ФИФI ФЫМЫГЪЭПУД, ФИ IЕЙ ФЫМЫГЪЭПЩКIУ

АДЫГЭ ПСАЛЪЭ

Июнь, 2019

Президентым и жыIэмрэ и унафэмрэ

2019-06-22

  • Ди газетым и электрон къыдэкIыгъуэм зэрытетащи, Урысей Федерацэм и Президент Путин Владимир мэкъуауэгъуэм и 20-м 17-нэ теленэтын занщIэр иригъэкIуэкIащ. Къэралым и цIыхухэм Президентыр «епсэлъащ» сыхьэти 4-рэ дакъикъи 8-кIэ. А зэманым къриубы-дэу къэралым и Iэтащхьэм упщIэ 81-м жэуап яритащ, ахэр къикIащ хэгъэгу 23-м, нэтыныр иухыху студием къагъэхьа упщIэхэм я бжыгъэр мелуани 2-м щIигъуащ. БлэкIа теленэтынхэми хуэдэу, мыбыи хэтащ федеральнэ министрхэмрэ хэгъэгу Iэтащхьэхэмрэ. Ди газетым тыдодзэ Путин Владимир ита жэуапхэм щыщу нэхъыщхьэу къэтлъытахэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Тхыдэм  зэи  хэмыкIыжыну нэщхъеягъуэ

2019-06-22

  • Мэкъуауэгъуэм и 22-р Хэку зауэшхуэм щыщIидза махуэщ
  • Илъэсхэр макIуэ, арщхьэкIэ лIэщIыгъуэхэр дэкIми ди къэралым и тхыдэм зэи хэкIыжынукъым 1941 гъэм мэкъуауэгъуэм и 22-р. А махуэм и пщэдджыжьым сыхьэтыр 4-м фашист Германиер СССР-м къытеуащ. Ар хьэкIэкхъуэкIагъэ хэлъу ди Хэкум и гъунапкъэхэм къеIащ тенджыз ФIыцIэм къыщыщIэдзауэ Баренц тенджызым нэс дэлъ ди щIыналъэм. Уащхьуэдэмыщхъуэу къызэрехьэжьа бийр лъэщт, дивизэхэр (ахэр 600-м щIигъурт) IэщэщIэ дыдэхэмкIэ зэщIэузэдат, Европэм и къэралхэр щаубыдми зэуэным зыхуагъэсат. Абыхэм япэщIэува ди зауэлIхэм я нэхъыбэм яIыгъыр фочт, ари ирикъуу яIэтэкъым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Мы махуэхэм

2019-06-22

  • Мэкъуауэгъуэм и 22,  щэбэт
  • Хэкур яхъумэурэ хэкIуэдахэм я фэеплъ махуэщ. 1941 гъэм Хэку зауэшхуэр къэхъеящ.
  • Финляндием и ныпым и махуэщ
  • 1889 гъэм Европэм щыяпэу Германием къыщащтащ жьы хъуахэм пенсэ яхуэгъэувыным теухуа унафэ.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Псалъалъэ  телъыджэр къащтэж

2019-06-22

  • Кавказыбзэхэм я нэхъ хьэлэмэтхэм икIи гъэщIэгъуэнхэм халъытэ адыгэбзэм и зэхэлъыкIэм игъащIэ лъандэрэ дехьэх щIэныгъэлIхэр, къэхутакIуэхэр. Абы елэжьащ къэрал куэдым щыщ лингвист цIэрыIуэхэр, и грамматикэр, тхэкIэ хабзэхэр, псалъэхэм я мыхьэнэр яубзыхуу, а псори щызэхуахьэсыж тхылъ щхьэхуэри къыдагъэкIыжу. Ди лъэпкъ щIэныгъэлIхэм иджыблагъэ гулъытэ хуащIыжащ 1904 гъэм Австро-Венгрием къыщыдэкIауэ щыта апхуэдэ лэжьыгъэ хьэлэмэтым — «Къэбэрдей-мэжэр-латин псалъалъэм». А псалъалъэ телъыджэр щIэныгъэ дунейм «къызэрыхашэжам» теухуат Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым иджыблагъэ щызэхэта зэIущIэр.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: ЩIэныгъэ

Къэбэрдей  театрым  спектаклыщIэ и куэдщ

2019-06-22

  • ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым спектаклыщIэ куэд утыку кърихьащ. ЦIыхур зыгъэгупсысэ, и гукъыдэжыр къэзыIэт, гъащIэм нэгъуэщIынэкIэ езыгъэплъ, гукъыдэжыр къэзыIэт пьесэхэм я щIэупщIэр кIуэ пэтми нэхъ ин зэрыхъум ущымыгуфIыкIын плъэкIыркъым.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

ЩIэблэр щIагъуэмэ – хабзэ  зэрехьэ

2019-06-22

  • Къэшэж Иннэ и усэхэр
  • Къармэхьэблэ нысашэ
  • Мис, иджы, пщащэ цIыкIухэ, фи кIуэдым,
  • ПIалъэу зэ фхурабзам фылъоIэс…
  • Си дэлъху уардэхэм я натIэц вындым
  • ПыIэ къуацэхэр ныщхьэрагъэс.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Хэха

Зыгъэпсэхугъуэ махуэм

2019-06-22

  • Зы уэрэдым и хъыбар
  • «АНЭ»
  • Ди лъэпкъ гъуазджэм хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщIахэм ящыщщ зи къалэмыпэм уэрэд дахэ куэд къыщIэкIа, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, макъамэтх, уэрэдус Щомахуэ Хьэсэнбий. Абы зэрыжиIэмкIэ, дэтхэнэ и IэдакъэщIэкIми лъабжьэ хуэхъуар гъащIэм зыщрихьэлIа Iуэхугъуэщ. Арагъэнщ ахэр цIыхухэм ягу щIыдыхьэри.

Псоми еджэн…

Зыхыхьэхэр: Малъхъэдис