ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Шэрджэсейр къызэрыхъуамрэ ар XIII-XVI лIэщIыгъуэхэм КъуэкIыпIэ Европэмрэ КъуэкIыпIэ Гъунэгъумрэ щыщ къэралхэм зэрадекIуэкIамрэ

2018-02-17

  • Тхыгъэм псалъащхьэ хуэхъуаращ Адыгейм и тхылъ тедзапIэм Хъуэткъуэ Самир къыщыдигъэкIа и тхылъыщIэм и цIэр. Ар щIэныгъэлIым илъэс блэкIам утыку кърихьа, илъэс 25-кIэ зэлэжьа псори къыщызэщIиубыда, пщIэрэ щIыхьрэ пылъу къабыл ящIа и доктор лэжьыгъэрщ.
  • Тхылъым и щIэныгъэ редактор профессор Щоджэн Эмилие зэрыжиIэмкIэ: «Хъуэткъуэм и тхылъыр Урысейм и тхыдэ щIэныгъэ псом хуэщхьэпэну IэдакъэщIэкIщ, Кавказым нэгъуэщIынэкIэ уезыгъэплъ, дызэрыт зэманым тхыдэ лэжьыгъэхэм хуагъэув мардэ псоми лъэIэса лэжьыгъэщ».
  • «Тхылъеджэхэм я пащхьэ илъ тхылъыр адыгэ тхыдэм нэхъ мыхьэнэ щызиIэ XIII — XVI лIэщIыгъуэхэм епхащ, — жеIэ езы щIэныгъэлIым. — А зэманым адыгэ дунейр благъагъкIэ зэпыщIа пщыгъэшхуэхэм я унафэ щIэту щытащ».
  •  Тхылъыр Iыхьищ мэхъу, хэзыгъэгъуазэрэ кIэухрэ иIэу. Дэтхэнэ зы Iыхьэми щIэныгъэлIыр щытопсэлъыхь зи гугъу ищI лъэхъэнэм адыгэхэм псэукIэу яIам. Псалъащхьэхэм уеджэмэ, IупщI мэхъу Самир гу зылъыдигъэтэну зыхуей тхыдэ къудамэхэр: Кавказ Ищхъэрэм и картэхэм зэрызахъуэжар; абазэхэр адыгэ гъащIэм къызэрыхыхьар; Кавказ Ищхъэрэм щызекIуэу щыта дин лIэужьыгъуэхэр: чыристаныгъэр, лъэпкъым къыдекIуэкIа тхьэхуэпщылIыкIэхэр, муслъымэн диныр къызэращтар; адыгэ шум и Iэщэ-фащэр: и къызэгъэпэщыкIэр, зытета хабзэр, хамэ къэралхэм зэрынэсар, къинэмыщIхэр.
  • Ди нэ къызыхуикI тхылъ Мейкъуапэ къызэрыщыдэкIам аргуэру дигу къегъэкIыж Адыгейм щытрадзэ газетхэр, журналхэр, тхылъхэр ди республикэм мащIэу фIэкIа къызэрымысыр тхылъ щапIэхэм къафIэIуэхун хуей Iуэхуу зэрыщытыр.
  • Дыщогугъ тхылъымрэ тхыдэмрэ зи щIасэхэр Хъуэткъуэм и IэдакъэщIэкI щIэщыгъуэм щыгуфIыкIыну, езы щIэныгъэлIми лэжьыгъэ щхьэпэ куэдкIэ дяпэкIи дигъэгуфIэну Тхьэм жиIэ.
  • ЧЭРИМ Марианнэ.