ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Ислъамым и нур

2017-01-31

  • Адэ-анэм  я  хьэкъыр
  • Алыхьым и псалъэу КъурIэн лъапIэм Iэят куэд къыщыкIуащ адэ-анэм я хьэкъым теухуауэ. «Алыхьым щхьэщэ хуэфщI. Адэ-анэм щабэу фахущыт», «Дэ цIыхум къалэн ящытщIащ адэ-анэм хьэлэлу ябгъэдэтыныр», «Сэ фIыщIэ къысхуэщI, уи адэ-анэм фIыщIэ яхуэщI», «Тхьэм и нейр ящыхуащ адэ-анэр зыхуэмыарэзыхэм. Алыхьым и нэфIыр ящыхуащ адэ-анэр арэзы зыщIхэм».
  •  
  • НэгъуэщI Iэят куэдми хьэдисхэми щыгъуазэ дащI дыкъэзылъхуахэм я хьэкъыр зымыгъэзащIэхэм къапэщылъ гузэвэгъуэм. Мухьэмэд бегъымбарым жиIащ: «Жэщ-махуэ имыIэу нэмэз фщIыми, илъэс псом нэщI фисми, абыхэм ящыщу зыри Тхьэм и пащхьэм нэсынукъым, фи адэ-анэхэр къыфхуэмыарэзымэ». БлэкIа зы дакъикъэми къытхуегъэгъэзэжынукъым. Адэ-анэхэр псэухукIэ щабэу дабгъэдэвгъэт, иужькIэ дыхущIемыгъуэжын хуэдэу. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, гъащIэм дызригъэувэ щытыкIэ зэмылIэужьыгъуэхэм япкъ иткIэ, дыкъэзылъхуахэр ди гулъытэм щыхуэдгъэныкъуэ куэдрэ къохъу, ауэ щыхъукIи, езыхэм быным япэ зыри ирагъэщакъым.
  •  
  • Быным  иракъутыхьа  анэгур
  • Илъэс 28-м иту зи щхьэгъусэр зыфIэкIуэда бзылъхугъэм щIалиплI къыхуэнат. Быным я нэхъыжьыр илъэс 11 хъуауэ арат. И ныбэмрэ и фэмрэ игъэныкъуэурэ, гугъуехь псоми ерыщу пэщIэтурэ, фызабэм быниплIри зэщIипIащ, дэтхэнэ зыми щIэныгъэ нэхъыщхьэ яригъэгъуэтащ, псори унагъуэу игъэтIысыжащ. Ауэ щыхъукIи, анэ гумащIэр зыхуей хуэза быным еш имыщIэу ятелажьэ зэпытт. АрщхьэкIэ, апхуэдиз гугъуехьыр дэнэ кIуэнт, бзылъхугъэр зэуэзэпсэу сымаджэ хъуащ, и Iэ-и лъэхэр къыдэмыбзыж хъуащ. Нысэхэми шэ фIыцIэу къатехуащ гуащэ Iэрызехьэ къазэрыхуэнар. Хуэмурэ наIуэ къэхъуащ щIалэхэми анэр къазэрытехьэлъэр. Абыхэм чэзу ящIауэ ар зэрахьэрт.
  • Зы махуэ гуэрым щIалэ нэхъыщIэмрэ и унагъуэмрэ ныбжьэгъухэм хьэщIапIэ ирагъэблэгъат. Ауэ а махуэм абы и чэзут и анэм кIэлъыплъыну. Ар и къуэш нэхъыжьым деж телефонкIэ псалъэри, и Iуэху зэIутыр жриIащ, анэм кIэлъыплъыну елъэIуащ, арщхьэкIэ адрейм ар идакъым.
  • — Сэ си Iуэху зэпыу хъунукъым, ди анэр ныпхуэсшэмэ, сыт пщIэжын, — жиIэри, жэуапым емыжьэу щIалэм телефоныр трипIэжащ. Ар зэхэзыха анэм и нэпсхэр къещэщэхащ. Мурад зэрищIам хуэдэу, щIалэ нэхъыщIэм и анэр и къуэш нэхъыжьым деж ишащ, бжэм куэдрэ теуIуами, къыхуIуахын ядакъым.
  • — Мамэ мыбдеж къызогъанэ, бжэр Iупхынуми Iуумыхынуми уэ ухуитыжщ, — жиIэри, щIалэр и ныбжьэгъухэм я деж кIуащ. Бжэри зыми хуIуахакъым.
  • Зи ныбэ изу мышхэу, хьэм хуэдэу быныр зыщIэзыпIа фызабэм и гъащIэ псори зэуэ и нэгу къыщIэувэжат, … игъэва гугъуехь псоми я щхьэ къэхъуат гуауэр… БынымиракъутыхьаанэгурабдежкъыщыувыIащ, игъащIэпсокIиемыжьэжыну…
  •  
  • Хьэдисхэр
  • «Зипхъухэм яхуэгумащIэ, абыхэм яхуэтэмакъкIыхь адэхэр Алыхьым фIыуэ зэрилъагъум шэч лъэпкъи хэлъкъым»
  • «ДунеягъэкIи ахърэткIи ехъулIащ мыпхуэдэу щытхэр: гурэ псэкIэ Тхьэм хуэарэзыхэр; Алыхьыр зи бзэгупэм темыкI цIыхухэр; уз ягъэвымкIэ шыIэныгъэ зыхэлъхэр; IэпкълъэпкъкIи мылъкукIи зилI къэзымыгъапцIэ бзылъхугъэхэр».
  • «Жэнэтыр фи анэхэм я лъэгум щIэлъщ»
  • «Адэ-анэхэр щывгъэгуфIэкIэ, Алыхьыр мэгуфIэ, ахэр щывгъэгубжькIэ, Тхьэр мэгубжь».
  • «Зызыгъэпагэхэм, адрей цIыхухэм ефIэкIыу зызылъытэжхэм жэнэтым и мэр къащIихьэнукъым».
  • ЗэфIэнахэр зэзыгъэкIужым и псапэр Тхьэм хуегъэбагъуэ.
  • Мылъку зиIэ цIыхуракъым къулейр, атIэ зи псэкIэ къулейращ.
  • Абу Муса аль-Ашари къиIуэтэжащ Мухьэмэд бегъымбарым жиIауэ: «ЛIыкIуэ лъапIэр къызэупщIат: «УэзгъэщIэн жэнэтыр къозыгъэлэжьын псалъэхэр?!» Сэ жысIащ: «КхъыIэ, сыгъащIэ, ЛIыкIуэ лъапIэ». Мухьэмэд къызжиIащ: «АтIэ жыIэ мы псалъэхэр: «Ла хьэулэ уэ ла къыуэтэ илла биллахь».
  • НэгъуэщI хьэдисми къыщыкIуащ: «Тхьэр уигу къэбгъэкIынумэ, псом хуэмыдэу псапэ зыпылъыр «Ла Iилахьэ Iиллалахь» псалъэхэращ.
  • Алыхьым игъэхьэрэмахэм пэIэщIэ зыпщIыныр уэркIэ нэхъ тыншщ, жыхьэнмэ мафIэм зыщыпхъумэным нэхърэ.
  • Мэжджыт цIэрыIуэхэр
  • Малайзием и къалащхьэ Куала-Лумпур дэт Джамек мэжджытыр дуней псом щынэхъ дахэ дыдэхэм хабжэ. Ар 1909 гъэм яухуащ. Инджылызым и архитектор нэхъ лъэщ дыдэхэм ящыщ Артур Хаббэк и проекткIэ ящIауэ щытащ ар. Псыежэххэу Клангрэ Гомбакрэ я зэхэлъэдапIэм пэмыжыжьэу щаухуащ Тхьэм и уардэунэ дахащэр.