ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

«Сэ къыздэсщтар фэ къыфхуэзгъэнаращ»

2018-09-13

  • Филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор Шэ­кIы­хьэ­щIэ Марие и гъащIэ псор триу­хуащ щIэныгъэмрэ ислъам ди­нымрэ. Псалъэм и къэ­хъукIэм ехьэлIауэ абы къихута Iэмалхэр (Инвариантым и хабзэхэр) къэ­ралым и щIыпIэ куэдым къыщагъэсэбэп, 2006 гъэм Псынабэ дригъэщIыхьа мэжджы­тыр и фэеплъ нэхущ.

  • БлэкIа лIэщIыгъуэм и 20-30 гъэ­хэм ди къэралым ди-ным зауэ гуа­щIэ щращIылIауэ щытащ. Тхьэм щелъэIу унэхэр зэтракъутащ, абы­хэм я лэжьакIуэхэр зэт­раукIащ е ягъэ­тIысащ. Апхуэдэ щIы­кIэкIэ, Хэку зауэшхуэр къэ­хъеи­ным и пэ ­къихуэу, Къэ-бэрдей-Балъкъэрым и щIы­налъэм зы мэжджыти къранакъым.

  • Псынабэ щыпсэуа ШэкIы­хьэщIэ Щамил иухуа мэжджытыр блэкIа лIэщIыгъуэм и 30 гъэхэм къуа­жэ клуб ящIыжауэ щытащ икIи илъэс щэ ныкъуэм нэблагъэкIэ жылэм апхуэдэу яхуэлэжьащ, зэ­ры­щыту къызыхэщIыкIар пхъэ­хэкI пэтми. Дин лэжьакIуэу, мылъку бгъэдэлъу (революцэм и пэкIэ шы 600-м щIигъу иIат) щалъхуа щIыналъэр ­ирагъэбгынащ икIи и уна­гъуэм и гъусэу Азие Курытым ягъэ­Iэпхъуащ. Хамэ щIыпIэм и хьэзабыр яхуэмыхьу ­­абы щы­лIащ Щамил и къуэмрэ и пхъуиплI­рэ.
  • АрщхьэкIэ, Алыхьым иухат и адэшхуэ Ибрэхьим-хьэ­жым­рэ и адэ Щамилрэ я Iуэху дахэм лIэщIыгъуэ ныкъуэ дэ­кIа и ужькIэ и ­къуэрылъху ­Марие пищэну. Илъэс пщы­кIутI и пэкIэ къызэIуаха ­мэжджыт екIум абы трыригъэтхащ: «Мэжджыт нэхур» Псынабэ дригъэщIыхьащ профессор, педагогикэ щIэныгъэхэм я доктор Шэ­кIыхьэщIэ Марие-хьэжы Щамил и пхъум. Ухуэ­ныгъэр екIуэкIащ 1991 гъэм щы­щIэдзауэ 2006 гъэ пщIондэ. Мы дунеишхуэм сэ сыщызырикIщ. Сэ сызынэпс къудамэу аращ. Ар къехуэхащ — и пIалъэр къэсати — икIи сэ къыздэсщтар фэ къыфхуэзгъэнаращ. Адрей псори кIуэдыжащ».
  • И гъащIэм и кIэух илъэс тIощIыр Псынабэ щригъэухуа мэжджытым къанэ щIагъуэ къэмынэу тезыгъэ­кIуэда Шэ­кIыхьэщIэ Марие и иужьрей гупсысэхэм философие куу хэлъщ. Абы иджыри зэ къыб­гурегъаIуэ цIыхур дунейм ­къы­щIы­техьэр мылъку куэд, къу­лыкъу лъагэ зригъэпэщыну зэ­рыармырар, атIэ Iуэху­гъуэфIхэр, псапэ илэжьыну, щIэблэ узыншэ къигъэнэну къы­зэ­ры­пэщIэлъыр. ИкIи ­зэ­ры­мыщIэкIэ къэхъуауэ ­ара­­­къым ШэкIыхьэщIэ Ибрэ­хьим-хьэжым и къуэ Щамил пхъэм къыхищIыкIа мэжджы­тым и пIэкIэ, илъэс 80 нэблагъэ дэкIа и ужькIэ, абы и ­къуэрылъху Марие ­нэхъ екIужу, нэхъ иныжу Тхьэм и унэ дахэ къыщалъхуа жылэм зэ­рыдригъэщIыхьар. Ар гъащIэм и зыу­жьыныгъэщ.

  • Мыбдежым Iэмал имыIэу къы­хэщыпхъэщ: шэч хэмылъу, «Мэжджыт нэхур» зи жэрдэмри абы и ухуэныгъэм текIуэда мылъкур къы­зэ­гъэ­пэщыным ерыщу бгъэ­дэтари ШэкIыхьэщIэ Мариещ. Ар- щ­хьэкIэ Iуэхур зэфIэкIынутэкъым абы щIэгъэкъуэн имыIатэмэ. Апхуэдэхэт Псынабэ къуа­жэм и администрацэм и Iэтащхьэу щыта Хьэкъун Му­Iэед, мэжджытым и проектыр зы­­щIа Логоватский Юрий, ­конструктор Абазэ Къанэмэт, «Къэб­балъ­­­къстрой­материалы» АО-м и генеральнэ директор Нэгъуей Вячеслав, Нарткъалэ щыIэ химкомбинатым и уна­фэщIа ЛIыхъугу Хьэжмурид, ­КъБКъУ-м и егъэджакIуэ ТIажь Борис сымэ, нэгъуэщIхэри. Шэ­кIы­хьэ­щIэр сыт щы­гъуи и гуапэу тепсэ­лъы­хьырт Къэбэрдей-Балъкъэрым и ­ япэ Президент КIуэкIуэ Валерэ ­куэд­кIэ къызэрыдэIэпы­къуам. ­Псы­набэ дэт мэжджытым но­бэр къыздэсым и нэIэ тригъэтщ ­­КъБР-м транспортымрэ  гъуэгу ­хо­зяйствэмкIэ и министру и щыта Сунш Ануарбий.
  • Мэрем нэмэзыр щекIуэкIым и деж «Мэжджыт нэхум» къы­щызэхуос Псынабэ, Къэхъун, Шэрэдж Ищхъэрэ, Нарткъалэ, уеблэмэ Налшык къикIахэр икIи ахэр ШэкIыхьэщIэ Марие иригъэ­щIа Тхьэм и унэм Алы­хьым щолъэIу ди щIыналъэр мамыру, зэгурыIуэныгъэмрэ на­сыпым­рэ ды­щымыщIэу, щIэб­лэ узыншэ диIэу дигъэп­сэуну.
  • Псынабэ щащIа мэжджытыр дунейм тетыхукIэ ар езыгъэухуахэм, абы хэлэ­жьы­хьахэм, зи мылъку хэ­зылъ­хьахэм я псапэм хэхъуэнущ. Алыхьым минкIэ яхуигъэба­гъуэ!