ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Налшык къалэм и теплъэр зэрыщытар

2018-03-22

  • Котляровхэ Мариерэ Викторрэ «ФIыуэ слъагъу къалэ» фIащауэ ирахьэжьа Iуэху дахэм щыщ зы Iыхьэу абыхэм я тхылъ тедзапIэм дунейм къыщытехьащ сурэт альбом дахащэ. ТхылъымпIэфIым плъыфиплIу тедза сурэтхэр зэрыт тхылъыр зэпэплIимэшхуэщ (и бгъуагъри и кIыхьагъри миллиметр 230-рэ мэхъу), и тебзэр къытеIэтыкIа щIыкIэу дахэу щIащ, лентI цIыкIу дэдащи, уздынэсар тыншу къэпщIэжыфынущ. Ит сурэтхэращи, налшыкдэсхэми ди къалэр фIыуэ зылъагъу дэтхэнэми ягу зэрырихьынум шэч хэлъкъым.
  •  
  • «Пасэрей Налшык» («Старый Нальчик») зыфIаща лэжьыгъэм къызэщIеубыдэ XIX лIэщIыгъуэм и етIуанэ Iыхьэм щегъэжьауэ 1917 гъэм нэс Налшыкрэ абы къедзылIа щIыналъэхэмрэ траха сурэтхэр щызэхуэхьэсащ.
  • Налшык и уэрамхэм я теплъэр, иджыпсту щымыIэж ухуэныгъэхэр къощ цIыху щхьэхуэхэм траха сурэтхэм. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, куэд къытхуэнакъым апхуэдэ лэжьыгъэу, ауэ а мащIэри гуапэщ, къалэр зыхуэдар уи нэгу къыщIагъэхьэ.
  • Къыхэгъэщыпхъэщ теплъэ зэхуэмыдэхэр къызэрыщ сурэти 150-м щIигъу къыдэкIыгъуэм зэрихуар. Абыхэм яхэтщ иджырей къалэдэсхэр зыщымыгъуазэхэр.
  • Иджы япэу дунейм къытехьэу аращ революцэм и пэ къихуэ зэманым траха сурэтхэр щызэхуэхьэса тхылъ. Абы и Iыхьэхэм («Нальчик похож на сельскую Голландию», «Купеческие семьи Нальчика») я фIэщыгъэм къегъэлъагъуэ сурэтхэр зыхуэдэр. Альбомым къыщыбгъуэтынущ зи лъэщапIэ пэшхэр Налшык дэта сурэтыщIхэу Берсеев А., Черджиевэ И., Новиковский И. сымэ трахахэр, ди къалэм и япэ сурэтыщI Алёхин Митрофан и IэдакъэщIэкIхэр.
  • «ФIыуэ слъагъу къалэ» проектым хыхьэну сурэтылъиплIым щыщу тIур дунейм къытехьакIэщ, иджыри апхуэдиз къыдэкIынущ. Ахэр тIурытIу зэдзылIауэ зы футляр гъэщIэрэщIам илъынущ. ЖыпIэнурамэ, Налшык фIыуэ зылъагъу дэтхэнэ зым и дежкIи тыгъэ гъэщIэгъуэныщэ ар зэрыхъунум шэч хэлъкъым.
  •  
  • ИСТЭПАН Залинэ.