ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Щхьэ унафэншэ дыхъуа?

2016-08-23

  • ПщIэ зыхуэсщI «Адыгэ псалъэ» газетыр къэзгъэсэбэпу сытепсэлъыхьыну сыхуейт къалэдэс-     хэм ящыщ куэд зыгъэпIейтей Iуэхугъуэм. Ар зэпхар лъэрысызекIуэхэмрэ машинэ зезыхуэхэмрэ зыр адрейм зэран хуэмыхъуу, шынагъуэншэу къакIухьынырщ.
  •  
  • Сэ Чэрим Мухьэз и цIэр зезыхьэ уэрамым (япэм  «9 января»-уэ щытащ) сыщопсэу. А уэрамым иIэкъым цIыхухэр шынагъуэншэу щызекIуэн лъэс лъагъуэ, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, абы тес унагъуэхэм ящыщ куэдым щхьэж и куэбжэпэм хуэкIуэ щIыпIэр зэрыхуейуэ къегъэсэбэп, лъэс лъагъуэ здиIэпхъэ щIыпIэм и деж гъуэгур зэхуэзыщIыжыпаи щыIэщ. Апхуэдэу гугъу дехьу къыщыткIухь уэрамым машинэ зэмылIэужьыгъуэ куэд щызэблож икIи, жыпIэнурамэ, ди псэр дзапэкIэ тIыгъыу дыщызокIуэ. Псом хуэмыдэу ар къатохьэлъэ сабийхэмрэ зи ныбжьыр хэкIуэтахэмрэ.
  • Iуэхур апхуэдэу хъууэ, лъэсырызекIуэхэри машинэхэри зы гъуэгум дыкъыщытехутэм, «ди щхьэрэ    ди сабийрэ дэ дымыхъумэжмэ, зыми дыкъыфIэIуэхунукъым» жытIэри, уэрамым тес унагъуэхэр дызэгурыIуэри, абы зэпрыууэ тредгъэлъхьащ асфальтым къыхэщIыкIа Iуащхьэ цIыкIухэм хуэдэ, машинэхэр нэхъ хуэму зекIуэн щхьэкIэ. «Шы зыгъуэт нэху тещхьэркъым» жыхуиIэм хуэдэу, мо ди гум мащIэу жьы дихужа къудейуэ, «къалэ советым дыкъигъэкIуащ» жаIэри тракторкIэ псынщIэу трагъэхыжащ. Аращи, зэрыщыта дыдэм хуэдэу иджыпсту машинэхэр абы щызэблож псынщIэ дыдэу, щыблэжкIэ, я жьым урихьэжьэным хуэдэу. Машинэ зэжьэхэуэхэри щIэх-щIэхыурэ къыщохъу апхуэдэ щытыкIэ зиIэ ди уэра-мым.
  • Гугъущэ драгъэхь тпэмыжыжьэу яухуа «Автозапчасть» тыкуэным къыIулъадэ машинэхэми. А тыкуэным Iухьэ-къыIукIыжхэр лъэс лъагъуэ зиIэн хуея щIыпIэмкIэ ирожэри, итIанэщ гъуэгушхуэм щытехьэжыр. Убэлэрыгъамэ, занщIэу уапIытIынущ абыхэм. Апхуэдэ тыкуэнхэр къыщызэIуахкIэ, лъэсырызекIуэмрэ машинэхэмрэ я зэблэкIыкIэ хъунум щхьэ емыгупсысрэ унафэщIхэр?
  • Зи гугъу сщIы уэрамым езым метр зытхух хуэдизщ и бгъуагъыр. Апхуэдиз зи бгъузагъ гъуэгум машинэ мин бжыгъэкIэ тебутIыпщхьэн хуейуэ хэт апхуэдэ унафэ зыщIар? Абы фIы къишэркъым. Къапщтэмэ, Репиным и цIэр зехыхьэ уэрамым къикIыу Чэримым и цIэр зезыхьэ уэрамым къытемыхьэфу, «фура»-кIэ зэджэ машинэшхуэм зыкъыхуэмыгъэшу машинэ цIыкIу гуэрым жьэхэуащ, абы ипэкIэ нэгъуэщI машинэ псынщIэ цIыкIу «ГАЗель»-м жьэхэуэри щхьэпридзащ. Ахэр цIыхухэм яжьэхэуэным иIэжа щыIэкъым. Апхуэдэ щапхъэхэр, ди жагъуэ зэрыхъущи, гъунэжщ…
  • Зи гугъу сщIы Iуэхугъуэ мыщхьэпэхэм хуэдэ, дауи, щыщыIэщ къалэм и нэгъуэщI уэрамхэми. Лъэс лъагъуэхэр зехьэнымрэ абыхэм я теплъэхэр зэрыщытыпхъэмрэ къэрал унафэм щIэкIауэ къыпщохъу. Уней лъапсэм хиубыдэ щIы метр бжыгъэу куэбжэпэм къилъыр зыхуэдизын хуейр убзыхуауэ щхьэ щымытрэ? Нэхъ къулейм и куэбжэпэр гъуэгу дыдэм нэс къехухьри, плиткэ лъапIэ трелъхьэ, хэт нэхъ лъагэ, адрейми нэхъ лъахъшэ ещI а щIыпIэ тIэкIур. ЖыпIэнурамэ, машинэхэр щызежэ гъуэгум утемыхьэу къыщыпкIухьыжыфыркъым ди уэрам цIыкIухэм я нэхъыбэм.
  • ИгъащIэми лъэс лъагъуэхэр щытащ я лъагагъкIи я бгъуагъкIи зэхуэдэу укъуэдияуэ ирикIуэу. Къалэм и архитектор нэхъыщхьэм и арэзыныгъэ хэмылъу уэрамым зы  плиткэ зыми ирилъхьэну хуитакъым. Унафэ щхьэхуэ щымыIэу уеблэмэ зы жыги хасэу щытакъым.
  • ЩыIэжкъэ уэрамхэм я ухуэныгъэм кIэлъыплъ къэрал IэнатIэ? Ди уэрамым хуэдэхэм ГИБДД-м щигъэувын хуэмейуэ пIэрэ машинэхэм къызэражыхьыпхъэ псынщIагъыр къыщыгъэлъэгъуа дамыгъэхэр? Мыпхуэдизу щхьэ гугъу драгъэхьрэ сабийхэри, зи ныбжь хэкIуэтахэри, зи узыншагъэм сэкъат иIэхэри, зи бын цIыкIухэр коляскэкIэ къезышэкI анэхэри — лъэсырызекIуэ псори? Щхьэ унафэншэ дыхъуа?
  •  
  • МЭКЪУАУЭ  Iэмырбий,
  • лэжьыгъэм и ветеран.
  • Налшык  къалэ