIэмкIэ жылэм къахэщу, фIыуэ ялъагъуу цIыху цIэрыIуэ куэд къахэкIащ Сэбаншыхэ. Мы тхыгъэ кIэщIым сыщытепсэлъыхьыну сыхуейщ лъэпкъым и бын пажэхэм ящыщу Сэбаншы Хъанджэрий, абы и къуэрылъху Хъусен, абы ипхъу Жанеттэ сымэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ЩыIэщ насыпкIэ зыхуэхъуапсэу, Дэ ди Тхьэм фIыгъуэ зыхуищIа: «Вагъуэщ»  щIыжаIэм  и зы хъуаскIэ  ЖьакIэмыхъу КIунэ  химына

2021-04-20

  • Си ныбжьым  дэрэ дызэгуроIуэ
  • Артист IэщIагъэм мыхьэнэ нэхъ зиIэу хэлъыр актёрым зэпэщIэуэ дыдэ образхэр къигъэщIыну Iэмал къызэрыритырщ: гъащIэр зытепщIыкIыжыну зыхуэфащэ, щапхъэ пхуэхъуну цIыхухэри, гужьгъэжь яхууиIэу уахуэгубжьыну фIэкIа къэзымылэжьхэри. Актёрым и IэщIагъэр къехъулIэн папщIэ, роль гъэщIэгъуэнхэмрэ режиссёрыфIымрэ и насып яхэлъу къызэрыщIэкIым нэмыщI, езыр щхьэх зимыIэ цIыхуу щытыпхъэщ. Актрисэм и къалэн нэхъыщхьэу сэ къэслъытэр къигъэлъагъуэ цIыхубзхэм я псэм щызекIуэр нэсу зыгуригъэIуэнырщ, яхэмылъ яхимылъхьэу, ауэ икIи я хьэлым кIэримыгъэхуIауэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей

ГъащIэм фIыщIэ хуещI

2021-04-08

  • «СызэрегупсысымкIэ, дэтхэнэ зы цIыхуми хьэл мыхъумыщIи щэн дахи хэлъщ. АрщхьэкIэ, сэ сытым дежи сызыхущIэкъуар, Iейр къэзгъанэу, фIым гу зэрылъыстэнырщ. А псом къыхэкIыуи, сэ нэхъ сфIэлъапIэу цIыхухэм яхэлъ хьэл-щэнхэм ящыщщ пэжагъыр, зэкIэлъыкIуагъэр, и пщэ дилъхьэжар зэригъэзэщIэным хущIэкъуныр, зи яужь ихьа Iуэхур и пIалъэм зэфIэгъэкIыным яужь итыныр», — щитхащ «Ар пщыгъупщэ хъунукъым» («Это нельзя забыть») зыфIища и тхылъым УФ-м пщIэ зыхуащI и метеоролог, КъБР-м и промышленностым щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, мы махуэхэм зи ныбжьыр илъэс 80 ирикъуа Шурдым Юрэ Хьэпагуэ и къуэм.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Юбилей