ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Олимпиадэ хужьыр Кореем къыщызэIуах

2018-02-10

  • Корее Ипщэм и Пхёнчхан къалэм дыгъуасэ гуфIэгъуэкIэ къыщызэIуахащ XXIII ЩIымахуэ Олимп джэгухэр. Къэрал 92-м щыщ спортсмен 2925-рэ абы хэтщ.
  •  
  • Мэзкуу и зэманыр сыхьэт 14-м ирихьэлIэу Корее Ипщэ жыжьэм и Пхёнчхан къалэр дуней псом я плъапIэ хъуащ — зауэ нэхъ гуащIэ дыдэхэр къыщIызэтрагъэувыIэу щыта олимпиадэхэм ящыщ зым щIидзащ. ИлъэсиплI енкIэ дунейм и спортсмен нэхъ лъэщхэр темыпыIэжу зыпэплъа зэхьэзэхуэхэр щызэхаублэну махуэр къэсащ. КъызэрымыкIуэу щIыIэ пэтми, абыхэм я дэрэжэгъуэр инт.
  • Ди жагъуэ зэрыхъунщи, Урысейм икIахэр мы Олимпиадэм щафIэмыфIыщэ хьэщIэхэу къыщыщIэкIащ икIи иужь сыхьэтхэм пщIондэ я Iуэхухэр нэсу зэхэкIакъым. ИкIэм-икIэжым псори нэхъ пасэу зытраухуам къытрагъэнэжащ: Олимп джэгухэм я къызэгъэпэщакIуэ гупым Пхёнчхан иригъэблэгъа ди къэралым и атлети 168-р (тренерхэр, дохутырхэр, дэIэпыкъуэгъухэр яхэту — 340-рэ) утыку къихьэну хуитщ бэракъ хужьым щIэту. Абыхэм я ныпзехьэу щытынур ди спортсмен цIэрыIуэхэм ящыщ зыкъым (нэхъапэм зэрыщытауэ), атIэ волонтёрхэм къыхашащ. Урысейм икIа атлетхэм (аращ дыдейхэм официальнэу зэреджэнур) зыщыщ къэралыр ягъэлъэгъуэну, ехъулIэныгъэ зыIэрагъэ-хьа иужькIэ я хэкум и гимныр кърагъэуэну хуитыныгъэ яIэкъым. Апхуэдэ уасэ лъапIэ щIат допинг Iуэхум кърикIуахэм.
  • ЦIыху мин 35-рэ зэрыхуэ стадионым кърихьэлIат Дунейпсо Олимп Комитетым, къэрал зэмылIэужьыгъуэхэм я унафIэщIхэр, хьэщIэ лъапIэхэр. Ахэр кIэлъыплъащ таурыхъ пэлъытэу къызэрагъэпэща щэнхабзэ-нэгузыужь программэ удэзыхьэхым, едэIуащ къулыкъущIэхэм я къэпсэлъэныгъэхэм. КъыкIэлъыкIуэу, Пхёнчхан къэкIуа къэралхэм я спортсмен-хэр зэкIэлъхьэужьу утыку къихьащ, я къэрал ныпхэм щIэту. Дауи, псоми япэ итыр мыпхуэдэ зэхьэзэхуэ гуимыхужхэр дуней псом пасэ зэманым тыгъэ хуэзыщIа алыджхэрат.
  • Олимпиадэ хужьхэм япэ дыдэу хэтщ Малайзием, Сингапурым, Эквадорым, Эритреем, Косовэм, Нигерием икIахэр. ЕхъулIэныгъэшхуэхэм щымыгугъми, абыхэм я дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэщ мыпхуэдэ зэхьэзэхуэ инхэр.
  • Урысейм щыщ атлетхэр щыкIуэцIрыкIар тхущIрэ етхуанэущ. Австрием икIахэм яужькIэ ахэр утыку къихьащ, адэкIэ къакIэлъыкIуащ Узбекистаным и спортсменхэр. Кореем (Ипщэмрэ Ищхъэрэмрэ) я лIыкIуэхэр, хэгъэрейхэм зарахабзэу, иужь дыдэт. Ахэр зы ныпым щIэту Олимпиадэр къыщызэIуахым хэтащ икIи ар узыщыгуфIыкIын Iуэхугъуэщ — лIэщIыгъуэ ныкъуэм щIигъуауэ къэралитIу зэкъуауда лъэпкъыр хуэмурэ зэроубыдыж.
  • Зэхьэзэхуэм хэтыну псори кIуэцIрыкIа иужькIэ, мамырыгъэм и тхьэрыкъуэ-хэр уэгум ираутIыпщхьэри, Олимп мафIэр пагъэнащ икIи спортсменхэм тхьэ ирагъэIуащ пэжу икIи къабзэу зэхьэзэхуэну, зым адрейм пщIэ хуищIыну.
  • Фигу къэдгъэкIыжынщи, ЩIымахуэ Олимп джэгу-хэр егъэкIуэкIын щыщIадзар 1924 гъэрщ. ЯпэщIыкIэ ар Гъэмахуэ Олимпиадэхэм къыпызыщэу щытащ. 1992 гъэ пщIондэ а тIури зы илъэсым къриубыдэу ирагъэкIуэкIащ. ИужькIэщ, иджыпсту хуэдэу, илъэситIкIэ щызэщхьэщагъэкIар.
  • Дунейпсо Олимп Комитетыр (МОК) къыщызэрагъэпэща 1894 гъэм лъэрыжэкIэ къэжыхьынымкIэ спорт лIэужьыгъуэр программэм хагъэхьэну я мурадащ. АрщхьэкIэ къащехъулIар 1908 гъэрщ: лъэрыжэкIэ фигурнэу къэжыхьынымкIэ медаль комплектиплI ягъэуващ. Зэрыхуейуэ къэжыхьынымкIэ зэпеуэм щытекIуащ Панин-Коломенкин Николай.
  • Илъэс пщыкIутI дэкIри, лъэрыжэкIэ фигурнэу къэжыхьынымкIэ зэхьэзэхуэм дэщIыгъуу ЩIымахуэ Олимпиадэм хагъэхьащ шайбэкIэ щыджэгу хоккейр.
  • Франджым и Шамони щIыпIэм Дунейпсо Олимп Комитетым VIII Олимпиадэм и щIыхькIэ дунейпсо спорт тхьэмахуэ щрагъэкIуэкIащ. Ар апхуэдизу фIыуэ къайхъулIати, япэ ЩIымахуэ Олимп джэгухэр абы фIащащ. А зэманым щыщIэдзауэ Олимпиадэ хужь тIощIрэ тIурэ зэхэтащ. Дэтхэнэми я лIыхъужьхэр яIэжащ, ауэ фIым я фIыжхэри щыIащ. Апхуэдэхэщ ди хэкуэгъу Скобликовэ Лидиерэ скандинав биатлонист Бьёрндален Уле-Эйнаррэ. Щхьэхуэу уатепсэлъыхьыну абыхэм къалэжь.
  • ЛъэрыжэкIэ къызэдэжэнымкIэ Олимп джэгухэм щекIуэкIа зэхьэзэхуэхэм хэнейрэ щытекIуа Скобликовэ Лидие къыпэхъун ди къэралым къыщыхъуакъым. 1960 гъэм къихьа дыщэ медалитIым абы, илъэсиплI дэкIри, дыщIигъуащ Инсбрук щыIа Олимпиадэм плIэнейрэ и чемпион зэрыщыхъуар.
  • Сочэ щекIуэкIа Олимпиадэм дыщэ медалитI къыщихьащ Норвегием щыщ биатлонист цIэрыIуэ илъэс плIыщI(!) зи ныбжь Бьёрндален Уле-Эйнар. ЩIымахуэ Олимп джэгухэм абы нэхъыбэрэ щытекIуа щыIэкъым. Бьёрндален псори зэхэту олимп медаль 13 (8-р дыщэу) иIэщ. 1998 гъэм щыщIэдзауэ абы къыпэлъэщын къэгъуэтыгъуейщ. Солт-Лейк-Сити (2002 гъэ) щекIуэкIа Олимпиадэм биатлонымкIэ щекIуэкIа зэхьэзэхуэ лIэужьыгъуиплIми Бьёрндален щытекIуащ. КъищынэмыщIауэ, ар 19-рэ дуней псом и чемпион хъуащ. Мы гъэращ Бьёрндален Уле-Эйнар зэпеуэхэм къыщыхэкIар. Илъэс 44-рэ зи ныбжь биатлонист цIэрыIуэр ныкъуэкъуащ Пхёнчхан кIуэну, арщхьэкIэ нэхъ зи къаруилъыгъуэхэр япэ къищати, лъэныкъуэ зригъэзыну и чэзу хъуауэ къилъытащ.
  • Аращи, XXIII ЩIымахуэ Олимп джэгухэм Кореем и Пхёнчхан щIыпIэм щыщIидзащ. Ирехъу ар мамырыгъэмрэ зэгурыIуэныгъэмрэ я къежьапIэ!
  • Жыласэ  Заурбэч.