ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Тхьэр зыхуэупса

2018-06-09

  • Къэбэрдей-Балъкъэрым и къафэ гъуазджэр нобэ зыгъэбжьыфIэ куэд щыгъуазэкъым балетмейстр-режиссёр, КъБР-м и Музыкэ театрым и балетмейстр нэхъыщхьэу илъэс зыбжанэкIэ лэжьа, зи ныбжьыр илъэс 85-рэ ирикъуа Гъубжокъуэ Болэт къикIуа гъуэгуанэ купщIафIэм. Абы ГИТИС-м къыщыдеджа икIи илъэс куэдкIэ и лэжьэгъуу, и ныбжьэгъуу щыта КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Мэршэнкъул Iэдэм и Iэдакъэ къыщIэкIа и гукъэкIыж гуапэхэр щитхыжа тхыгъэ редакцэм къытIэрыхьащ. Аращ мы тхыгъэм лъабжьэ хуэхъуари.

  • Ди республикэм исхэм ящыщу япэ дыдэу балетмейстер-режиссёр IэщIагъэмкIэ щIэныгъэ нэхъыщхьэ зэзыгъэгъуэтар, оперэ, балет спектаклхэр зыгъэувар, Москва къалэм, Якутием, ди щIыналъэм я композиторхэм макъамэхэр зыщIалъхьа балет сценарийхэр зи Iэдакъэ къыщIэкIар Гъубжокъуэ Болэтщ. Ар балетмейстер-режиссёр IэщIагъэм хуэIэижь щыхъуар ГИТИС-м щеджа зэманым Якутием и Музыкэ къэрал театрым Польшэм и композитор Монюшкэ Станислав и «Галька» оперэр щигъэуварщ. Абы фIыуэ къехъулIащ и диплом лэжьыгъэр — Штраус Иоганн и макъамэр зыщIэлъ «Голубой Дунай» балетыр.
  • Къыхэгъэщыпхъэщ, Театр гъуазджэмкIэ къэрал институтым (ГИТИС-м) щIэтIысхьэным и пэ къихуэу, Болэт медицинэ щIэныгъэ зригъэгъуэтауэ а IэщIагъэм ирилажьэу зэрыщытар. Медучилищэм абы езыр-езыру къыщызэригъэпэща ансамблым къафэхэр хузэхилъхьэурэ игъэуву щытащ. Къэбэрдейр Урысейм зэрыгухьэрэ илъэс 400 щрикъум ирихьэлIэу 1957 гъэм Москва щэнхабзэмрэ гъуазджэхэмкIэ щекIуэкIа декадэм жыджэру хэтащ абы и къэфакIуэ ансамблыр.
  • ГИТИС-р къиуха нэужь, Якутием и Музыкэ театрым балетмейстер нэхъыщхьэу щылэжьащ Болэт. Абы щIэрыщIэу игъэуващ «Чурумчуку» якут лъэпкъ балетыр, Москва и композитор Литинскэ Генрих и гъусэу игъэхьэзыра «Алый платочек» балетыр. Иужьрейр нэгъуэщI спектаклхэм къадэкIуэу щагъэлъэгъуащ Сыбырым и къалэхэм, КъухьэпIэ Жыжьэм, Тува, Чита, нэгъуэщI щIыпIэхэм.
  • Театр лъэхъэниплI абы щылэжьауэ, КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм и лъэIукIэ, Гъубжокъуэм Музыкэ театрым къигъэзэжащ. Абы ирихьэлIэу ар къызэIуахащ ХьэхъупащIэ Хьэжбэчыррэ ПащIэ Ахьмэдрэ зэдагъэува «Свадьба Фигаро» оперэмкIэ. Абы хыхьэ къафэхэр зыгъэхьэзырар Гъубжокъуэ Болэтщ. КъыкIэлъыкIуэу Музыкэ театрым ШэрыIужь Анатолэ щигъэува «Севастопольский вальс» опереттэм хыхьэ къафэхэри Гъубжокъуэрщ зи лэжьыгъэр. Апхуэдэу Болэт и гуащIэ куэд хэлъщ иужькIэ щыIа «Приглашение к танцу», «Болеро», «Барышня и хулиган», «Доктор Айболит», «Тропою грома», «Муха-цокотуха», «Волшебный сон» балетхэми.
  • Псом хуэмыдэу нэхъ сыкъытеувыIэнут Ленин Владимир къызэралъхурэ илъэси 100 щрикъум ирихьэлIэу Гъубжокъуэм игъэува «Тропою грома» балетым. Ар теухуащ Африкэ Ипщэм щыпсэу лъэпкъхэр зэхэгъэж зэ-ращIым зэрыпэщIэта щIыкIэм. Апхуэдэ лэжьыгъэхэр театр куэдым къемыхъулIэ пэтми, гуапэщ Музыкэ театрым щIэупщIэшхуэ иIэу зэрыщагъэувар. Спектаклым, балетым и артистхэм къадэкIуэу, театрым и хорымрэ уэрэджыIакIуэхэмрэ хэтащ.
  • Гъубжокъуэ Болэт къафэ теплъэгъуэхэр щигъэуващ «НыбжьыщIэ гвардие», «Мадинэ», «Искатели жемчуга» оперэхэм, «Цыганская любовь», «Чёрный дракон», «Сильва» опереттэхэм, «Шамхьун и фызышэ», «Кавказская племянница», «Улыбнись, Света», «Заколдованный дом», «Буратино», «Белоснежка и семь гномов», «Золушка» макъамэ спектаклхэм, «Дахэнагъуэ», «Разлом», «Мурат» драмэ спектаклхэм.
  • Театрым и сабий репертуарым хыхьэ «Доктор Айболит» балетым нэхъапэхэм СССР-м и мызакъуэу, хамэ къэралхэми щIэупщIэ инрэ щIэблэм я гъэсэныгъэм ехьэлIа мыхьэнэрэ иIащ.
  • Балетым щелэжькIэ, Гъубжокъуэ Болэт артистхэм я гъусэу Налшык зоопаркым кIуэрти, хьэкIэкхъуэкIэхэм-рэ къуалэбзухэмрэ я хьэлхэм, зыщIыкIэхэм кIэлъыплъырти, балет классхэм абыхэм щызыпащIыжырт, езыхэм я Iуэху бгъэдыхьэкIэхэр халъхьэжурэ. Болэт артистхэм щадэлажьэкIэ абыхэм яхэлъ зэфIэкIымрэ Iэзагъымрэ нэхъри зэрызригъэужьыным хущIэкъурт. А бгъэдыхьэкIэр артистхэм ягу дыхьэрт икIи балетым и роль нэхъ цIыкIу дыдэми егугъуу елэжьхэрт. Дэтхэнэ зым щхьэкIи Гъубжокъуэм къафэ щхьэхуэ игъэувырт.
  • Сабийхэр IэгуауэшхуэкIэ пежьэрт КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Хьэкъул Розэ игъэзащIэ Бажэм и къафэм. ЗэфIэкI инхэр зиIэ балеринэм и ролыр гукъинэжу къехъулIат. Балетыр 1975 гъэм япэу утыку кърахьащ. Налшык къалэм дэс сабийхэм къадэкIуэу, спектаклыр республикэм и районхэм, гъунэгъу щIыналъэхэм щыпсэухэм я пащхьэм щагъэлъэгъуащ икIи ар псоми фIы-уэ ялъэгъуащ. Къыхэгъэщыпхъэщ, «Доктор Айболит» балетыр зыгъэува Гъубжокъуэ Болэт лэжьыгъэм хэт лIыхъужьхэм я ролхэм сабиинэкIэ зэреплъар икIи абыхэм я деж куэдым зэрыщыхуеджар. Музыкэ театрым и репертуарым хэт балетхэм я нэхъ пашэу илъэс зыбжанэ-кIэ ар къэгъуэгурыкIуащ. Театреплъ ныбжьыщIэхэр темыпыIэжу пэплъэрт ар щагъэлъэгъуэнум.
  • Къыхэгъэщыпхъэщ, Гъубжокъуэм театрым щрихьэкI лэжьыгъэ нэхъыщхьэм къыдэкIуэу, облсовпрофым щэнхабзэмкIэ и къудамэм макъамэмрэ къафэмкIэ и методист-чэнджэщэгъу къалэнри къызыхуэтыншэу зэригъэзэщIар. Республикэм къыщыунэхуа гупхэм я лэжьыгъэм хэлъхьэныгъэфI хуищIащ Гъубжокъуэм. Къэбэрдей-Балъкъэрым щэнхабзэмкIэ и унэхэмрэ клубхэмрэ я гупхэм папщIэ абы илъэсым къриубыдэу зэ семинархэр иригъэкIуэкIырт, ансамблхэмрэ агитбригадэхэмрэ папщIэ къафэ лIэужьыгъуэхэр игъэуву.
  • Щэнхабзэмрэ гъуазджэмкIэ колледжым къафэмкIэ и къудамэм и унафэщIу Гъубжокъуэ Болэт илъэс куэд-кIэ лэжьащ, Музыкэ театрым, республикэм щэнхабзэмкIэ и унэхэм я лэжьакIуэхэр, щIыналъэм и къэфакIуэ гупхэм я унафэщIхэр игъэхьэзыру. Абы и Iэдакъэ къыщIэкIащ «Крепость Шамая», «Мадинэ», «Тропинка», «Волшебный сон» либреттэхэм я балет сценарийхэр.
  • КъыжыIапхъэщ, КъБР-м и КъэфакIуэхэм я советым и унафэщI къалэныр езыхьэкIа Гъубжокъуэ Болэт лъэпкъ къафэхэр къэгъэщIэрэщIэжыным, зегъэужьыным, хъумэным теухуауэ илъэс зыбжанэкIэ жылагъуэ лэжьыгъэшхуэ зэрыригъэкIуэкIар. Абы республикэм и къафэ гъуазджэм ехьэлIа и критикэ, аналитикэ тхыгъэхэмрэ очеркхэмрэ газетхэмрэ журналхэмрэ щIэх-щIэхыурэ къытехуэрт, радиомрэ телевиденэмкIэ къатырт. Облсовпрофым щэнхабзэмкIэ и къудамэм щыщылэжьам къызэригъэпэщащ икIи иригъэкIуэкIащ къэфакIуэ гупхэм я еплъыныгъэхэмрэ зэпеуэхэмрэ.
  • Гъубжокъуэ Болэт Налшык къалэм и утхэмрэ стадионхэмрэ нэгузыужь зэхыхьэхэр щригъэкIуэкIырт, ИлъэсыщIэ псейм сабийхэм папщIэ республикэм щращIэкI гуфIэгъуэ зэхыхьэр, махуэшхуэ концертхэр удэзы- хьэхт. Макъ дахэкIэ Тхьэр зыхуэупса Болэт хьэгъуэлIыгъуэхэмрэ унагъуэхэм щекIуэкI гуфIэгъуэхэмрэ адыгэ уэрэдыжьхэр щигъэзащIэрт, щалъхуа къуажэм, лъахэм, цIыхухэм яхуиIэ лъагъуныгъэм триухуа и усэхэм гъэхуауэ къыщеджэрт.
  • Ерокъуэ къуажэм щыпсэу Гъубжокъуэ Болэт узыншагъэ быдэ иIэу, и бынхэмрэ абыхэм я быныжхэмрэ я гуфIэгъуэ куэд илъагъуу куэдрэ ящхьэщытыну ди гуапэщ.
  • ТЕКIУЖЬ Заретэ.