ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Уегъэгупсысэ, дерс къыхыбох

2019-03-07

  • Теолог, егъэджакIуэ, юрист Хъуажь Фахъри и Iэдакъэ къыщIэкIа тхылъыщIэ иджыблагъэ дунейм къытехьащ. «Уэрамэ, сыт ебгъэщIэнт?» жыхуиIэ къыдэкIыгъуэм щызэхуэхьэсащ Iуэтэж ущиехэр. Тхылъ гъэщIэгъуэным пэублэ псалъэ хуатхащ филологие щIэныгъэхэм я докторхэу, профессорхэу Гъут Iэдэмрэ БакIуу Хъанджэрийрэ.

  • Тхылъым щызэхуэхьэса Iуэтэжхэр кIэщIщ, еджэгъуафIэщ. Абыхэм къыщыгъэлъэгъуащ гъащIэм къыщыхъуа Iуэхугъуэхэмрэ езы авторым къигупсыса теплъэгъуэхэмрэ. Уеблэмэ, БакIуу Хъанджэрий зэритхымкIэ, сюжет гъэщIэгъуэнхэм я фIыгъэкIэ Iуэтэжхэр новеллэ жанр щыхъуи щыIэщ. «Мыбыхэм ядыболъагъу Фахъри бзэм, диным, хабзэм куэд зэрыхищIыкIыр, тхыдэм, литературэм, IуэрыIуатэм теухуа тхылъ Iэджэ зэрыщIипщытыкIар, тхакIуэ IэщIагъэм зэрыхуэхьэзырыр. Я темэкIэ, къаIуэтэж IуэхукIэ Фахъри и IэдакъэщIэкIхэр пыщIащ лъэхъэнэ зэхуэмыдэхэм, ахэр фIэщхъуныгъэ хэлъу къигъэлъэгъуэн хузэфIэкIащ тхакIуэм. Тхылъеджэхэм я зэш тегъэуныр аракъым Фахъри къалэну игъэувар, атIэ абы я зэхэщIыкIыр нэхъ куу щIынырщ. Гъэсэныгъэ и лъэныкъуэкIэ тхылъым сэбэп къызэрихьынум шэч къытесхьэркъым, ар къыдэкIмэ, дэнэ щыпсэу адыгэхэри яфIэхьэлэмэту еджэнущ», — етх БакIуу Хъанджэрий.
  • Хъыбархэм ущиер зэрилъабжьэр наIуэ пщохъу япэ Iуэтэжым щегъэжьауэ. Абыхэм укъеджэмэ, узэрыщытым нэхърэ нэхъыфI ухъуну жэрдэм къыпхалъхьэ. Дэтхэнэри узыгъэгупсысэ, дерс къызыхэпх, уи зэхэщIыкIым зезыгъэужь Iуэтэж щIэщыгъуэщ.
  • Языныкъуэхэм деж авторым таурыхъ гуэр езым и бзэкIэ къеIуэтэж, зэми муслъымэн диным къыхиха Iэятхэр, хьэдисхэр къегъэсэбэп, ещанэм деж цIыху къызэрыгуэкIхэм я гъащIэм щыщ теплъэгъуэ ди нэгум къыщIегъэувэ.
  • «Авторым редактор къалэныр къысхуигъэфащэу си пщэм къыщыдилъхьэм, сэ абы и бзэр, и гупсысэр, и гъащIэ гъуэгур къэслъытэн хуей хъуащ. Тхылъыр зи IэдакъэщIэкI Хъуажь Фахъри Тырку Республикэм къыщыхъуащ, лIыку ныбжьым нэсыху щыпсэуари, Iуэху щищIэу щытари а къэралырщ. Абы и адыгэбзэри а щIыналъэм щыпсэу ди лъэпкъэгъухэм яIурылъым и зы лIэужьыгъуэщ. Абы- хэм я псэлъэкIэр и псэлъэкIэу, я бзэ гъэпсыкIэр и бзэ гъэпсыкIэу зэрыщытыр тхыгъэм щыпхъумэным и пIэ-кIэ ахэр ди нобэрей къэбэрдей адыгэбзэм и къупхъэм ибгъэтIысхьэну ухуежьэмэ, къэIуэтэныгъэм щIэлъ IэфIым щыщ гуэрхэр щIэкIынут, езы тхыгъэри нэхъ къызэрыгуэкI хъункIэ шынагъуэти, сэ Iэмал зэриIэкIэ сыпылъащ Хъуажьыр зэса адыгэбзэм и къэIукIэхэр зэблэзмышыным, абы щыгъуэми, дэ, хэкужьым ис адыгэхэм, ди дежкIэ нэхъ къеджэгъуафIэ, гурыIуэгъуафIэ хъуным», — жеIэ Гъут Iэдэм.
  • Тхылъыр яфIэгъэщIэгъуэнынущ нэхъыжьхэми, зи щIалэгъуэхэми, курыт ныбжьым итхэми. Дэтхэнэми абы игу ирихьын гуэр кърихынущ, хабзэм, цIыхугъэм, лIыгъэм я щапхъэ щигъуэтынущ.
  • КЪЭБАРТ Мирэ.