ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

СурэтыщI Дыгъужь Мыхьмуд

2018-03-20

  • И щIыуэпс дахэмрэ кхъуей телъыджэхэмрэ я закъуэкъым Адыгейр зэрыцIэрыIуэр. А псом йофIэкIыж абы и щхьэр лъагэу щIиIэтын и цIыхухэмкIэ бгъэдэлъ беягъыр.
  • Псэужамэ мы махуэхэм зи ныбжьыр илъэс 80 ирикъуну сурэтыщI Iэзэ Дыгъужь Мыхьмуд ящыщщ лъэпкъ гъуазджэм зи цIэр дыщэ хьэрфкIэ хатхахэм.
  •  
  • Урысейм и CурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм хэт, Адыгейм и цIыхубэ, щIыхь зиIэ я сурэтыщI цIэ лъапIэхэр зыхуагъэфэща  а  цIыху  щэджащэм  и гъащIэ гъуэгуанэр  тыншу щытакъым, ауэ гугъуехьхэм япсыхьащ ар. 1938 гъэм Тэхъутэмыкъуей къуажэ къыщалъхуащ. Курыт еджапIэр къиуха иужь, Краснодар дэт педагогикэ институтым художественнэ-техникэ графикэмкIэ  къудамэм щIэтIысхьэну мурад ищIат,  ауэ и армэ кIуэгъуэти, къулыкъу ищIэну дашащ. Армэ нэужьым иджыри илъэсищкIэ зигъэхьэзырри пединститутым щIэтIысхьащ. ЦIэрыIуэ хъуахэу «Гущэкъу уэрэд», «Мэлыхъуэхэр», «Жызумыр зэхуахьэсыж», «ЗэхуэкIуэ къафэ» сурэтхэр диплом лэжьыгъэу игъэхьэзырауэ щытащ. Ахэр Мыхьмуд графикэм щича япэ лъэбакъуэт. 1969 гъэм, институтыр къиуха иужь, ар щылэжьащ Мейкъуапэ дэт художественнэ-производственнэ кIыщхэм. И IэпщIэлъапщIагъым кIуэ пэтми хэзыгъахъуэ сурэтыщIым, зэпэджэжу сурэт зыбжанэ и Iэдакъэ къыщIэкIащ. 1977 гъэм абы и лэжьыгъэхэм я гъэлъэгъуэныгъэ тIэунейрэ Москва къыщыхузэрагъэпэща иужь, ар СССР-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэны-гъэм хагъэхьащ. Абы щыщIэдзауэ Дыгъужьым и IэдакъэщIэкIхэр щIэх-щIэхыурэ союзпсо, республикэпсо утыкухэм щигъэлъэгъуэн щIидзащ (1978-1979 гъэхэм Москва къалэ, 1980 гъэм Ленинград). Абы и сурэтхэр каталог зэмылIэужьыгъуэхэм, Урысейм и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и «Художник» журналым, нэгъуэщI къыдэкIыгъуэхэми къытрадзащ.
  • 1984 гъэращ сурэтыщIым и IэдакъэщIэкIхэр уэру утыку къыщрихьар. Абы Мейкъуапэ щищIа выставкэм и лэжьыгъэ 80-м щIигъу щигъэлъэгъуащ. Псом хуэмы- дэу узэIэпашэрт и натюрмортхэм.
  • Мыхьмуд и графикэ лэжьыгъэхэм нэхъыбэу щытепщэр IуэрыIуатэ, зауэ, спорт жанрхэрщ. Ар хъэтI щхьэхуэ зиIэ сурэтыщIщ. Псом хуэмыдэу гъэщIэгъуэнщ абы къигъэсэбэп плъыфэхэр зэкIурэ зэпэджэжу зэрызэхилъхьэр.
  • Гулъытэ щхьэхуэ яхуэфащэщ «Бгырыс пшыналъэхэр» фIэщыгъэм щIэту ищIа сурэт гупым. Абыхэм гъэщIэгъуэну къыщыгъэлъэгъуащ Мейкъуапэ и архитектурэ ухуэныгъэхэр. 90 гъэхэм я кIэуххэм сурэтыщIым нэхъыбэу и Iэдакъэ къыщIэкIар цIыху щхьэхуэхэм я портретщ, IуэрыIуатэр зи лъабжьэ сурэтхэрщ, натюрмортхэрщ.   Дыгъужьым и дэтхэнэ  лэжьыгъэми щы-IупщIщ ар адыгэ сурэтыщIу зэрыщытыр.
  • КIуэ пэтми нэхъ тIэпыхуж лъэпкъ щхьэхуэныгъэхэр куэду къызытещ сурэтхэм я щIэупщIэри пщIэри нэхъ ин хъу зэпытщ. Абы къыхэкIыу, уасэншэщ Дыгъужьым и «Шыгъажэ» «Iэдииху», «Къазбэч», «Сосрыкъуэ мафIэ къызэрихьыжар» сурэтхэр, нэгъуэщIхэри.
  •  Щомахуэ  Залинэ.