ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

«НакIуэ, жеIэ, нэкIуэж Къулъкъужын…»

2018-03-07

  • Иджы дыдэ къыдэкIащ тхылъитI, куэдым я дежкIэ гукъинэж хъуну. Пасэу ду-нейм ехыжа (илъэс 69-р ныбжьышхуэкъым) Уэрэзей Афлик и усэхэр адыгэбзэкIэ дунейм къытригъэхьащ «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм. Апхуэдэ тхылъ дыдэ урысыбзэкIэ къыщыдэкIащ «Тетраграф» ООО-ми (иужьрейр зи фIыгъэр и щхьэгъусэ Уэрэзей Луизэрэ абы и бынхэмрэщ). Апхуэдэ щIыкIэкIэ Афлик и усэхэу нэхъапэм щхьэусыгъуэ зэмылIэужьыгъуэхэмкIэ гъуэгу зымыгъуэта зыкъом дунейм къытехьащ.
  •  
  • Пэжщ, зи усэхэр псэм дыхьэ Уэрэзей Афлик щыпсэум цIэрыIуэ дыдэу щытакъым. Илъэс куэдкIэ абы и ныбжьэгъуфIа сэ шэч гуэри хэмылъу жысIэфынущ: мыбдеж «щыкъуаншэр» езы усакIуэрщ. Уэрэзейр зэи яхэтакъым зыкъызыхэзыгъэ- пIиикIыну хущIэкъуахэм, зи щхьэр лъагэу зыIэтыну, нэхъ щхьэтечу жыпIэмэ, зызыгъэвууну хущIэкъуахэм. Ар сыт щыгъуи зэпIэзэрытт, щэхут, си щхьэкIэ зэи срихьэлIакъым и макъ иIэтауэ. Ауэ ныбжьэгъугъэрэ IуэхутхьэбзэкIэ хуабжьу цIыхуфIт. Ар зыдэIэпыкъуауэ сэ сщIэ къудейр ирикъунщ.
  • АдыгэбзэкIэ къыдэкIа «ХытIыгу жыжьэ» тхылъым Уэрэзейм и усэ нэхъыфIхэр ихуащ. Абы еджэнухэм псом япэу Аф- лик и псэм и къабзагъэм гу лъатэну си гугъэщ. Дауи, и зэчийри, адыгэбзэ дахэри, а бзэм и къэгъэсэбэпыкIэ Iэмалхэри къагъэнэнкъым.
  • Мыри къыхэзгъэщыну сыхуейщ. Уэрэзейм и усэхэр нэхъ зытриухуар гурыщIэ лъагэрщ: цIыхубзым, щIыуэпсым я дахагъэрщ. Уеблэмэ, зы литератор гуэрым жиIауэ щытащ Афлик къыщалъхуа Къулъкъужын Ипщэ усэ хуимытхыу абы къегъэщIылIа зы Iуащхьи къэмынауэ.
  • «ХытIыгу жыжьэм» и пэублэ псалъэр зытха, филологие щIэныгъэхэм я док-тор Гъут Iэдэм тэмэм дыдэу гу лъитащ абы и IэдакъэщIэкIхэм «щым» псалъэр куэдрэ къызэрыщыкIуэм. Ар хуейт дунейр хьэлэбэлыкъыншэу, щыму, дахагъэм хуэушэу щытыну. Хуейтэкъым мыхьэнэ гуэри зимыIэ Iэуэлъауэ. Ар къызыхэкIри гурыIуэгъуэщ. Афлик щIыпIэ дахащэм къыщалъхуат, и сабиигъуэр и адэ мэлыхъуэ лэгъупэжь Пщымахуэ и щIэгъэкъуэну гъэмахуэ къэс ирихьэкIат. ПщыIэм тесхэм зэпымыууэ ядэIэпыкъурт, мэлыхъуэ башри дзыхь къыщыхуащI къэхъурт. Мис абы щыгъуэу къыщIэкIынущ щIалэщIэр ди лъахэ телъыджэм и дахагъым щызыIэпишар. Дыкъевгъаджэт: Хуэму къотэдж пшэкIэплъыр/Дыгъэ къыщIэкIыр хуэмщ/ Щыму къотIэпI жыг гулъыр/ Гурылъ нэхъ къабзэр щымщ/
  • ЖысIэнщи, Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым щеджэу Москва Горькэм и цIэкIэ щыIэ университетыр къиуха нэужь, Уэрэзейм и гъащIэр къанэ щымыIэу Налшык щрихьэкIами, абы и хъуэпсапIэри, и гупсысэхэри сыт щыгъуи егъэщIылIауэ щытащ езыр къыщалъхуа икIи къыщыхъуа Къулъкъужын Ипщэ. Дунейм ехыжыным илъэс зыщыплI фIэкIа имыIэжу абы лъапсэ къыщищэхуат, унэ ищIыну щригъэжьат. Сыт хуэдэу гухэхъуэу тепсэлъыхьрэт а лэжьыгъэр зэрекIуэкIым! АрщхьэкIэ хунэсакъым, ауэ дунейм къытринащ ар къуажэм зэрыхуэпабгъэм щыхьэт техъуэ сатырхэр: Къызитыжыркъым си гум
  • псэхупIэ,
  • НакIуэ, жеIэ, нэкIуэж,
  • Къулъкъужын…
  • Усыгъэ IэнатIэм пэрытахэм мымащIэу яхэтащ зи вагъуэр занщIэу къэлыду апхуэдэ дыдэу псынщIэу ужьыхыж. Уэрэзей Афлик и Iуэхур нэгъуэщIщ: щыпсэум хуэфэщэн пщIэ имыгъуэтами, абы и нурыр къэлыд зэ-пытщ.
  •  
  • Шал Мухьэмэд